بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,207

نفقه-قسمت پنجم

  1390/11/5
خلاصه: نفقه-قسمت پنجم
نفقه فرزند
همان طور که مي‌دانيد، نفقه اولاد به عهده پدر است. در اينجا براي رفع برخي از ابهامات به نکاتي درخصوص نفقه فرزند مي‌پردازيم.

اولاد تا چه زماني مستحق دريافت نفقه هستند؟
در شرع و قانون سن معيني براي نفقه فرزندان در نظر گرفته نشده و عرفا مادام که اولاد داراي شغل و درآمد مشخص نباشد، پدر نسبت به پرداخت نفقه مسووليت دارد. البته در نفقه دختر و پسر تفاوتي نيز وجود دارد و آن اين است که براي دختران تا زماني که دختر ازدواج نکرده يا به شرايط استقلال مالي نرسيده پرداخت همه مخارج و نفقات وي به عهده پدرش است، حال اين ازدواج چه قبل از سن رشد دختر و چه بعد از آن باشد يعني اگر دختري حتي به سن بالايي هم برسد و داراي استقلال مالي نباشد يا ازدواج نکرده باشد مي‌تواند نفقه خود را از پدر بخواهد. در مورد نفقه پسران برخي معتقدند که به محض حلول سن رشد نفقه فرزند ذکور قطع شده و پدر تکليف شرعي در قبال وي ندارد، اما با توجه به وضعيت خاص اجتماعي و اقتصادي اکثريت اقشار جامعه و اين که در شرايط فعلي اقتصادي و اجتماعي صرف حلول سن رشد نمي‌تواند موجب اثبات استقلال و عدم نياز مادي فرزند ذکور به پدر باشد، جوان در دوران خدمت سربازي و در صورت ورود به مراکز تحصيلي عالي و دانشگاهي نيز نياز به حمايت مالي خانواده بخصوص پدر داشته و دادگاه با احراز شرايط قانوني براي اين گونه فرزندان نيز ممکن است نفقه‌اي در نظر بگيرد.
سوال ديگر اين است که در صورت فوت پدر يا عدم توانايي مالي او براي پرداخت نفقه اولاد چه کسي مسووليت پرداخت نفقه را دارد؟
در اين حالت اين وظيفه به عهده جد پدري و در صورت نبودن پدر و جد پدري يا عدم قدرت آنها اين وظيفه به عهده مادر است و اگر مادر هم زنده نباشد يا قادر به پرداخت نباشد، اين وظيفه به عهده جد مادر است.
در مورد طفلي که از راه نامشروع به دنيا آمده، مي‌توان گفت هرچند فرد زاني پدر قانوني طفل به حساب نمي‌آيد، اما عرفا پدر آن تلقي مي‌شود و کليه تکاليف مربوط به پدر مثل گرفتن شناسنامه و پرداخت نفقه به عهده اوست.
در شرايطي هم که بين فرزندان و والدين اختلاف باشد و فرزند جدا از والدين زندگي کند، هر چند عدم اطاعت فرزندان از پدر از نظر شرعي امر حرامي است، اما موجب سقوط نفقه نيست و پدر مکلف به پرداخت نفقه فرزندان است.





نفقه (قسمت اول)
ماده 1107- نفقه عبارت است از همه نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن از قبيل مسکن ، البسه ، غذا ، اثاث منزل و هزينه هاي درماني و بهداشتي و خادم در صورت عادت يا احتياج به واسطه نقصان يا مرض .
ماده 1107 قانون مدني بوضوح وضعيت نفقه و موارد آنرا مشخص ميکند و مشخص است مرد وظيفه دارد بعد از عقد و بلا فاصله به وظيفه خود عمل کند .
ماده 1106 - در عقد دائم نفقه زن بعهده شوهر است .
و هر گونه کم و کاستي در انجام وظيفه باعث محکوميت و حتي برخورد قانوني ميشود .بر اساس مقررات کيفري مربوط به نفقه در صورتي که مرد با وجود تمکين زن از دادن نفقه خودداري کند به حبس تعزيري محکوم ميشود .شرايط خاصي هم وجود دارد که زن از تمکين درمقابل شوهر خود بدون عذر شرعي خودداري ميکند که بواسطه اين حالت و ماده 1108 قانون مدني حق نفقه او ساقط ميشود .
ماده 1108 - هرگاه زن بدون مانع مشروع ازاداي وظايف زوجيت امتناع کندمستحق نفقه نخواهدبود.
اما موارد ديگري هم وجود دارد که قانون مدني به آن اشاره کرده است .
ماده 1110- در ايام عده وفات ، مخارج زندگي زوجه عندالمطالبه از اموال اقاربي که پرداخت نفقه به عهده آنان است ( در صورت عدم پرداخت ) تامين مي گردد .
ماده 1111 - زن مي توانددرصورت استنکاف شوهرازدادن نفقه به محکمه رجوع کنددراين صورت محکمه ميزان نفقه رامعين وشوهررابه دادن آن محکوم خواهدکرد.
ماده 1112 - اگراجراءحکم مذکوردرماده قبل ممکن نباشدمطابق ماده 1129رفتارخواهدشد.
ماده 1115 - اگربودن زن باشوهردريک منزل متضمن خوف ضرربدني يامالي ياشرافتي براي زن باشدزن مي تواندمسکن عليحده اختيارکندودرصورت ثبوت مظنه ضررمزبورمحکمه حکم بازگشت به منزل شوهرنخواهددادومادام که زن در بازگشتن به منزل مزبورمعذوراست نفقه برعهده شوهرخواهدبود.
ماده 1116 - درموردماده فوق مادام که محاکمه بين زوجين خاتمه نيافته محل سکناي زن به تراضي محکمه باجلب نظراقرباي نزديک طرفين منزل زن رامعين خواهدنمودودرصورتي که اقربائي نباشدخودمحکمه محل مورداطمينان رامعين خواهدکرد.
ماده 1129 - درصورت استنکاف شوهرازدادن نفقه وعدم امکان اجراءحکم محکمه والزام اوبه دادن نفقه زن مي تواندبراي طلاق به حاکم رجوع کندوحاکم رجوع کندوحاکم شوهراورااجباربه طلاق مي نمايد . همچنين است درصورت عجز شوهرازدادن نفقه .
اگر به متن قانون دقت داشته باشيد در قانون سعي شده از هر لحاظ براي حقوق زن امکانات لازم در نظر گرفته شود شايد يکي از علل مراجعه فراوان زنها به دادگاه همين مقررات باشد ولي نکنته قابل توجه در مورد حقوق آقايان اين است که اصلا بهتر است بگويم آقايان در قانون مدني حقوقي ندارند .در صورتيکه زن خانه را رها کند و اصطلاحاً نافرمان و ناشزه شود فقط يکي از حقوق خود را از دست ميدهد و آنهم نفقه ميباشد در حالي که مرد از جهت نافرماني زن هيچگونه حق قانوني خاصي شامل حالش نميشود بخاطر همين زياد دور از ذهن نيست که مردها حتي با اينکه زن مقصر بوده و زندگي را رها کرده باز هم علاقه اي به مراجعه به محاکم ندارند فقط با دادن اظهارنامه و ابلاغ قانوني اين موضوع که از ايشان ميخواهد به خانه برگردد ابزار قانوني زن را براي اينکه بعداً به دادگاه مراجعه کند و تقاضاي نفقه کند خنثي کرده است .
شايد يکي از موارد پيش بيني شده در قانون حمايت از خانواده اين مورد است که با ناشزه شدن زن مرد حق دارد ازدواج مجدد بکند که اين موضوع هم مشروط به تمکن مالي مرد است تا بتواند خرج دو خانواده را با تهيه مسکن و اثاث منزل و بقيه مايحتاج بدهد .
با وجود اينکه وضعيت نفقه را بصورت مشخص در قانون مدني بررسي کرديم بعضي شبهات همچنان در محاکم وجود دارد .
دختر و پسري عقد ميکنند تا يکسال بعد عروسي کنند بعد از چند ماه اختلاف ميافتد و دختر به دادگاه مراجعه ميکند و مواد قانون مدني را وسيله انتقام گيري ميکند و عنوان ميکند قصد زندگي کردن دارد ولي زوج از پرداخت نفقه و مهريه خودداري ميکند .
طبق نظر اکثر علما و مراجع تقليد حضور دختر در خانه پدر مانعاستحقاق نفقه ميباشد ولي در عمل بايد واقعيت موشکافي شود .
آيا پرداخت نفقه به زوجه اي که عقد کرده است و در خانه پدر ميباشد واجب است يا خير؟
آيت الله العظمي ناصر مکارم شيرازي:
نفقه زوجه دراين ايام لازم نيست.
آيت الله العظمي محمد علي فاضل لنکراني:
اگر زوجه بدون دليل موجه تمکين نکند،حق نفقه او ساقط است،بلي زوجه حق دارد براي دريافت تمام مهريه تمکين نکند که دراين صورت ناشزه محسوب نشده وحق نفقه او ساقط نمي شود.والله العالم.
آيت الله العظمي ميرزا جوادتبريزي:
درمدتي که بهصورت متعارف درفاصله بين عقد وزفاف زن درخانه پدرش مي ماند اداي نفقه اوبرشوهر واجب نيست.والله العالم.
آيت الله العظمي حسين نوري همداني:
درفرض مذکور پرداخت نفقه برزوجه لازم نيست.
آيت الله العظمي محمد تقي بهجت:
اگر با مطالبه زوج تمکين نکند، حق نفقه ندارد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان