بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,133

فقه و ازدواج با کافران-قسمت چهاردهم

  1390/10/25
خلاصه: فقه و ازدواج با کافران-قسمت چهاردهم
4 . حقوق متقابل مرد مسلمان و همسر نامسلمان او
در مباحث پيش به اين نتيجه رسيديم که ازدواج مرد مسلمان با زنان اهل کتاب, هم به گونه موقت و هم در شکل دائم, حلال است, گرچه اين کار, در صورت توانايى ازدواج با زن مسلمان, کراهت دارد. نيز روشن ساختيم که در برخى موارد, ازدواج با زنان غير اهل کتاب, رواست.
پس از روشن شدن اين حجتهاى اساسى, لازم است به بررسى حقوق متقابل مرد مسلمان و زوجه نامسلمان او بپردازيم:
الف . حقوق زن: از ديدگاه فقها, همان حقوقى که زن مسلمان نسبت به شوهر خود دارد, مانند: مهريه, نفقه, مسکن, حسن معاشرت و…, زن کافره نيز نسبت به شوهر مسلمان خود دارد و تنها برخى حقوق, مانند ارث استثنا مى شود.
شيخ طوسى در اين زمينه مى نويسد:
(ان لها على زوجها حقا ولزوجها عليها حق. تستحق عليه المهر, والنفقه, والسکنى و…153.)
زن بر شوهرش و شوهر نيز بر زنش, حقى دارد. حق زن عبارت است از: مهريه و نفقه و مسکن و….
علامه حلّى نيز, در تحرير الاحکام مى نويسد:
(اذا قلنا بجواز نکاح الذمية ثبت لها ماثبت للزوجات المسلمات من الحقوق کالسکنى والنفقة والکسوة و…154.)
هرگاه, به جايز بودن ازدواج با زن ذميه قائل شديم, حقوقى که براى زوجه مسلمان از قبيل مسکن و نفقه و لباس و… ثابت است, براى چنين زنى هم ثابت است.
و آنچه که مى تواند مستند اين فتوا باشد, دليلهايى است که به موجب آنها, زن حقوقى بر شوهر خود دارد, با اين توضيح که اين دليلها, اطلاق يا عموميت دارد و اختصاص به زن مسلمان ندارد.
از باب مثال امام صادق(ع) در مورد مهريه مى فرمايد:
(الرجل يتزوج المرأة ولايجعل فى نفسه أن يعطيها مهرها فهو زنا155.)
اگر مردى با زنى ازدواج کند, ولى قصد پرداختن مهريه او را نداشته باشد, ازدواج او در حکم زنا خواهد بود.
نيز آن حضرت در مورد واجب بودن نفقه بر شوهر مى فرمايد:
(إن أنفق عليها مايقيم ظهرها مع کسوة, والاّفرّق بينهما156.)
اگر شوهر نفقه همسرش را پرداخت, به گونه اى که بتواند سر پا بايستد و نيز او را پوشانيد [در اين صورت مشکلى نيست] و گرنه بين آن دو جدايى انداخته مى شود [زن مى تواند طلاق بگيرد.]
مى بينيم که اين دو روايت, اطلاق دارند و بيانگر بخشى از وظايف مرد مسلمان نسبت به زن غيرمسلمانش نيز مى شود.
مسأله ارث
فقها از ميان حقوق زن نامسلمان نسبت به همسر مسلمانش, ارث را استثنا کرده اند و گفته اند: چنين زنى از شوهرش ارث نمى برد.
علامه در قواعد مى نويسد:
(إن سوّغنا الرايه على الکتابية تمت لها حقوق الزوجية کالمسلمة الا الميراث157.)
محقق کرکى نيز, در جامع المقاصد پس از بيان اين نکته که چنين زنى حقوقى بر شوهرش دارد, مى نويسد:
(لکن يستثنى من ذلک الميراث فانها لاترث الزوج بل يرثها هو لان الکافر لايرث المسلم ويرثه المسلم عندنا158.)
دليل اين فتوا, روايات فراوانى است که در اين زمينه رسيده است, مانند روايت زير از ابن ولاّد:
(قال: سمعت ابا عبدالله(ع) يقول: المسلم يرث إمرأته الذمية وهى لاترثه159.)
شنيدم از امام صادق(ع) که فرمود: مرد مسلمان از زن ذمّى خود, ارث مى برد, اما آن زن از شوهرش ارث نمى برد.




نويسنده:علي اکبر کلانتري





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان