بسم الله
 
EN

بازدیدها: 830

بزرگداشت زن و فاصله تا عدالت

  1391/2/24
همانگونه که مي دانيم در کشور ما همزمان با سالروز ولادت حضرت زهرا عليها سلام روز زن نامگذاري شده و به همين مناسبت در طول هفته مزبور که امسال از شنبه شروع شده برنامه هاي مختلفي در بزرگداشت جايگاه زن برگزار مي شود همانگونه که معمولاً بدين مناسبت فرزندان از مادران خود نيز تقدير کرده و روز زن را با عنوان روز مادر معطر و ماندگار مي کنند. همزمان با اين روز در سطح ملي و جهاني تحولات زيادي در جريان است که از حيث حقوقي شايسته تأمل و بررسي مي باشد ليکن نظر به اهميت نقش زن در هر تحول جامعه بشري، يادداشت امروز به اين موضوع اختصاص مي يابد. اميد است مرضي خداوند سبحان و مفيد واقع شود.
نکته اول، زن در همه اديان و فرهنگ هاي مختلف موضوع بحث مستقلي است چراکه هم از حيث قابليت هاي وجودي و هم نقش هايي که در عرصه فردي و اجتماعي بر عهده مي گيرد از جمله نقش بي بديل مادري، لازم است هر فرهنگ و ديني موضع خود را در مورد او روشن نمايد. لطافت وجودي زن و قابليت هاي بي نظير او در شکل دهي به مسير تحولات جوامع مختلف در طول تاريخ، باعث شده که همواره بحث هاي مختلف نظري و عملي در مورد زن مطرح باشد. برخي انديشه ها در طول تاريخ زن را در جايگاه درجه دومي انساني قرار داده اند و مبتني بر چنين نگرشي انواع ظلم و ستم ها را در حق او روا داشته اند و برخي نگرش ها به عکس به نام بزرگداشت زن سعي بسيار کرده اند تا او را در جايگاه مردان قرار دهند و نوعي شبيه سازي نقش هاي همانند مردان را براي زنان در نظر بگيرند. انديشه اصيل اسلامي ضمن تأکيد بر اينکه زن و مرد از نفس واحد خلق شده و در ريشه انساني برابر هستند به تفاوت ظرفيت هاي زن و مرد نگاه کرده و تأکيد نموده که زن و مرد مکمّل يکديگر در نظام خلقت هستند و هر يک نقش هاي منحصر به فردي در اين نظام نيز بر عهده دارند و در کنار يکديگر مي توانند تعادل را در امور مختلف برقرار و زمينه ساز اجراي عدالت باشند. بنا بر اين تفکر، طبيعتاً نگرش ابزاري فعلي غرب به زن به شدت مورد انتقاد انديشه اسلامي است چراکه بدترين سوءاستفاده ها از جذابيت ها و لطافت هاي خداداد زن اين است که او را وسيله تهييج مردان و لذت جويي آنان قرا ردهيم و نتيجه اينکه در چنين نگرش قابل انتقادي، زناني بيشتر در سطح عمومي مطرح هستند و الگوي جوانان معرفي مي شوند که کام جويي بيشتري براي مردان فراهم آورند ونظام هرزگي و ولنگاري را سيراب تر سازند. چنين زناني در بِرَندهاي تجاري مختلف نيز به کار گرفته مي شوند تا توليدات نظام سرمايه داري را تبليغ کنند و باعث شوند که مخاطبان در سراسر جهان مصرف کننده محصولات مزبور بوده و با پول خود توان کارتل هاي تجاري در خدمت نظام سلطه را تقويت نمايند.جالب است گردانندگان اين الگوسازي فرهنگي جهاني، هيچ گاه سعي نمي کنند شخصيت هاي زن برجسته فکري اخلاقي خود که با رعايت حريم هاي اخلاقي موفقيت هاي بزرگ را بدست آورده اند را براي جهانيان معرفي کنند. همين نگرش ويرانگر لذت جويانه از زن باعث شده که در سطح جهاني نظام خانواده به شدت متزلزل شود و هر روزه واردات فرهنگي غرب، حريم هاي اخلاقي و انساني را در هم شکنند و اباحه گري و لذت جويي مبتني بر استفاده ابزاري از زن را توسعه دهد. روز بزرگداشت زن فرصت مغتنمي است تا اين واقعيات تلخ را بازشناسي کنيم و ابعاد و ريشه هاي آن را بشناسيم و مراقب باشيم که خود اسير اين گردونه ويرانگر فکري و فرهنگي نشويم. چندين سال است بحث آسيب هاي اجتماعي در کشور ما بحث داغي است و يکي از محورهاي اين آسيب ها وضعيتي است که از حيث اخلاقي و رفتاري در عملکرد برخي جوانان بروز يافته و در حال رشد است. چنانچه همين روزها برخي ناظران از بروز اين جلوه ها در نمايشگاه کتاب تهران گلايه کرده و آن را مورد نقد قرار دادند. در قبال اين جلوه ها لازم است به نقد و ارزيابي مباني فکري و جغرافيايي صدور انديشه هاي ولنگارانه بپردازيم و براي مخاطبان مختلف خصوصاً جوانان عزيز شفاف سازي کنيم که ثمره نگرش ابزاري به زن در دنياي امروز چه شده است و آخر مسير تقليدي برخي از اين عزيزان به کجا منتهي مي شود و آيا بهتر نيست قبل از اين تجربه هاي شکست خورده و خلاف کرامت انساني، خود مبتني بر هويت ملي و فرهنگي و ديني و تجربه هاي موفق زن در سراسر جهان ، رفتارها و الگوهاي خود را ترسيم کنيم؟ خلاصه اينکه به عنوان نکته اول بايد توجه داشت که بحث زن در جامعه داخلي را بدون توجه به فضاي بين المللي نگرش به زن در جهان معاصر وابزارهاي تبليغي وترويجي مربوطه نمي توان ساماندهي کرد. اگر درک درستي از فضاي جهاني داشته باشيم بجاي بد وبيراه گفتن صِرف به ديگران از خود مي پرسيم که ما در قبال اين وضعيت چه کرده ايم وتا چه اندازه توانسته ايم الگو هاي موفق ارائه کنيم وکار آمدي ديدگاه خود را به مخاطبان خصوصا جوانان جامعه خود اثبات نمائيم. 
نکته دوم اينکه از حيث حقوقي در يک جامعه قانونمند طبيعتاً بايد زمينه رشد و بروز خلاقيت ها متناسب با ظرفيت هاي افراد براي آنان فراهم باشد و اين زمينه رشد شخصيت مادي و معنوي افراد ربطي به جنسيت و زن و مرد بودن ندارد بلکه بايد تناسب با ظرفيت ها و هدف گذاري هاي متناسب رشد و تعالي افراد داشته باشد. با لحاظ اين فرض مبنايي، واقعيت اين است که هنوز در خيلي از حوزه ها زنان امکان بهره مندي شايسته براي رشد و تعالي خود را ندارند و اين اختصاص به کشور واحدي ندارد بلکه در سراسر جهان اين معضل ديده مي شود.براي رفع اين معضل، جوامع مختلف چاره جويي هايي کرده اند مثلاً امکان مشارکت سياسي به عنوان رأي دهنده يا نماينده مردم درجايگاه هاي مختلف اداره امور جامعه يکي از محورهاي اين چاره جويي هاست، فراهم سازي امکان تحصيل برابر در رشته هاي علمي مختلف، فراهم سازي حضور زنان در مشاغل شايسته و متناسب با مسئوليت هاي آنان در خانواده، تأمين زمينه هاي لازم حفظ سلامت زنان در ابعاد مختلف، حمايت از حقوق زنان در چارچوب خانواده و موارد متعدد ديگر مشابه، راهکارهايي هستند که امروزه در کشورهاي مختلف براي تأمين زمينه لازم رشد مادي و معنوي شخصيت زن اتخاذ شده و مي شوند. روز زن فرصت مغتنمي است تا اين راهکارها را دقيق تر وفني تر بشناسيم و بررسي کنيم که در کدام کشورها دستاوردهاي بهتري حاصل کرده اند و تجربه آنها قابل استفاده است يا حتي در سطح ملي بررسي کنيم که در کدام منطقه کشور تجربه حاصله موفق تر بوده تا به کليت کشور تعميم دهيم. 
نکته سوم اينکه اگر راهکارهاي ارتقاي جايگاه زن در جامعه را به درستي بشناسيم و سپس وضعيت موجود جامعه را با آن راهکارها و معيارها تطبيق دهيم، درخواهيم يافت که در عمل هنوز نارسايي ها و مشکلات متعددي مشهود است. هنوز در بسياري از حوزه ها فرصت هاي برابر براي شکوفايي ظرفيت هاي خداداد زن متناسب با کرامت او فراهم نيست . هنوز در بسياري از امور، مردان در سطح جامعه براي زنان تصميم مي گيرند و خود زنان حضور موثر ندارند که ديدگاه خود را بيان کنند و مديريت هاي کلان با ترکيب آراي زن و مرد انجام پذيرد. هنوز در بسياري جوامع زنان نمي توانند از حقوق انساني خود درخانواده ها به درستي بهره مند شوند و انواع خشونت ها و بي مهري ها و مسئوليت هاي مضاعف را متحمل مي شوند. روز زن فرصت شايسته اي است که اين دردها و مشکلات عيني را مد نظر قرار دهيم و براي رفع آنها چاره جويي هاي شايسته را مد نظر قرار دهيم. به عنوان مثال در کشور خود ما اخيراً انتخابات مجلس شوراي اسلامي برگزار شد. در مرحله اول و دوم انتخابات تعداد بسيار محدودي از زنان به مجلس راه يافتند و بيش از 90درصد ترکيب مجلس را همچنان مردان به دست آوردند. اين امر را بايد کالبدشکافي کرد. چرا مردم بيشتر به زنان رأي نداده اند؟ آيا زنان قوي و کارآمد کانديد نبوده اند؟ آيا احزاب و گروه هاي سياسي زنان را در حاشيه قرار داده و بيشتر روي کانديداهاي مرد مانور داده اند؟ آيا رسانه ها و وسايل تبليغي اهميت حضور زنان در اين عرصه را دست کم گرفته اند؟ آيا زمينه هاي فکري و فرهنگي مردم باعث شده که حضور زنان در مجلس به عنوان نماينده ملت را چندان موثر ارزيابي نکنند؟ به هرحال اين کالبدشکافي ها از آن جهت مهم است که تا شناخت خوبي از عوامل وريشه هاي اين وضعيت به دست نيايد نمي توان گام مفيدي براي بهتر شدن برداشت. قطعاً در مجلس اگر حداقل 50 خانم حضور داشته باشند خود باعث تقويت نگاه کلان در بسياري از خانم هاي جامعه مي شوند و قطعاً در فرايند قانونگذاري نيز زنان دغدغه هاي خود را بيشتر مطرح مي کنند و درچنين بستري که مشارکت مکمل زن و مرد در عرصه تصميم گيري کلان جامعه فراهم باشد قطعاً قانونگذاري ها تناسب بيشتري با نيازهاي جامعه و دغدغه هاي مردم خواهد داشت. 

سخن آخر


بزرگداشت زن در جهان امروز بدون توجه به آسيب ها و مشکلات و چالش هاي فراروي کرامت انساني زن بيشتر جنبه شعاري و تبليغي به خود مي گيرد. همچنين توجه به آسيب ها و چالش ها اگر توام با اتخاذ راهکارهاي مناسب در جهت رفع آنها مبتني بر زمان بندي دقيق و با لحاظ منابع و امکانات مربوطه نباشد باز درد دل کردن و ذکر مصيبت است که تکرار آن جز ملال نتيجه اي در برندارد. براي اتخاذ راهکارهاي مناسب رفع مشکلات فراروري جايگاه واقعي و منزلت انساني زن، مشارکت و همفکري همه صاحبنظران و اهل فکر امري ضروري است. امروزه جامعه حقوقي و فقهي در حيطه هاي مختلف مربوط به حقوق و مسئوليت هاي زن حرف هاي گفتني بسيار دارد. لازم است نهادهاي حاکميتي از ظرفيت هاي جامعه حقوقي و فقهي و ساير رشته هاي علمي مرتبط بهره بيشتري ببرند و اين گونه نباشد که تصميم گيري هاي آنان در محافل علمي مطرح و باعث تعجب باشد که چرا و بر چه مبناي علمي و کارشناسي چنين تصميماتي اتخاذ شده است. اميد آنکه هر روز روز رعايت منزلت انساني و تکريم جايگاه متعالي خليفه الهي در اين جهان باشد چه آنکه زن مورد نظر قرار گيرد و چه مردان جامعه و هر دو با هم روند توسعه و تعالي جامعه بشري را عادلانه و اخلاقي ارتقا بخشند.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان