بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,038

بررسي جايگاه حقوقي زنان-قسمت دوم

  1390/11/9
خلاصه: بررسي جايگاه حقوقي زنان-قسمت دوم
به طورکلي اسلام با دستورات و احکام سازنده ي خود تدبيرات لازم را در اين زمينه به خوبي انديشيده و زن را در سايه ي حجاب و ساير فضائلش به صحنه آورده تا معلم عاطفه، لطف، صفا و وفا باشد و فريب خواسته هاي نفساني و وساوس شيطاني و تبليغات غرب را نخورد؛ تبليغاتي که متاسفانه در جامعه ي کنوني گسترش يافته و به دنبال آن است که با برداشتن حجاب، از زن کالائي بسازد و در منظر هوس پرستان قراردهد. چنين زني ديگر معلم و محور احساس و محبت و عاطفه نيست و ديگر آن هنر و فضيلت و جمال خدادادي و ريحانيت را از کف داده است.

علاوه بر اين، قرآن کريم، ديگر ملاک برتري و تقرب بنده را سعي و تلاش در راه رسيدن به خدا و تبعيت از او مي داند و مي فرمايد:

«و لاتتمنوا ما فضل الله به بعضکم علي بعض للرجال نصيب مما اکتسبوا و للنساء نصيب مما اکتسبن و اسئل الله من فضله ان الله کان بکل شي عليما»6
يعني: آرزو و توقع بي جا در فضيلت و مزيتي که خدا به [وسيله ي] آن بعضي را بر بعضي برتري داده نکنيد. هر که از مرد و زن از آن چه کسب کند، بهره مند و هر چه خواهيد از فضل خدا درخواست کنيد نه از خلق تا به شما اعطا کند که خدا به همه چيز داناست.

براين اساس، از ديدگاه اسلام، اختلاف و تبعيضي ميان زن و مرد، در راه رسيدن به کمال و نيز کسب ملاک هاي برتري وجود ندارد و راه رشد و تعالي براي همگان به طور يک سان باز است.

اسلام عزيز قرن ها قبل از اعلاميه ي حقوق بشر و ... به احيا و بلکه ايجاد حقوق زن آن هم در دل اعراب باديه نشين پرداخت. عرب عصر جاهليت زنان زيبارو را وسيله ي تلذذ خود قرار مي داد و دختر را مايه ي ننگ مي دانست و به محض تولد، زنده به گورش مي کرد. اسلام، در قدم اول، از حق حيات زن به عنوان اولين و شايع ترين حق اساسي اش حمايت نموده، بلافاصله با نزول آيه ي «لاتقتلوا اولادکم خشيه املاق»7 و نيز با خطاب تند «واذا المؤوده سئلت؛ باي ذنب قتلت»8و همچنين آيه ي «ولاتقتلوا النفس اللتي حرم الله الا بالحق»8 از جان اين قشر مظلوم دفاع کرد.

عرب جاهلي زن پدر را به عقد خود در مي آورد و حتي ازدواج با محارم را جايز مي شمرد و ... اما اسلام عزيز، با اين عمل شنيع، به شدت به مبارزه پرداخت و با نزول آيه ي «ولا تنکحوا ما نکح آبائکم من النساء الا ما قد سلف انه کان فاحشه و مقتا و ساء سبيلا10کرامت خدادادي زن را به او برگرداند.»

شهيد «مطهري» پيرامون نقش نزول قرآن در احياء حقوق زنان، چنين مي گويد: «قرآن کريم به اتفاق دوست و دشمن، احياء کننده ي حقوق زنان است و مخالفان لااقل به اين اندازه اعتراف دارند که قرآن در عصر نزولش، گام هاي بلندي به سود زن و حقوق انساني او برداشت ولي قرآن هرگز به نام احياي زن به عنوان انسان و شريک مرد، درانسانيت و حقوق انساني، زن بودن زن و مرد بودن مرد را به فراموشي نمي سپرد. به عبارت ديگر قرآن، زن را همان گونه ديد که در طبيعت هست.اين دو کتاب بزرگ الهي، يکي تکويني و ديگري تدويني با يکديگر منطبق اند.»11.

خداوند متعال، زن و مرد (انسان) را برترين مخلوق خود در عالم و از يک ماده و عنصر قرار داد و ذکور و اناث بودن آن را صرفا يک تفاوت جنسي براي بقاي نسل و تکامل جامعه و ملاک برتريش را در تقوي وکسب شاخص هاي اخلاقي و تقرب به خدا قرار داد. از اين که بگذريم، به يک سري حقوق مشترک و مسلم بين زن و مرد مي رسيم که تا قبل از اسلام، به فراموشي و انکار، سپرده شده بود. از فاحش ترين آن ها حق ارث ومهر المثل بود که به يمن حلول دين مقدس اسلام و نزول آياتي که ذيلا به آن ها اشاره مي شود، احياء گشت. «للرجال نصيب مما ترک الوالدان و الاقربون و للنساء»12 «ياايها الذين آمنوا لايحل لکم ان ترثوا النساء کرها و لا تعضلوهن لتذهبوا ببعض ما آتيتموهن»13
يعني: بر شما حلال نيست که زنان را به اکراه و اجبار به ميراث گيريد و بر آنان سخت گيري و بي-توجهي کنيد و قسمتي از آن چه که مهرشان کرده ايد به جور از ايشان بازداريد.

شهيدمطهري(ره) در اين باره مي گويد: «عرب جاهليت، مخالف ارث بردن زن بود و تا پاي مردي، ولو در طبقات بعدي در ميان بود، به زن ارث نمي داد لهذا وقتي که آيه ي ارث نازل شد و تصريح کرد به اين که «للرجال نصيب ...» باعث تعجب اعراب شد. اتفاقا در آن اوقات بود که زن و فرزند «حسان بن ثابت» - که از دنيا رفته بود - آن ها از تصاحب ارثش محروم شده بودند و اين آيه نازل شد.»14

و اين اصل در نظام اسلامي ايران در متن منشور حکومتي (940 قانون اساسي ) قرارداده شده است. از ديگر حقوق حقه ي زنان که تا قبل از اسلام مورد بي توجهي و غفلت اقوام و ملل مختلف قرارگرفته بود، حق بيعت و پيمان و امکان حضور زنان، در مشارکت هاي عمومي درکنارمردان بود. اسلام آن را احياء کرد و به مرور زمان با ايجاد ظرفيت ها و زمينه هاي برتر در جامعه و پرورش و ايجاد خودباوري در زنان به آن دامنه و وسعت بخشيد. در قدم اول، خداوند متعال حق پيمان (حلف الفضول) را بعد از فتح مکه توسط مسلمين درکنار مردان، به زنان بخشيد و خطاب به پيامبراکرم(ص) فرمود: «ياايها النبي اذا جائک المومنات يبايعنک فبايعهن و استغفر لهن الله ان الله غفور رحيم»15 يعني: هان اي پيامبر ما، چون زنان مؤمنه نزد تو آيند که با تو بيعت کنند به اين که ديگر شرک به خدا نورزند و سرقت و زنا نکنند و اولاد خود را به قتل نرسانند و بر کسي بهتان و افترا نبندند و با تو در هيچ امر به معروفي مخالفت نکنند، با آن ها به سان مردان بيعت کن و بر آنان از خدا آمرزش و غفران بطلب که خداوند آمرزنده ي مهربان است.

اين بسترسازي ها از صدر اسلام تاکنون زمينه را براي عملياتي تر کردن حضور هر چه بيشتر و بهتر زنان در عرصه هاي مختلف اجتماعي و سياسي، مخصوصا در نظام اسلامي ما بيش از هر زماني فراهم ساخته است.






نويسنده: سيدمحمدابراهيم حسني





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان