بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,322

فقه و ازدواج با کافران-قسمت ششم

  1390/8/3
خلاصه: فقه و ازدواج با کافران-قسمت ششم
ازدواج با زنان زردشتى
گفته ها
در مورد ازدواج مرد مسلمان با زن زردشتى, اختلاف چندانى ميان فقهاى شيعه ديده نمى شود. بيشتر ايشان ازدواج با زنان ياد شده را چه به طور دائم و چه به گونه موقت, حرام مى دانند. تنها گروهى از فقيهان, ازدواج موقت با ايشان را, روا دانسته اند.
شيخ صدوق, شيخ مفيد, ابوالصلاح حلبى, سلاّر, شيخ طوسى در کتاب مبسوط, ابن برّاج, ابن ادريس, ابن سعيد حلّى, از طرفداران قول نخستند.
شيخ طوسى در کتاب نهايه, ابن حمزه, محقق صاحب شرايع و علامه در ارشاد الاذهان و قواعد, طرفدار قول دومند.
شيخ صدوق, در مقنع مى نويسد:
(تزويج المجوسية محرّم, ولکن اذا کان للرجل أمة مجوسية فلا بأس ان يطأها, ويعزل عنها ولايطلب ولدها67.)
ازدواج با زن زردشتى حرام است, اما چنانچه مرد مسلمان کنيزى زردشتى داشته باشد اشکال ندارد با او نزديکى کند, ولى از فرزنددار شدنش جلوگيرى کند.
شيخ مفيد نيز در مقنعه مى نويسد:
(نکاح الکافرة محرّم بسبب کفرها, سواء کانت عابدة وثن, او مجوسية او يهودية او نصرانية68.)
ازدواج با زن کافر, به سبب کافر بودنش, حرام است, خواه بت پرست باشد يا زردشتى يا يهودى و يا مسيحى.
ابوالصلاح حلبى پس از اينکهازدواج را بر سه قسم دائم, موقت و ملک يمين تقسيم مى کند مى نويسد:
(ويجوز التمتع باليهودية والنصرانية دون من عداهما من ضروب الکفار69.)
در ميان اقسام کافران, تنها عقد موقت با زنان يهودى و مسيحى جايز است.
عبارت شيخ نيز, در مبسوط چنين است:
(و اما الوثنى فلايحل مناکحته ولا أکل ذبيحته ولايقر ببذل الجزية بلاخلاف والمجوسى کالوثنى فى جميع الاحکام الا فى باب الاقرار على دينه ببذل الجزية70.)
ازدواج با بت پرست و خوردن ذبيحه او, حلال نيست, و با پرداخت جزيه, مورد اقرار قرار نمى گيرد, بدون اختلافى ميان فقها در اين حکم. و زردشتى مانند بت پرست است در همه احکام, با اين تفاوت که زردشتى با دادن جزيه, بر دين خود, اقرار نمى شود.
قاضى ابن برّاج طرابلسى نيز در کتاب المهذب مى نويسد:
(براى مرد مسلمان ازدواج با زن مشرک جايز نيست, چه آن زن بت پرست باشد, يا يهودى, يا مسيحى و يا زردشتى و يا غير اينها; زيرا اين کار حرام است, مگر هنگام ضرورت شديد که در اين صورت هم, تنها عقد بتن بر زن يهودى و مسيحى جايز است و اما ديگران در هيچ حالى ازدواج با آنان جايز نيست71.)
اما شيخ در کتاب نهايه مى نويسد:
(براى مرد مسلمان نزديکى کردن با زن زردشتى از طريق ملک يمين و عقد موقت مکروه است, ولى اين کار ممنوع نيست72.)
محقق در شرايع مى نويسد:
(ازدواج با زن غيرکتابى, به اجماع جايز نيست و در مورد حرام بودن ازدواج با زنان يهودى و مسيحى, دو روايت است که مشهورترين آنها, ممنوع بودن ازدواج دائم و جواز ازدواج موقت و ملک يمين با ايشان است و همچنين است حکم زردشتيان73.)
علامه حلّى, پس از اين که در کتاب ارشاد الاذهان, فتوا به حرام بودن ازدواج دائم با زنان اهل کتاب و جواز عقد موقت با ايشان مى دهد, مى افزايد:
(والمجوسية کالکتابية74.)
در قواعد, به گونه اى روشن تر مى نويسد:
(والمجوسية کتابية75.)
اين بود پاره اى از عبارتهاى فقهاى شيعه. نگاهى به عبارتهاى فقهاى اهل سنت نيز نشان مى دهد بيشتر, نزديک به همه آنان, ازدواج با زنان مورد بحث را ممنوع مى دانند و تنها شمار بسيار اندکى از ايشان, ازدواج ياد شده را مباح دانسته اند.
ابن قدامه در المغنى مى نويسد:
(ليس للمجوس کتاب ولاتحل ذبائهم ولانکاح نسائهم نصّ عليه احمد وهو قول عامة العلماء الا اباثور فانه اباح ذلک76.)
براى زردشتيان, کتابى در کار نيست و خوردن ذبايح و ازدواج با زنان ايشان, حلال نيست. احمد به اين مطلب تصريح کرده, و اين, قول همه دانشمندان است, مگر ابوثور که وى اين را روا دانسته است.
ابن حزم اندلسى نيز, با ابوثور هم قول است و در المحلّى مى نويسد:
(وجائز نکاح الکتابية وهى اليهودية والنصرانية والمجوسية بالزواج77.)
گفتيم که مى توان از کلمات فقهاى شيعه, درباره موضوع بحث, دو قول استخراج کرد.
1 . ممنوع بودن ازدواج با ايشان, به طور مطلق.
2 . جايز بودن ازدواج موقت با آنان.
اينک به بررسى دليلهاى اين دو قول مى پردازيم:
دليلهاى قول نخست
آنچه مى تواند مورد استناد طرفداران اين قول قرار گيرد, امور زير است:
1 . آيه (ولاتنکحوا المشرکات78.) به اين بيان که عموم کلمه (المشرکات) دربرگيرنده همه اقسام زنان کافر مى شود. اين عموم, گرچه به وسيله آيه (اليوم أحلّ لکم الطيبات…79.) (که در آن ازدواج با زنان يهودى و مسيحى مباح شمرده شده است) تخصيص خورده است, ولى بقيه زنان کافر از جمله زردشتيان در زير اين عموم, باقى هستند.
2 . صحيحه محمدبن مسلم که سند و متن آن چنين است:
(محمد بن على بن الحسين باسناده عن الحسن بن محبوب عن العلا بن رزين عن محمدبن مسلم عن ابى جعفر(ع) قال: سألته عن الرجل المسلم يتزوج المجوسية؟
فقال: لاولکن اذا کانت له أمة مجوسية فلابأس أن يطأها ويعزل عنها ولايطلب ولدها80.)
از امام باقر(ع) پرسيدم: آيا مرد مسلمان مى تواند با زن زردشتى ازدواج کند؟ حضرت فرمود: خير. اما اگر کنيزى زردشتى داشته باشد, مى تواند با او نزديکى کند و از بچه آوردن او جلو بگير.
در اين روايت, پرسش راوى و پاسخ امام, هر دو مطلق است و نتيجه اين اطلاق, ممنوع ازدواج دائم و موقت با ايشان است.
3 . صحيحه اسماعيل بن سعد اشعرى:
(محمد بن الحسن باسناده عن احمد بن محمد بن عيسى عن اسماعيل بن سعد الاشعرى, قال: سألته عن الرجل يتمتع من اليهودية والنصرانية.
قال: لا ادرى بذلک بأسا.
قال: قلت: فالمجوسية؟
قال: اما المجوسية فلا81.)
از وى در مورد مردى پرسيدم که با زن يهودى و مسيحى ازدواج مى کند.
فرمود: در اين کار اشکالى نمى بينم.
گفتم: با زن زردشتى چطور؟ فرمود: با زن زردشتى خير.
دليلهاى قول دوم
آنچه مى تواند مستند اين قول باشد, روايات زير است:
1 . (محمدبن سنان, عن الرضا(ع) قال: سألته عن نکاح اليهودية والنصرانية فقال: لابأس, فقلت: فمجوسية؟ فقال: لابأس به يعنى متعة82.)
از امام رضا(ع) در مورد ازدواج با زن يهودى و مسيحى پرسيدم.
فرمود: عيب ندارد.
در مورد ازدواج با زن زردشتى پرسيدم.
فرمود: عيب ندارد [يعنى عقد موقت با او جايز است].
2 . (منصور صيقل, عن ابى عبدالله(ع) قال: لابأس بالرجل ان يتمتع بالمجوسية83.)
امام صادق(ع) فرمود: اشکال ندارد انسان با زن مجوسى عقد موقت ببندد.
3 . (حمّاد بن عيسى, عن بعض اصحابنا عن ابى عبداللّه(ع): لابأس بالرجل ان يتمتع بالمجوسية84.)





نويسنده: على اکبر کلانترى





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان