بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,047

بررسي جايگاه حقوقي زنان-قسمت اول

  1390/10/26
خلاصه: بررسي جايگاه حقوقي زنان-قسمت اول
کاري که در توان زن نيست به او مسپار زيرا او چون گل ظريف است
متاسفانه شبهه افکنان بي خرد اخيرا به منظور ايجاد انحراف در طرح مباحث منقول و معقول دين براي به بي راهه کشاندن افکار مخاطبين، خودسرانه به سراغ ظاهر آيات قرآن رفته، با تفسير به راي خود، مفهوم والاي آن را وارونه و حتي در ضديت با زن جلوه مي دهند.
قال الله تعالي«يا ايها الذين اتقوا ربکم الذي خلقکم من نفس واحده و خلق منها زوجها و بث منها رجالا کثيرا و نساء»1
ترجمه: «اى مردم از پروردگارتان که شما را از نفس واحدى آفريد و جفتش را از او آفريد و از آن دو، مردان و زنان بسيارى پراکنده کرد، پروا داريد ...»

دختران و زنان نيمي از جمعيت جهان را تشکيل مي دهند. به حکم اسلام و براساس ديدگاه قرآن، آنان ذخيره هاي انساني مهم و ارزشمندي براي سازندگي و اعتلاي معنوي و مادي جامعه محسوب مي شوند و شرکت ايشان در فعاليت هاي اجتماعي در حوزه هاي فرهنگ، اقتصاد و سياست کشور از ضروريات جامعه و نيز از لوازم اساسي رشد جامعه محسوب مي شود. در اين ميان آن چه که موجب بالا رفتن ميزان مشارکت زنان در جامعه مي شود احترام به حقوق و شئون ايشان است که بدون شناخت ويژگي هاي روحي، اخلاقي، نيازها، توانايي ها ظرافت ها و جايگاه حقيقي ايشان در نظام هستي، امکان پذير نيست.

در اين خصوص به خطاب هاي عام و يک سان خداوند به زن و مرد در قرآن مي توان اشاره نمود که با واژه هايي چون:«يا ايها الانسان» و«يا ايها الناس» و «يا ايها الذين آمنوا» و نيز با خطاب «مؤمنين و مؤمنات» در واقع جايگاه و تکاليف يک سان زن و مرد را مورد توجه قرارمي دهد. به عنوان مثال آيات 72 سوره ي توبه و 35 سوره ي احزاب به عبارت ديگر از ديدگاه قرآن ارزش ها و تکاليف هيچ گونه محدوديت و وابستگي به جنسيت فرد ندارد. چنان که خداوند مي فرمايد:

«يا ايها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثى و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقاکم»2 ترجمه: اى مردم! ما شما را از يک مرد و زن آفريديم و شما را تيره ‏و قبيله‏ قرارداديم تا يک-ديگر را بشناسيد.»

از ديدگاه قرآن ارزش هايي چون تعليم و تربيت، علم و جهل، تقوي يا فجور، صدق يا کذب و ... هيچ محدوديت و وابستگي به جنسيت فرد ندارد و بلکه همه ي اين ها مربوط به جان و روح افراد است که در زن و مرد به طور يک سان از ناحيه ي خدا دميده شده است .اين ها ملاک امتياز نيست، بلکه گرامى‏ترين شما نزد خداوند باتقواترين شماست.

بنابراين خداوند متعال، زن ومرد (انسان) را برترين مخلوق خويش در عالم و از يک ماده و عنصر قرارداد و به خود تبارک گفت و فرمود: «فتبارک الله احسن الخالقين»3و ذکور و اناث بودن آن را، يک تفاوت جنسي محض و لازمه ي دوام و بقاي نسل و تکامل جامعه قرار داد و ملاک برتري افراد را در تقوي و کسب شاخص هاي اخلاقي و ... معرفي و اعلام فرمود. اتفاقا اسلام زن را موجودي ظريف، حساس، عاطفي وگل و ريحانه معرفي مي کند و سرپرستي و حفاظت از حريم و حدود و حقوق ايشان را بر مردان سپرده و رعايت حال ايشان را تکليفي بر آن ها قرار داده است.

چنان که حضرت علي(ع) در وصيت به فرزندش امام حسن(ع) زن را گل هستي و مظهر عاطفه و محبت و عشق و صفا وکانون طراوت و شادابي و منشا گرايش و آرامش مرد براساس مودت و مهر الهي معرفي مي کند و او را نسبت به رعايت حال زنان چنين توصيه و تاکيد مي فرمايد:

«و لا تملک المرأه أمرها ما جاوز نفسها المراه ريحانه و ليست بقهرمانه»4
يعني: کاري که در توان زن نيست به او مسپار زيرا او چون گل ظريف است.

چه تعبير زيبا و لطيفي! زن گل هستي است. گل هم مظهر محبت و عشق و صفا وکانون طراوت و شادابي است. حضرت با يک جمله ي کوتاه اما پرمعني به چند ويژگي اساسي زن اشاره مي کند و زن با توجه به آن مي تواند به بسياري از موقعيت ها و مسئوليت هاي خود در زندگي دست يابد. علاوه بر اين، حضرت در راستاي احياي حقوق سياسي، اقتصادي، فرهنگي، تربيتي و اجتماعي زن اقدامات و توجهات خاصي مبذول فرموده، مردان را به رعايت حقوق ايشان توصيه مي کند.که در اين باره مراجعه به کتاب «زن در آينه ي جلال و جمال» آيت الله «جوادي آملي» چاپ مرکز نشر اسراء و نيز کتاب «مقام و شخصيت زن در نهج البلاغه» استاد «عميد زنجاني» چاپ بنياد نهج البلاغه را به خوانندگان محترم پيش نهاد مي کنيم.

براين اساس خداوند متعال از زن به عنوان امانت الهي که چون امانت هاي ديگر خداوند ارزشمند و قابل احترام اند ياد کرده و به مردان دستور مي دهد که بايد آن چنان که شايسته ي امانت خداست از آن ها محافظت و نگه داري کند و کارهاي دشوار بر آن ها تحميل ننمايند: «انهن امانه الله عندکم فلا تضاروهن ولا تعضلوهن و داروهن علي کل حال»5

يعني: زنان امانت خدا بر شما مردانند پس به ايشان زيان نرسانيد و براي شان سخت نگيريد و در هر حال مداراي حال شان را بکنيد. با بيان اين آيات و روايات روشن مي شود که آفرينش زن و مرد از يک گوهر است و هيچ مزيتي در اصل آفرينش ميان آن ها وجود ندارد و هر کدام داراي موقعيت مستقلي در نظام طبيعت اند و لاجرم بايد بدانند که براساس چنين جايگاه حساسي در عالم خلقت از مسئوليت هاي خاصي نيز برخوردار هستند. از آن جمله باغباني و مراقبت از گل وجود خويش تا هم به حکم عقل و شرع و برابر دستورات الهي با حجاب و پوشش خود از آن وجود ريحاني محافظت نمايد و هم عواطف خود را به عنوان محور تربيتي يک خانواده در قبال نقش مدخلي که براي ورود فرزند به جامعه دارد به خوبي بهره برداري و حراست نمايد.

البته علي رغم تصور برخي، خداوند منزلت را در کنار تکليف قرار داده و اتفاقا زنان را به جهت جايگاه حساس و ظرافت شخصيتي بالاتري که به ايشان درخانه و جامعه بخشيده، تکاليف بيشتري داده است. بعضي به جهت تبيين جايگاه حقيقي و حقوقي زنان از وظايف ايشان درخانواده و جامعه به کلي چشم مي پوشند و در واقع از آن طرف بام مي افتند و به انگاره هاي فمينيستي نزديک مي شوند ....





نويسنده: سيدمحمدابراهيم حسني





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان