بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,308

نفقه-قسمت چهارم

  1390/10/21
خلاصه: نفقه-قسمت چهارم
موضوعات نفقه
نفقه اشيايي است که به عنوان نفقه زوجه از طرف زوج پرداخت مي‌شود و«موضوعات نفقه» نام دارد.
برخي از فقها،فقط خوراک،پوشاک ومسکن را موضوعات نفقه مي‌دانند.
بعضي ديگر علاوه بر سه مورد فوق اثاث منزل وخادم (در صورت عادت داشتن زن به خادم) را نيز جزء نفقه مي‌دانند.
گروه سوم تمامي احتياجات ضروري زن در زندگي را موضوع نفقه به شمار مي‌آورند.
گروه چهارم علاوه بر ضروريات زندگي زن اعم از خوراک وپوشاک ودارو و... لوازم زينتي وآرايشي را نيز از موضوعات نفقه به حساب مي‌آورند.(5)

مقدار نفقه زوجه
وقتي مي‌گوئيم بر مرد خانواده واجب است غذا، پوشاک، مسکن و نيز اثاث منزل براي همسر خويش تهيه کند سؤال مي‌شود چه مقدار از آنها مورد نظر است آيا ملاک توانايي مالي مرد است يا نيازمندي وخواسته‌ زن؟ در ميان فقهاي اماميه سه نظريه وجود دارد:
1. عده‌اي معتقدند که ملاک وضعيت زوج است زيرا آيه قرآن مي‌فرمايد:
« لِيُنفِقْ ذُو سَعَةٍ مِّن سَعَتِهِ‏»(طلاق/7)
شيخ طوسي آيه کريمه را چنين معنا مي‌کند بر هر مردي واجب است نفق? زوجه‌اش را به مقدار توانش پرداخت کند. (6)
2. برخي معتقدند ملاک حال زوجه است؛ مرد مي‌بايست در پرداخت نفقه موقعيت و شأن خانوادگي زوجه را در نظر بگيرد بدين سان حتي تحصيلات، امتيازات وشرايط اجتماعي او در مقدار نفقه مؤثر خواهد بود. اکثر فقهاي اماميه اين نظريه را ترجيح داده‌اند.(7)
3. گروهي از فقها بر اين عقيده‌اند که ملاک حال زوجين است.(8)

شرايط وجوب نفقه
فقهاي اماميه اتفاق نظر دارند که در وجوب نفقه همسر دو شرط لازم است.
1. دائمي بودن عقد. بنابراين در ازدواج موقت پرداخت نفقه به زن واجب نيست مگر اينکه حين عقد بر آن توافق کرده باشند.
2. تمکين کامل زوجه. تمکين در لغت به معناي فراهم ساختن واطاعت آمده است. در صورتي که زن از انجام وظايف همسري سرباز زند نفقه او ساقط خواهد شد.
تقدم نفقه زن. پرداخت نفقه به زوجه بر نفقه اقارب (پدر ومادر وخويشاوندان)تقدم دارد همچنين بر ديگر ديون شوره مقدم است.

زمان وجوب نفقه
در اينکه وجوب نفقه از حين عقد است يا بعد از تمکين زن؟ دو نظريه وجود دارد:
1. عده‌اي از فقهاء بر اين باورند که عقد براي وجوب نفقه کافي است وتمکين لازم نيست اما نافرماني مانع است.(9)
2. عده‌اي ديگر از فقهاء بر اين عقيده‌اند که تا تمکين رخ ندهد يعني زن خود را عرضه نکند نفقه واجب نمي‌شود يعني تمکين کافي است.(10)

موارد سقوط نفقه
1. نشوز. نشوز به معناي سرکشي و تمّرد است. هنگامي که زن از وظايف خويش در برابر شوهر سرباز زند حق نفقه او ساقط مي‌شود. امام صادق (ع) به نقل از پيامبر گرامي اسلام مي‌فرمايند:
«هر زني که بدون اجازه شوهرش از منزل خارج شود، مستحق نفقه نيست تا اينکه باز گردد»(11)
در اين حديث يکي از مصاديق نشوز ذکر شده است.
2. زوجه صغيره. در صورتي که تمکين شرط وجوب نفقه باشد نه اينکه نشوز مانع آن. مسلماً در مورد زوجه صغيره تمکين جنسي منتفي بوده ونفقه واجب نخواهد بود. در مقابل کساني که نشوز را مانع وجوب نفقه مي‌دانند،نفقه زوجه صغيره را واجب مي‌دانند.
3. زوج صغير وزوجه کبيره. عده‌اي از فقهاء از جمله شيخ طوسي معتقدند اگر سرپرست فرد صغير براي او زن بالغي را عقد کند چون پسر نابالغ توانايي جماع با او را ندارد تعهد نفقه از وي ساقط است. (12)
4. زوجه مرتد. اگر زن مرتد شود نفقه وي ساقط مي‌شود و چنان‌چه توبه کرد مجدداً نفقه‌اش واجب مي‌شود.(13)





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان