بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,307

نفقه-قسمت اول

  1390/9/22
خلاصه: نفقه-قسمت اول
مقدمه
نفقه عبارتست از همه‌ي نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن از قبيل مسکن. البسه. غذا. اثاث منزل و هزينه‌هاي درماني و بهداشتي و هر آنچه را به صورت عادت يا احتياج لازمه‌ي زندگي وي باشد.
البته قانون ميزان دقيقي براي نفقه مشخص نکرده و بيان نکرده که مثلا نفقه ي روزانه‌ي زن بيست هزار تومان باشد بلکه نفقه را بر مبناي نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن و منطبق با عرف زمان و مکان زندگي زوجين دانسته است.
اگر چه در قانون مدني و کيفري ايران نسبت به پرداخت نفقه تاکيد بسياري شده است تا به اين وسايل مردان ملزم به پرداخت حق و حقوق شرعي و قانوني همسر خود باشند اما در مواردي نيز به آنها اجازه داده شده است که از پرداخت آن خودداري کنند و مهمترين چراغ سبز قانون مدني براي ندادن نفقه به زن ماده ي 1108 ق. م است که ميگ.يد هرگاه زن بدون مانع مشروع از اداي وظايف زوجيت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود .
طبق اين ماده عدم تمکين مجوزي براي ندادن نفقه است البته تمکين تابع عرف اقوام و نزديکان است .
در اصطلاح قانوني يا حقوقي تمکين عبارتست از براوردن نيازهاي شوهر و اجابت کردن خواسته هاي مشروع او .يکي از موارد داشتن رابطه ي زناشويي است که در اين مورد تنها به جز موارد خاص شرعي و بيماري يا درخواست هاي خلاف شوون اخلاقي يا مغاير با سلامت جسم و روح زن بايد با همسر خود تمکين کند .
از موارد ديگر تمکين اقامت در اقامتگاه دايمي شوهر است يعني زن براي دريافت نفقه بايد در خانه ي شوهر زندگي کند مگر يک استثنا و آن اينکه در خود عقد ازدواج شرطي غير از آن شده باشد که زن در منزل ديگري يا خانه ي ديگري زندگي کند .
اگر زن بدون دليل موجه و بدون موافقت شوهر خانه را ترک کند و حتي در خانهي پدر يا مادر خويش اقامت کند مرد ميتوتند ازدادن نفقه ي وي امتناع کند و ان را پرداخت نکند .
مورد ديگر الزام زن به حسن معاشرت با شوهر خويش است زني که بدون دليل موجه از تمکين خودداري و رن ناشزه يعني نافرمان و خاطي ناميده ميشود و در اين صورت علاوه بر اينکه مرد از دادن نفقه معاف خواهد بود بلکه ميتواند تقاضاي طلاق وي را نيز از دادگاه بخواهد و ميتواند تجديد فراش ( زن ديگر اختيار کند ) کند .
سوء رفتار زن يا انتخاب شغلي مغاير با شوون اخلاقي و وظايف زناشويي و داشتن معاشران فاقد صلاحيت اخلاقي از ديگر موارد نشوز محسوب خواهد شد .البته تمکين به معناي تسليم بي چون چراي زن در مقابل مرد و پاسخ دادن به خواسته هاي نا مشروع وي نيست .چنانچه زن به دليل عذر شرعي يا مسايل پزشکي قادر به ايفاي وظايف زوجيت نباشد يا براي انجام واجب شرعي ناچار باشد به مسافرت برود واز شوهراجازه نگيرد ناشزه محسوب نميشود و نفقه وي بر عهده ي شوهر است .
بررسي قانون نفقه و برداشتهاي مختلف از آن
نفقه همسر امري است که بعد از عقد و ازدواج و پس از حضور زن در خانه شوهر مطرح مي‌شود و پيامدهاي مالي و حقوقي دارد که طرفين بايد از آن مطلع باشند.

تعريف نفقه
نفقه يعني انفاق و کمک کردن از باب نيکوکاري که اين انفاق گاهي الزام آور مي‌شود مانند نفقه زوجه و فرزندان و اقارب. از منظر حقوقي ماده 1107 قانون مدني نفقه را اين‌گونه تعريف مي‌کند: نفقه عبارت است از نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن از قبيل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزينه‌هاي درماني و بهداشتي و خادم در صورت عادت يا احتياج به واسطه نقصان يا مرض.
مقدار نفقه با توجه به استطاعت مرد برابر ميزاني است که موجب گذران زندگي زن شود و تقريبا مايجتاج اوليه زندگي زن را اداره کند، اگر مبلغي که زوج به عنوان نفقه به زوجه مي‌پردازد به قدري باشد که کفاف تهيه مسکن يا کرايه مسکن و خريد لباس و اثاث البيت و غذا را بنمايد مشمول ترک انفاق نيست ولو نفقه يک روز باشد،‌ اما اگر فقط مبلغي جزيي در حد کفاف غذا و مخارج روزانه به زوجه بپردازد، بدون تهيه مسکن و اثاث و لباس و ساير شقوق و جزييات اموري که انفاق قانوني محسوب مي‌شوند مشمول ترک انفاق است. آنچه قابل تامل است اين است که قانون مدني ايران در مورد مخارج زايمان ساکت است ليکن برخي از فقها معتقدند مخارج درمان بيماري‌ها که در طول عمر نوعا انسان به آن مبتلا مي‌شوند به عهده شوهر است، ولي مخارج بيماري‌هاي غيرمعمول و صعب‌العلاج از جمله نفقات واجبه نيست. در مقابل برخي ديگر از فقها از جمله حضرت آيت‌الله خويي هرنوع بيماري را جزو نفقات واجبه شمرده‌اند، حتي مخارج سفري را که براي علاج ضرورت دارد از جمله نفقات واجبه شمرده‌اند همچنين دکتر ناصر کاتوزيان حقوقدان مي‌گويد: آنچه اهميت دارد اين است که شوهر بايد به عنوان رياست خانواده تامين معاش زن و فرزندان خود را عهده‌دار شود.
به نظر مي‌رسد تحول شيوه زندگي هر روز نيازهاي تازه به وجود مي‌آورد اين فازها را نمي‌توان در چارچوب معيني محصور کرد و ناچار بايد داوري و قضاوت را به عهده عرف گذاشت، بنابراين در تعريف نفقه زن مي‌توان گفت: تمام وسايلي که زن با توجه به درجه تمدن و محيط زندگي و وضع جسمي و روحي خود بدان نيازمند است و تشخيص اين که کدام وسيله را بايد از ارکان نفقه زوجه شمرد با عرف است و ملاک ثابتي ندارد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان