بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,658

قوانين اشتغال زنان در دنيا-قسمت نهم

  1390/9/12
خلاصه: قوانين اشتغال زنان در دنيا-قسمت نهم
3-6) تحليل و بررسي

از مواد قانون کار، ممنوعيت کار‌هاي سخت و زيان‌آور و حمل بار ناظر به حمايت از زنان (ماده: 75 ق.ک.) مرخصي زايمان و فرصت شيردهي و تناسب کار دوران بارداري مربوط به حمايت از مادران مي‌باشد (مواد: 78-76 ق.ک.). بنابراين در ساعت کار و ساير مرخصي‌ها تفاوتي بين زنان کارگر و مردان کارگر وجود ندارد. اما برخي از انتقادهايي که بر قانون کار زنان وجود دارد، به شرح ذيل مي‌باشد:



1-3-6) عدم ذکر ممنوعيت کار شبانه براي زنان؛ با اينکه در مقاوله نامه‌‌هاي بين‌المللي قديمي به اصل ممنوعيت کار شبانه و مستثنيات آن اشاره شده است. (مقاوله‌نامه شماره4، مصوب 1919؛ شماره 41، مصوب 1934؛ شماره 89، مصوب 1948) اگر چه به اين مورد در مقاوله‌ نامه‌هاي جديد اشاره نشده؛ البته به برخي از مصاديق شغل‌هاي شب زنان اشاره شده است. اما در قانون ايران به مشاغلي که داراي شيفت شب مي‌باشند، مانند: پزشکان، پرستاران و... که مستثنيات اين ممنوعيت هستند، اشاره نشده است.



در سال 1369 با تصويب قانون کار در مجمع تشخيص مصلحت نظام، ممنوعيت کار شبانه زنان لغو گرديد. (علويون، 1381: ص226) با وجود اينکه در ماده 75 ق.م. مصوب مجلس شوراي اسلامي مورخ 2/7/1367؛ انجام کار شب را براي کارگران زن به استثناي امور بهداشتي، درماني و فرهنگي و نظاير آن ممنوع اعلام کرده بود.



به نظر مي‌رسد با توجه به ملاحظات اخلاقي و سياسي جامعه ايران، حذف اين ماده قابل تأمل است. (رک. هاشمي، 1375: ص99) برخي اين‌گونه تحليل مي‌کنند که عدم ممنوعيت کار شبانه همگام با تحولات بين‌المللي مي‌باشد. (رک. واسعي زاده، 1377: ص88) اگرچه ممنوعيت کار شبانه براي زنان، حذف يک امتياز ضروري براي حفظ زندگي خانوادگي زنان مي‌باشد.



2-3-6) مقررات کار نسبت به کارگران زن در کارگاه‌هاي کوچک، (ماده 191 ق.ک.) کارکنان حمل و نقل و مستخدمين منازل (ماده 190 ق.ک.) شامل نمي‌شود. (عراقي، 1381: صص148-143)



3-3-6) در قانون به کاهش ساعت کار روزانه زنان اشاره نشده است. نظر به اينکه زنان نقش فعال‌تري را در خانواده ايفا مي‌کنند؛ لذا تخفيف ساعت کار روزانه مي‌تواند، کمک مناسبي به استحکام خانواده مي‌کند. البته تخفيفي که در قانون خدمت نيمه وقت بانوان[1] براي کارکنان زن وضع شده، نمي‌تواند مفيد باشد؛ زيرا خدمت نيمه وقتي که با کاهش حقوق و همراه با تمام کسورات بازنشستگي و بيمه باشد، به حال زنان مفيد نيست. به نظر مي‌رسد موضوع مواد 39-38 ق.ک. درصورتي که با استقبال زنان‌ مواجه مي‌شود که شروع و پايان ساعات کار روزانه زنان با ساعت کار مدارس دولتي تا پايان مقطع ابتدائي هماهنگ باشد.



4-3-6) فقدان ضابطه عيني براي الزام کارفرما نسبت به ايجاد مهدکودک، اگر قرار باشد واقعاً کارفرما ملزم به ايجاد مهد کودک باشد، بايد تعداد کودکان و سن آنها در قانون تأسيس مهدکوک‌ها ذکر ‌شود. چنانکه مثلاً اگر تعداد کودکان کارگران 15 طفل و همگي زير 6 سال ‌‌باشند؛ کارفرما ملزم به ايجاد آن گردد و در غير اين صورت کمک هزينه نگهداري اطفال در مهد کودک به مادران شاغل داده شود. در قانون کار اين موارد مورد توجه قرار نگرفته است.



5-3-6) ممنوعيت اخراج کارگران زن پس از پايان مرخصي زايمان اشاره نشده است، اگرچه اين مفهوم تلويحاً از تبصره يک ماده 76 ق.ک. معلوم مي‌شود.



مقاوله نامه شماره 183 درباره مرخصي زايمان به چند نکته اساسي اشاره مي‌کند:



ـ حداقل مرخصي زايمان 14 هفته يعني 98 روز است.



ـ 6 هفته از مرخصي بايد پس از زايمان باشد.



ـ اخراج کارگر زن بعد از اتمام مرخصي زايمان ممنوع است.



ـ استفاده از ساير مرخصي‌ها براي زنان باردار جايز مي‌باشد.



ـ بايد زن شاغل بتواند به کار قبلي خود برگردد.



از مقايسه موارد فوق با قوانين ايران چند نکته معلوم مي‌شود:



ـ مرخصي زايمان طبق قانون کار ايران 90 روز است که هشت روز از مقاوله نامه کمتر مي‌باشد.



ـ حداقل مرخصي پس از زايمان در ايران 45 روز است که از مقاوله نامه کار بيشتر است. در قانون ترويج تغذيه با شير مادر مصوب 1374 مدت مرخصي زايمان را به 4 ماه افزايش داده، اما به حداقل مرخصي پس از زايمان اشاره نکرده است.



ـ ممنوعت اخراج کارگر زن در اين دوره به صراحت بيان نشده است.



ـ بازگشت به همان شغل قبلي کارگر زن مسکوت گذاشته شده است.



سه مورد اخير بايد مورد اصلاح و بازنگري قرار گيرد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان