بسم الله
 
EN

بازدیدها: 897

تلاش در احقاق حقوق زنان-قسمت ششم(قسمت پاياني)

  1390/11/20
خلاصه: تلاش در احقاق حقوق زنان-قسمت ششم(قسمت پاياني)
به تازگي در رسانه‌هاي غربي اعلام شده است که در مدت خيلي کوتاه، 50000 نفر در فرانسه مسلمان شده‌اند و جريان‌هاي بسياري از اين قبيل که امروزه به وفور در جاي‌جاي جهان شاهد آن هستيم.
امروزه غرب به شعار «رفاه انساني» که پس از رنسانس مطرح و جريان‌هاي مدرنيسم و … مؤيد آن بوده‌، نرسيده است. در همان کشورهايي که شاهد رفاه مادي فراوان افراد هستيم، آمار خودکشي‌ها، افسردگي‌ها، اضطراب، فروپاشي خانواده و مشکلات بسياري از اين قبيل بيداد مي‌کند. مي‌‌خواهم بگويم که غرب در اين زمينه به بن‌بست رسيده است و خلأهاي عاطفي، آرامشي و … را درک مي‌‌کند؛ به‌همين‌دليل تشنه يک کانون عاطفي با نام خانواده است. اگر ما تعدادي منشورهاي کلي - که عدالتخواهانه است، مانند منشور خانواده يا … - را مطرح کنيم، جهان آمادگي پذيرش آن را دارد؛ درصورتي‌که اين منشور خيلي جزئي است و من فکر مي‌کنم که بر سر آن، حتي با بسياري از کشورهاي اسلامي نيز - که فرق مختلف مذاهب اسلامي را دربرمي‌گيرد - به تفاهم نرسيم.
خانم احمديه: اگر به ذکر اجزا نپردازد، قابل اجرا نيست.
خانم آيت‌اللهي: من دقيقاً متوجه شدم شما چه مي‌فرماييد. منشوري که در شورا طرح و تنظيم شده، منشوري است که مورد وفاق کشورهاي اسلامي است؛ منشور کوشيده است تا آن‌چه را که مورد وفاق مسلمانان از فرقه‌هاي مختلف است، مورد توجه قرار دهد؛ براي نمونه فرض کنيد که اگر بحث ازدواج موقت است، مسأله‌اي که بين فرقه‌هاي مختلف درباره آن اختلاف نظر است، در منشور نيامده است. ما به مسأله حق ازدواج در منشور پرداخته‌ايم و اصلاً نوع ازدواج (که دائم است يا موقت) را به بحث نگذاشته‌ايم.
در اصل منشور بايد کلي‌گويي کند و به ذکر جزئيات نپردازد. با اين حال در بسياري از مسائل مطرح شده در منشور با مردم صاحب خرد جهان، مشترک هستيم چنا‌ن‌که پيامبر(ص) مي‌فرمايند:
«اني بعثت لاتمم مکارم الاخلاق.»
پيامبر(ص) آمده‌اند که مکارم اخلاقي را - که مردم بدان معتقدند - تمام کنند.
شما در منشور شاهد ابعادي هستيد که بين همه مردم مشترک است و اين اشتراک به‌سبب فطرت و خرد مشترکي است که بين انسان‌ها موجود است. در نهايت چون شما در منشور از پشتوانه‌هاي اسلامي - که همان ثقلين است - استفاده مي‌کنيد. اتمام و اکمالي را در آن شاهديد؛ همچنين پشتوانه‌ها و مباني نظري که به اتمام و اکمال منجر مي‌شود و غير مسلمانان نيز به آن معتقد نيستند، آن بخش‌ها نيز در منشور آورده است که قاعدتاً نمي‌توان همه را بدان معتقد کرد؛ ولي در بيشتر موارد شما آن‌ها را با خود مشترک مي‌بينيد، البته تنها کاري که مي‌توان کرد، اين است که با اين نگرش، نگارشي را درنظر بگيريم و مطابق آن، منشور ديگري تنظيم کنيم که مورد وفاق همه‌ اديان قرار گيرد يا حتي - براساس فطرت - آن‌هايي نيز که معتقد به ديني نيستند، بپذيرند. البته مي‌خواهم بگويم که اين مسأله نبايد دليل شود که شما آن چيزي را که اکمال و اتمام است، در جهان مطرح نکنيد و قصد ندارم ادعا کنم که منشور، طرح تمام و کاملي است، ولي چون به ثقلين رجوع کرده است - که آن‌ها تمام و کاملند - چه بسا همين طرح تمام و کامل بتواند دست‌کم بين کساني که از جهت تفکرات اعتقادي کامل‌ترند، با توجيه مباني نظري خودشان، ديگران را نيز متقاعد کنند که اين‌ها حق زن يا مسووليت او است.

ـ آيا شما با اين ديدگاه فکر مي‌کنيد که قسمت اعظم منشور در بين کشورهاي اسلامي پذيرفته شود؟
خانم آيت‌اللهي: حتماً در بين کشورهاي اسلامي پذيرفته مي‌شود و درصد بالايي از آن را نيز همه مردم جهان مي‌پذيرند؛ براي نمونه بين منشور و کنوانسيون تفاوت‌هاي بسياري شاهد هستيم که از جمله آن‌ها:
1. منشور مي‌گويد: از آن‌ جهت که زن انساني رشيد است - يعني رشد عقلاني دارد - بنابراين داراي مسووليت‌‌هاي بسياري است. براي نمونه هنگامي‌که کودک يا مجنوني کار اشتباهي انجام دهد، زياد سرزنش نمي‌شود؛ ولي اگر از يک انسان عاقل اشتباهي آشکار شود، سرزنش مي‌شود. مي‌خواهيم بگوييم که اسلام به زن به‌عنوان انساني عاقل و بالغ و در نتيجه داراي مسووليت مي‌نگرد؛ به‌همين‌سبب در منشور علاوه‌بر حقوق زن، مسووليت‌هاي او نيز آورده شده است.
2. آن‌ها در بحث‌ حقوق، فقط حقوق زنان را در مقايسه با ساير افراد مي‌نگرند، ولي هنگامي‌که ما صحبت از حقوق زنان مي‌‌کنيم، نه تنها حقوق او بر جمع، بلکه حقوق او بر شخص خودش را نيز مدنظر قرار مي‌دهيم، زيرا معتقديم که خودمان امانت الاهي در دست خويش هستيم؛ به‌همين‌دليل در بخش‌هاي مختلف به حقوق توجه مي‌‌کنيم.
3. يا مسأله مدنظر ما که کنوانسيون از آن غافل است،‌ اين است که کنوانسيون درباره زن و مشکلات او نهادهاي اجتماعي را مسوول مي‌داند؛ درحالي‌که ما وقتي به مشکلات زن از ديدگاه‌ خودمان توجه مي‌کنيم، شاهديم که اسلام در مرحله اول، خانواده را آن‌هم نه خانواده هسته‌اي بلکه خانواده گسترده را دخيل مي‌بيند؛ به‌همين‌سبب شاهديم که در اسلام گفته مي‌شود: اگر بين زن و مرد مشکلي پديد آمد، دو حکم:
«حکم من اهله و حکم من اهلها»
بايد تلاش کنند تا مشکلات اين زن حل شود؛ همه اعم از پدربزرگ، مادربزرگ، خاله، عمه، دايي و … در مشکل اين زن شريک هستند؛ البته نهادهاي اجتماعي اعم از: قوه قضاييه، نيروي انتظامي و … نيز دخيل هستند؛ بنابراين نگاه ما درباره رفع مشکلات زن کلي‌تر و فراگيرتر از آن چيزي است که در کنوانسيون مطرح مي‌شود.
4. همان‌گونه که بيان شد، آن‌ها فقط به حقوق مادي زن توجه مي‌کنند؛ درحالي‌‌که ما حقوق معنوي او را نيز درنظر داريم.
5. آن‌ها اصل را بر رفاه و لذت قرار مي‌‌دهند؛ درحالي‌که ما اصل را بر سعادت و کمال قرار مي‌دهيم؛ يعني کنوانسيون از زن يک موجود خودخواه مي‌سازد؛ ولي منشور، زن را موجودي ايثارگر مي‌داند که حقوق فردي‌اش بايد تضمين شود؛ نه اين‌‌که به‌سبب ايثارهاي او، حقوق فردي‌اش ناديده گرفته شود، بلکه بايد به آن حقوق فردي نيز دست يابد. زن به‌عنوان يک موجود ارزشمند، نبايد فقط به حقوق فردي‌اش رسيدگي کند و منافع فرزند و شوهر و خانواده را ناديده بگيرد، بلکه او موجودي است که از خدمت به ديگران لذت مي‌برد؛ البته در زمينه تفاوت منشور با کنوانسيون سخن بسيار است و فرصت اندک.

ـ متأسفانه شاهديم که بسياري از دولت‌هاي کشورها‌ي اسلامي با حالتي منفعلانه، ناچار به پذيرش کنوانسيون شده‌اند. فکر مي‌کنيد برخورد آن‌ها با منشور چگونه باشد؟
خانم آيت‌اللهي: خطاب منشور، حکومت‌ها نيستند، بلکه انديشمندان و نخبگان هستند و اين مسأله پذيرش منشور را آسان مي‌کند؛ زيرا هرجا که کار به دست انديشمندان افتاده است، شاهد پيشرفت آن بوده‌ايم، ولي هنگامي‌که به دست حکومت مي‌افتد، دچار سياست‌زدگي مي‌شود و به جايي نمي‌رسد.

ـ شما چه برنامه‌اي جهت اطلاع رساني به انديشمندان داخلي، منطقه‌اي، حتي سطوح بالاتر داريد که نخست براي آن‌ها کنوانسيون را به نقد بکشاند و بعد به‌عنوان جايگزين، منشور را مطرح فرماييد. آيا در اين جهت اقدامي انجام داده‌ايد؟
خانم آيت‌اللهي: در پايان مساله‌ لازم به ذکر اين است که منتظريم منشور، مصوبه رسمي نظام شود تا در آينده بيشتر روي آن مانور دهيم و مسأله ديگر اين‌ است که ما انسان هستيم و توانايي محدودي داريم، علاوه‌بر اين‌که کم‌کاري‌ و کوتاهي‌هايي نيز در اين زمينه داريم.
به هرحال حرکت حقيقي بايد شروع شود و تمام اميد ما اين است که همه حق‌جويان بيايند و ياري کنند تا اين حرکت حق در سطح جهان محقق شود.
ان‌شاء‌الله از راه کتاب نقد، اين مطالب منعکس شود تا مردم و نخبگان به کمک و ياري بشتابند.
ان‌شاءالله. با تشکر فراوان از همگي شما عزيزان.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان