بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,244

نفقه-قسمت سوم

  1390/10/12
خلاصه: نفقه-قسمت سوم
ضمانت اجرايي عدم پرداخت نفقه
نکته مهمي که بايد به آن توجه شود اين است که نپرداختن نفقه نه‌تنها به صورت يک دعوي حقوقي و از طريق دادگاه‌هاي خانواده قابل رسيدگي است، بلکه از نقطه نظر جزايي نيز جرم محسوب مي‌شود و مي‌توان از طريق طرح شکايت به مراکز انتظامي و کلانتري‌ها و مراجعه به دادگاه‌هاي جزايي تقاضاي رسيدگي نمود.

شکايت کيفري
زن در يک برگ عادي شکايت خود را نوشته و آن را به دادگاه ارائه مي‌دهد. در اين صورت به شکايت وي خيلي سريع رسيدگي مي‌شود و در صورت اثبات ادعا مرد به مجازات تعزيري محکوم خواهد شد. لازم به ذکر است نفقه حال از طريق شکايت کيفري قابل مطالبه است و نفقه گذشته با ارائه دادخواست حقوقي قابل پرداخت است. ماده 642 قانون مجازات اسلامي مي‌گويد: هر کس با داشتن استطاعت مالي نفقه زن خود را در صورت تمکين ندهد يا از تاديه نفقه ساير اشخاص واجب‌النفقه امتناع کند، دادگاه او را از 3 ماه و يک روز تا 5 ماه حبس محکوم مي‌کند.

دادخواست حقوقي
زوجه پس از خريد دو نسخه دادخواست بايد خواسته خود را در آنها قيد کند و چون دعواي نفقه مالي است به ميزان مبلغ مورد مطالبه تمبر الصاق و آن را به دادگاه خانواده تقديم کند، وي مي‌تواند در دادخواست خود هزينه دادرسي را نيز مطالبه کند در صورت عدم توانايي مرد به پرداخت نفقه يا اين که به هيچ طريقي نتوان مرد را مجبور به پرداخت نفقه کرد يا مالي هم از او به دست نيايد که از آن محل نفقه زن پرداخت شود، زن مي‌تواند دادخواست طلاق تنظيم کند.
درآمد. يکي از حقوق مسلّم زن در نظام خانواده،دريافت نفقه از شوهر خويش است. اين حق از ديرباز در مقاطع مختلف تاريخي ودر ميان بسياري از ملّت‌ها وجود داشته است. اسلام اين حق را به رسميت شناخته واحکام وشرايط ويژه‌اي به آن بخشيده است. مقصود ما در اين نوشتار بررسي نفقه از ديدگاه اسلام است.

مفهوم نفقه.
الف) در لغت: دانشمندان علم لغت،براي واژ? نفقه ريشه‌هاي مختلفي ذکر کرده‌اند که بازگشت همه آنها به دو امر است.
1.خروج، رفتن، مستهلک شدن
2. رايج شدن
جوهري،لغت‌شناس معروف معتقد است که معاني نفقه به استعمال آن بستگي دارد.(1) منظور از نفقه در اينجا خروج مالي از اموال شخص است.
ب) در اصطلاح: فقهاي اماميه عموماً نفقه را به معناي تأمين غذا،لباس،مسکن ونيازمندي‌هاي ضروري مي‌دانند(2)

فلسفه وجوب نفقه
تأمين بودج? زندگي مشترک بر عهده سرپرست خانواده يعني مرد است وزن هرچند خود داراي درآد وتمکن مالي باشد،از نفقه محروم نخواهد بود.در اينکه چرا اسلام چنين تکليفي را بر عهده مرد قرار داده است دلايل فراواني وجود دارد. گويا اسلام مي‌خواهد
در برابر تمکين واطاعت زن از شوهر خويش چنين هزينه‌اي را بر مرد واجب کند وبدين وسيله تعامل دو جانبه وتساوي حقوق را به اجرا درآورد. از جمله اينکه گفته شده است،رنج طاقت‌فرساي توليد نسل،برعهد? زن است واين امر نيروي بدني وتوانايي کاري زن را کاهش مي‌دهد همچنين باقي ماندن جمال ونشاط زن،مستلزم آسايش بيشتر است واين با کار دائمي خارج از منزل منافات دارد.
ونيز ساختار وجودي زن وعواطف خاص او با درون منزل سازگارتر بوده وويژگي چسمي وروحي مرد با کار وتلاش در خارج منزل تناسب دارد.

ادلّه فقهي وجوب نفقه
1. قرآن. آيات متعددي در قرآن کريم دلالت بر وجوب نفقه زوجه دارند:
« الرِّجَالُ قَوَّا مُونَ عَلَى النِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى‏ بَعْضٍ وَبِمَآ أَنفَقُواْ مِنْ أَمْوَ لِهِمْ فَالصَّلِحَتُ قَنِتَتٌ حَفِظَتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ وَالَّتِى تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهجُرُوهُنَّ فِى الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَکُمْ فَلَا تَبْغُواْ عَلَيْهِنَّ سَبِيلاً إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلِيًّا کَبِيرًا»(نساء/34)
مردان قيّم بر زنان‌اند، به خاطر فضيلتي که برخي از آنها بر بعضي ديگر دارند ونيز بدليل اينکه از اموال خويش [به زنان] نفقه مي‌دهند علّامه طباطبايي در تبيين کلمه «قيّم» در اينجا کسي است که عهده‌دار مخارج ديگري شده وبه وي نفقه مي‌دهد.
الْمُؤْمِنِينَ »(بقره/223)
وبر پدر فرزند،پرداخت شايسته خوراک وپوشاک به زنان لازم است.(3)
2. روايات. روايات فراواني به اصل وجوب نفقه همسر وهمچنين مقدار وحدود آن تصريح کرده‌اند: امام صادق (ع) مي‌فرمايد:
«زني به حضور پيامبر اکرم (ص) آمد وازحق زوجه سؤال کرد حضرت فرمود: حق زن بر همسرش آن است که او را برهنگي بپوشاند واز گرسنگي برهاند وبه هنگامي که گناهي مرتکب مي‌شود او را ببخشايد»(4)





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان