بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,703

چراحضانت وسرپرستي بچه به پدرواگذارمي شود

  1390/3/5
خلاصه: چرا حضانت و سرپرستي بچه به پدر واگذار مي شود؟
در مسأله حضانت، اموري چند مورد توجه است؛ از جمله: عواطف مادر، عواطف پدر، عواطف فرزند با توجه به روان‌شناسي دختر و پسر، مسايل مربوط به آينده فرزند مانند شيوه‌ها و مدل‌هاي الگوگيري در زندگي، مسايل تربيتي فرزند، حقوق اقتصادي و تأمين نيازهاي مادي فرزند، زندگي آينده پدر و مادر و در پاسخ به اين پرسش توجه چند نکته بايسته است:يک قانون‌گذاري

1-1. به طور معمول در قانون‌گذاري، وضع غالب و نوع و تمامي انسان‌ها ملاحظه مي‌گردد، نه موارد خاص و استثنايي. البته در صورت لزوم براي موارد استثنا نيز از طريق تبصره، قواعد جزئي‌تري وضع مي‌گردد.
2-1. قوانين و روبناهاي حقوقي به طور عمده، بايد در کل نظام حقوقي مورد توجه قرار گيرد. مسأله حضانت نيز جزئي از مجموعه حقوق مدني اسلام است که بدون توجه به کل مجموعه، فلسفه آن روشن نخواهد شد.

3-1. در مسأله حضانت، اموري چند مورد توجه است؛ از جمله: عواطف مادر، عواطف پدر، عواطف فرزند (با توجه به روان‌شناسي دختر و پسر)، مسايل مربوط به آينده فرزند (مانند شيوه‌ها و مدل‌هاي الگوگيري در زندگي)، مسايل تربيتي فرزند، حقوق اقتصادي و تأمين نيازهاي مادي فرزند، زندگي آينده پدر و مادر و … .
دو. حضانت در اسلام
اکنون بايد ديد آيين حيات‌بخش اسلام با اين مسايل چگونه برخورد نموده و چه راه‌حلي ارايه کرده است:
1-2. اسلام تأمين کليه نيازهاي مادي فرزند را بر عهده پدر قرار داده است. بنابراين حتي در زماني که فرزند تحت حضانت مادر قرار دارد، پدر بايد کليه هزينه‌هاي لازم را براي فرزند تأمين کند. بنابراين مادر هيچ‌گونه تکليفي در اين زمينه ندارد.
2-2. بر اساس فتاواي مشهور فقيهان، حضانت پسر تا دو سالگي و حضانت دختر تا هفت سالگي از آن مادر است.
3-2. حضانت مادر نسبت به فرزند، به عنوان «حق» است و از حقوق او به شمار مي‌آيد ولي تأمين مخارج و حضانت پدر به عنوان «تکليفي» است. از اين‌رو مادر هرگاه بخواهد، مي‌تواند از عهده‌داري امور فرزند شانه خالي کند ولي مرد هرگز چنين اجازه‌اي ندارد
4-2. زن و مرد، مي‌توانند در مورد حضانت فرزند خود، به گونه‌هاي ديگري – که دلخواه آنان و صلاح فرزند را تأمين کند- به توافق برسند.
5-2. اگر مادر به دلايلي صلاحيت عهده‌داري امور فرزند را نداشته باشد، اين امر به پدر واگذار خواهد شد. همچنين اگر پدر فاقد چنين صلاحيتي باشد، مادر مي‌تواند عهده‌دار حضانت شود. در صورت عدم پذيرش مادر و يا عدم صلاحيت هر دو، به حکم قاضي شخص ديگري اين مسؤليت را به عهده خواهد گرفت.
در قانون مدني، با توجه به مصلحت طفل، امکان سلب حضانت از کسي که اصولاً بايد داراي اولويت باشد، پيش‌بيني شده است. ماده 1173 در اين باره مي‌گويد: «هرگاه در اثر عدم مواظبت يا انحطاط اخلاقي پدر يا مادري که طفل تحت حضانت او است، صحت جسماني يا تربيت اخلاقي طفل در معرض خطر باشد، محکمه مي‌تواند با تقاضاي نزديکان طفل يا به تقاضاي قيم يا مدعي‌العموم، هر تصميمي را که براي حضانت مقتضي بداند، اتخاذ کند».
بنابراين دادگاه مي‌تواند با شرايط ياد شده، حضانت را از پدر يا مادر – که حق تقدم دارند – گرفته، به ديگري يا به شخص سوم واگذار کند. براي مثال اگر مادر، فساد اخلاقي داشته باشد و يا پدر به مواد مخدر مبتلا شود – به نحوي که سلامت جسمي يا روحي کودک به خطر افتد- دادگاه مي‌تواند حضانت را به شخص ديگري واگذار کند.

سه حکمت احکام حضانت
1-3. فرزند در نخستين دوران زندگي خويش، نياز شديدي به مهر مادر و مراقبت‌هاي ويژه او دارد؛ به گونه‌اي که هيچ چيز، جايگزين عواطف و مراقبت‌هاي او در اين دوران نمي‌شود. مادر نيز دغدغه فوق‌العاده‌اي در اين باره دارد. بنابراين حکمت حضانت مادر در اين دوران کاملاً آشکار است.

2-3. فرزند در دوران کودکي، تحت تأثير الگوهاست و به تدريج شخصيتش شکل گرفته و سامان مي‌يابد. از طرف ديگر به طور طبيعي دختر بايد با رفتارهاي زنانه، مادرانه و عاطفي خو بگيرد و شخصيتي متناسب با جنسيت خود پيدا کند. از اين‌رو بهتر است مدت بيشتري با مادر زندگي کند تا شخصيت او، بر اساس الگوي جنسي مناسب خود پرورش يابد. در مقابل، پسر نيز بايد الگوي جنسي مناسب خود را يافته و متناسب با آن رشد کند. لازمه اين مسأله نيز آن است که پسر، مدت بيشتري با پدر زندگي کند و هر چه زودتر به پدر ملحق شود.
3-3. حق گونه بودن حضانت مادر و محدوديت نسبي دوران آن، موجب مي‌شود که زن از آزادي، فراغت و شرايط کافي براي زندگي مجدد برخوردار شود. در حالي که اگر حضانت فرزند براي زن تکليف‌آور و طولاني مدت باشد، چه بسا ديگر نتواند موفق به ازدواج مجدد گردد و شکست او در زندگي نخستين، به ناکامي هميشگي او مبدل شود؛ زيرا بسياري از مردان مايل به حضور فرزند ديگري در خانه خود نيستند. اما زن از اين جهت مشکل چنداني ندارد و زنان بسياري به جهت روحيات عاطفي، آماده پذيرش فرزندان مرد مي‌باشند .

منبع:پايگاه اينترنتي زن در اسلام





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان