بسم الله
 
EN

بازدیدها: 930

منشور اخلاقي يا حق کپي‌رايت

  1390/4/23
خلاصه: «پيشنهاد تدوين منشور نويسندگي از سوي خانه کتاب مطرح شده است؛ منشوري که نويسندگان و مترجمان را موظف به رعايت اخلاق نويسندگي مي‌کند. از اين‌رو محققان و نويسندگان و اهالي قلم مي‌توانند مقالات و آثار خود را در اين زمينه ارسال کنند تا درصورت امکان در قالب کتاب منتشر شود.»
کامران محمدي:
منشور اخلاقي نويسندگان تازه‌ترين ايده خانه کتاب است که مديرعاملش، علي شجاعي صايين، چند روز پيش درباره‌اش گفت:

«پيشنهاد تدوين منشور نويسندگي از سوي خانه کتاب مطرح شده است؛ منشوري که نويسندگان و مترجمان را موظف به رعايت اخلاق نويسندگي مي‌کند. از اين‌رو محققان و نويسندگان و اهالي قلم مي‌توانند مقالات و آثار خود را در اين زمينه ارسال کنند تا درصورت امکان در قالب کتاب منتشر شود.»

به‌نظر مي‌رسد مراد خانه کتاب از تدوين اين منشور، توجه به همه نکات قابل‌توجه در امر توليد کتاب باشد؛ چرا که شجاعي در بخش ديگري از حرف‌هايش مي‌گويد: «اخلاق نويسندگي در معناي عام در تاليف، ترجمه و رعايت اصول اخلاقي اوليه است. در حوزه تاليف، گاه مشکلاتي ديده مي‌شود، اقتباس‌هاي بدون ارجاع و مطالبي که تکرار مکرراتند و پرسش جديد را پاسخ نمي‌دهند يا کتاب‌سازي‌هايي که صورت مي‌گيرد، همه از مسائلي است که با داشتن اخلاق نويسندگي ديگر صورت نمي‌گيرد؛ اما اميد مي‌رود با تدوين اين منشور کمتر شاهد اينگونه آثار باشيم.»

اين علاقه ذاتي صاحبان قدرت است که فعاليت‌هاي گوناگون را با تعاريف و معيارهاي خود دسته‌بندي و چارچوب‌بندي کنند و از اين راه، کنترل سهل‌تر و بيشتري بر آنها داشته باشند. اما آيا مي‌توان از نويسندگان انتظار داشت چنين منشوري را رعايت کنند؟ اگر رعايت نکردند چه اتفاقي رخ مي‌دهد يا به عبارت بهتر، ضمانت اجرايي اين منشور مفروض چيست؟ آنهايي که چنين منشوري را تدوين خواهند کرد، در چه گروهي قرار مي‌گيرند؟ نويسندگان يا مسئولان يا هر دو؟ پرسش‌هاي ديگري نيز مي‌توان درباره ايده منشور اخلاقي نويسندگان طرح کرد اما نکته مهم‌تري در اين باره وجود دارد؛ اينکه مسئولان خانه کتاب به ضرورت وجود چنين متني پي‌برده‌اند خودبه‌خود نشان مي‌دهد که وجودش ضروري است ولي اگر خوب به آنچه شجاعي صايين درباره محتواي منشور اخلاقي گفته دقت کنيم، به‌نظرمان آشنا خواهد رسيد. اين منشور در بهترين شکل، نهايتا همان چيزي مي‌شود که در قانون کپي رايت آمده است.

درواقع «اقتباس‌هاي بدون ارجاع و مطالبي که تکرار مکرراتند و پرسش جديد را پاسخ نمي‌دهند يا کتاب‌سازي‌هايي که صورت مي‌گيرد» همه اين موارد و موارد ديگري از اين دست، همان چيزي است که با نام معاهده «برن» همه کشورها امضا کرده‌اند و حالا چه داخلي و چه خارجي به آن پايبند هستند؛ جز ما و 3-2 کشور ديگر. حالا بعد از اين همه سال و اين همه ماجرا، تازه به منشور اخلاقي فکر مي‌کنيم؛ چيزي که سال‌هاست با نام ديگري در همه دنيا اجرا مي‌شود.

تگ ها: خبر 




برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان