بسم الله
 
EN

بازدیدها: 7,911

مطالبه مهريه

  1390/2/10
خلاصه: مقدمه از ميان مسايل و موضوعات پرشمار نهاد خانواده، «مسأله­ي مهر» به عنوان يکي از مسايل «روابط مالي زوجين»، مهمترين موضوعي است که هميشه ضمن بيان عقد نکاح متبادر به ذهن است. مضافاً اين که در برزخ اختلافات خانوادگي، اولين موضوعي که زن به رخ مرد مي­کشد، مسأله­ي مهر و مطالبه­ي آن است[1]. مهر از احکام تأسيسي دين اسلام نيست و با عنايت به سبق وجود آن در اديان و ملل مختلف، مورد تأييد و امضاء شارع مقدس قرار گرفته است. البته شارع مقدس از امضاء حکم مهر در نکاح، غرض و هدفي داشته است و قطعاً به صرف سابقه­ي وجودي موضوع آن­را نپذيرفته است[2]. سوابق تاريخي حقوق اسلامي نشان مي­دهد که مهر به عنوان وجه مالي در عقد ازدواج مطرح نبوده است، بلکه نظر دين اسلام به عنوان يک دين کامل اين بوده که با قرار دادن موضوع مهر به رابطه­ي ايجادي بين زوجين ابعاد عميق­تري ببخشد[3].
مقدمه
از ميان مسايل و موضوعات پرشمار نهاد خانواده، «مسأله­ي مهر» به عنوان يکي از مسايل «روابط مالي زوجين»، مهمترين موضوعي است که هميشه ضمن بيان عقد نکاح متبادر به ذهن است. مضافاً اين که در برزخ اختلافات خانوادگي، اولين موضوعي که زن به رخ مرد مي­کشد، مسأله­ي مهر و مطالبه­ي آن است[1].
مهر از احکام تأسيسي دين اسلام نيست و با عنايت به سبق وجود آن در اديان و ملل مختلف، مورد تأييد و امضاء شارع مقدس قرار گرفته است. البته شارع مقدس از امضاء حکم مهر در نکاح، غرض و هدفي داشته است و قطعاً به صرف سابقه­ي وجودي موضوع آن­را نپذيرفته است[2].
سوابق تاريخي حقوق اسلامي نشان مي­دهد که مهر به عنوان وجه مالي در عقد ازدواج مطرح نبوده است، بلکه نظر دين اسلام به عنوان يک دين کامل اين بوده که با قرار دادن موضوع مهر به رابطه­ي ايجادي بين زوجين ابعاد عميق­تري ببخشد[3].
معاني لغوي و اصطلاحي مهريه
مهر واژه­اي عربي و از لحاظ لغوي به معناي «عوض» به­کار رفته است. در فارسي آن را کابين گويند[4]. مهريه مال معين يا چيزي است که قائم مقام مال است که در عقد نکاح برذمه مرد قرار مي­گيرد و در صورت مطالبه زن، وي مکلف است مهريه­اش رابپردازد و اين حق ارتباطي به طلاق و نفقه ندارد.
در تعريفي ديگر مهر مالي است که به هنگام عقد نکاح برابر ضوابط شرع و رسم و عادت از طرف مرد به زن پرداخت مي­گردد و صداق، صداقيه، کابين و فرض هم ناميده مي­شود.
مهر مالي است که برابر رسوم و عادات در موقع عقد نکاح شوهر به زن مي­دهد يا تعهد به دادن آن مي­کند. مهر بايد قابل تملک زوج و زوجه باشد[5].
انواع مهر:
مهرالسنه يا مهر محمدي؛ مهري است که پيامبر اسلام (ص) براي حضرت فاطمه (ع) مقرر کردند و آن عبارت از دويست و شصت و دو مثقال و نيم پول نقره مسکوک است[6].
مهرالمسمي؛ عبارت از ميزان مالي است که به عنوان مهر در عقد نکاح ذکر مي­گردد و مورد توافق زوجين است.
مهرالمثل؛ در عقد نکاح مي­توان مهر تعيين نکرد و زوجين مي­توانند پس از وقوع عقد با توافق مهر تعيين نمايند، حال اگر قبل از تراضي براي تعيين مهر نزديکي شود زوجه مستحقق مهرالمثل است و مهرالمثل عبارت از مالي است که با در نظر گرفتن وضع خانوادگي و حال اقران و نزديکان زوجه تعيين مي­گردد.
مهرالمتعه؛ چنان­چه در عقد نکاح مهر تعيين نشود و زوج مصمم باشد که زوجه را قبل از نزديکي طلاق دهد مقداري را به عنوان مهر تعيين و به زوجه پرداخت مي­کند و اين مبلغ بستگي به وضعيت مالي زوج دارد. بنابراين تعيين ميزان مهرالمثل به وضع خانوادگي زوجه و زوج و مهرالمتعه به وضعيت مالي زوج بستگي دارد.[7]
شرايط مهر
مهر بايد واجد شرايط زير باشد:
- مهر بايد ارزش مالي داشته باشد، بنابراين آنچه را که فاقد ارزش مالي باشد نمي­توان به عنوان مهريه تعيين کرد.
- از نظر شرع و قانون نقل و انتقال و معامله باشد بنابراين نمي­توان مشروبات الکي يا حيوانات حرام گوشت مانند خوک را به عنوان مهريه تعيين کرد.
- زوج مالي را مي­تواند مهر قرار دهد که خود مالک آن باشد بنابراين اموال عمومي يا مال موقوفه را نمي­توان مهر قرار داد.
- ضرورتي ندارد که مهر حتماً عين معين باشد بلکه انجام عمل يا حرفه­آموزي ياتدريس هم مي­تواند مهريه باشد. مثل آموختن قرآن به زوجه، يا آموختن رايانهبه زوجه مي­تواند موضوع مهر باشد[8].
مواد قانوني (مهم) مرتبط با مهريه:
در ارتباط با مهريه در قانون مدني مواد چندي گنجانده شده است که در ذيل به مهمترين آنها اشاره مي­شود:
ماده ???? –به مجرد عقد، زن مالک مهر مي­شود و مي­تواند هر نوع تصرفي که بخواهد در آن بنمايد.
ماده 1083- براي تأديه­ي تمام يا قسمتي از مهر مي­توان مدت يا اقساطي قرار داد.
ماده ???? – زن مي­تواند تا مهر به او تسليم نشده از ايفاي وظايفي که درمقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر اين­که مهر او حال باشد. اين امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود.
ماده ???? – اگر زن قبل از اخذ مهر بهاختيار خود به ايفاي وظايفي که در مقابل شوهر دارد قيام نمود ديگرنمي­تواند از حکم ماده قبل استفاده کند ـ مع­ذلک حقي که براي مطالبه مهردارد ساقط نخواهد شد.
ماده 1092- هر گاه شوهر قبل ازنزديکي زن خود را طلاق دهد زن مستحق نصف مهر خواهد بود و اگر شوهر بيش ازنصف مهر را قبلاً داده باشد حق دارد مازاد از نصف را عيناً يا مثلاً يا قيمتاًاسترداد کند.
ماده 1093- هرگاه مهر در عقد ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزديکي و تعيين مهر زن خود را طلاق دهد زن مستحق مهرالمتعه است و اگر بعد از آن طلاق دهد مستحق مهرالمثل خواهد بود.
ماده 1097- در نکاح منقطع هرگاه شوهر قبل از نزديکي تمام مدت نکاح را ببخشد بايد نصف مهر را بدهد.

محل مراجعه جهت طرح دعوي:
1- دادگاه خانواده:
زوجهمي­تواند با ارائه دادخواست حقوقي به دادگاه ويژه خانواده، مهريه خود،هزينه ابطال تمبر و حق­الوکاله وکيل را مطالبه نمايد و همزمان تقاضاي توقيف اموال همسرش را نيز بنمايد.
2- مطالبه مهريه از طريق اجراي ثبت اسناد رسمي:
زنمي­تواند از طريق اجراي ثبت اسناد رسمي مهريه خود را مطالبه نمايد، به اينصورت که قباله ازدواج خود را به دفترخانه محل ثبت عقد ارائه و تقاضاي صدور اجرائيه نمايد، سپس با اجرائيه به اداره ثبت مراجعه و مهريه خود را مطالبه کند که البته به ميزان نيم عشر دولتي هزينه اجرايي پرداخت مي­نمايد کهبعداً اين هزينه از شوهر اخذ خواهد گرديد که در اين راستا مالي اعم از وجهنقد يا مال منقول (ماشين، موبايل…..) و يا مال غير منقول (ملک) توقيفمي­گردد البته به شرط اينکه جزء مستثنيات دين نباشد.
صلاحيت محلي دادگاه: اگر مهر مال منقول باشد- اعم از وجه نقد يا عين معين يا کلي در معين، چون از آثار عقد نکاح است، علاوه بر دادگاه محل اقامت شوهر، دادگاه محل وقوع عقد نکاح ازدواج هم براي رسيدگي به دعواي مطالبه مهر داراي صلاحيت است. اما اگر مهر مال غيرمنقول مثل ملک يا منزل مسکوني باشد، زن مي­تواند در دادگاه محل وقوع ملک نيز دعواي خود را طرح کند.[9]

سئوالات متداول در خواسته مطالبه مهريه
سئوال:
زني پس از پنج سال از تاريخ فوت همسرش، تقاضاي مهر از دادگاه کرده، حال آيا دادگاه بر اساس شاخص سال فوت مهر را بايد محاسبه کند يا سال اخذ مهر؟[10]
جواب:
شاخص تاريخ فوت ملاک عمل خواهد بود.

سئوال:
در قبال مهر معين آيا پدر زوج که در اين رابطه منتفع نمي­باشد، نيز متعهد است؟[11]
جواب:
نظر به اينکه عقد نکاح داراي دو جنبه عبادي (ايجاد علقه زوجيت) و جنبه معاوضي (مهر) است و با توجه به فرض سئوال چون منتفع نمي­باشد پدر زوج بري­الذمه به نظر مي­رسد مگر پس از قبولي زوج و از باب تبديل تعهد ، ذمه زوج بري و ذمه فرد ديگري مشغول شود.

سئوال:
چنانچه زوج پس از فوت شوهر که ورثه مادر متوفي و فرزندان صغير هستند و زوجه قيم صغار مي­باشد مطالبه مهريه کند دادخواست به طرفيت چه کساني طرح مي­شود؟[12]
جواب:
چون دعوي مطالبه مهريه از ماترک متوفي از ناحيه زوجه­اي که قيم صغار به جامانده از شوهر مرحومش مي­باشد مطرح شده و زوجه در آنِ واحد هم مدعي است و هم مدعي­عليه لذا زوجه نمي­تواند مدعي عليه باشد بنابراين موقتاً در پرونده متشکله سمتش زايل و دادخواست به طرفيت مادر متوفي و صغار به­جا مانده از متوفي و رئيس حوزه قضايي به عنوان مدعي­العموم طرح مي­شود تا مدعي­العموم شخصاً يا با اعزام نماينده به دادگاه از صلاح و غبطه صغار دفاع نمايد.

سئوال:
با توجه به اين­که شخصي با داشتن سه زن فوت مي­نمايد، دو همسر او زنده و يکي از همسران فوت نموده باشد، آيا فرزندان آن همسر مي­تواند مطالبه مهريه نمايند؟[13]
جواب:
با توجه به اينکه مهريه حق ديني است که زوج نسبت به زوجه مديون مي­باشد و اين حقوق قانوني به وراث منتقل مي­شود فلذا فرزندان مي­توانند مهريه را مطالبه نمايند مگر در صورتي که مادر آنان در زمان حيات حين تقسيم اموال مطالبه نکرده باشد.

سئوال:
آيا زوجه مي­تواند توأماً از طريق اداره ثبت و دادگاه تقاضاي گرفتن مهريه نمايد؟[14]
جواب:
بله، اما اگر در يکي از آنها منتج به نتيجه شده باشد، مرجع ديگر به لحاظ انتفاء اصل موضوع نياز به تعقيب قانون امر نخواهد داشت و حسب مورد تصميم لازم را اتخاذ خواهد نمود.

سئوال:
آيا مهريه زوجه غيردايم همانند زوجه دايم عندالمطالبه مي­باشد؟ آيا مي­تواند پس از جاري شدن عقد همه­ي مهريه را از شوهر دريافت کند؟
جواب:
بله مي­تواند و از اين حيث فرقي با نکاح دايم ندارد.

سئوال:
اگر طلاق از طرف مرد باشد، مهريه در دوران نامزدي چگونه است؟[15]
جواب:
چنان­چه بين زوجين صيغه نکاح خوانده شود و عقد نکاح به­صورت صحيح واقع شود،بر اساس قانون، به مجرد عقد، زن مالک مهر مي­شود و مي­تواند هر نوع تصرفي که بخواهد در آن بنمايد، از اين حيث تفاوت بين دوراننامزدي و بعد از جشن عروسي وجود ندارد.
سئوال:
شيوه و فرمول محاسبه ميزان مهريه چگونه است؟
جواب:
ميزان مهريه به نرخ روز عبارتست از متوسط شاخص بهاي[16] کالاها و خدمات مصرفي اعلامي از بانک مرکزي مربوط به سال قبل زمان محاسبه تقسيم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع عقد و نتيجه آن ضربدر عدد مهريه مندرج در سند ازدواج[17].
سئوال:
زماني که زوج پس از طرح دعوا (مطالبه مهريه) مبادرت به نقل و انتقال اموال خود نمايد، زوجه چه اقدامي بايد انجام دهد؟
جواب:
زوجه مي­تواند از دادگاه تقاضاي تأمين خواسته نموده و دادگاه نيز پرونده را به اجراي احکام معرفي نمايد با معرفي به اجراي احکام به توقيف اموال اقدام خواهد شد.
سئوال:
در صورتي­که اجرائيه به زوج ابلاغ شد و نسبت به پرداخت مهريه موضوع اجرائيه اقدامي نکرد، چه اموالي از زوج قابل توقيف در قبال مهريه مزبور است؟[18]
جواب:
در وصول موضوع اجرائيه محکمه يا اجرائيه ثبتي، به­جز مستثنيات دين، ساير اموال زوج قابل توقيف است، پس از توقيف، چنان­چه مال توقيف شده وجه رايج يا عين مهريه باشد به زوجه تحويل مي­شود و در صورتي که از ساير اموال زوج باشد با انجام عمليات اجرايي و مزايده، وجوه حاصل از فروش اموال مزبور به زوجه پرداخت مي­شود.
مهر حتما عين معين باشد بلکه انجام عمل يا حرفه آموزي ياتدريس هم مي تواند مهريه باشد. مثل آموختن

سئوال:
اگر مردي پولي به زن خود پرداخت کند و مرد مدعي شود که پرداخت وجه مذکور از بابت مهريه بوده است و زن مدعي بخشش آن شود، ادعاي کداميک از آنان پذيرفته خواهد شد؟[19]
جواب:
ادعاي مرد، زيرا مرد مديون است و مديون است که تعيين مي­کند مالي که داده بابت چه چيزي بوده است.
در ذيل مستثنيات دين آورده شده است:
-مسکن مورد نياز محکوم عليه و افراد تحت تکفل وي با رعايت شئون عرفي.
-اثاثيه مورد نياز زندگي که براي رفع حوائج ضروري محکوم عليه، خانواده و افراد تحت تکفل وي لازم است.
-آذوقه موجود به قدر احتياج محکوم عليه و افراد تحت تکفل وي براي مدتي که عرفاً آذوقه ذخيره مي­شود.
-کتب و ابزار علمي و تحقيقاتي براي اهل علم و تحقيق متناسب با شأن آنان.
-وسايل و ابزار کار کسبه، پيشه­وران، کشاورزان و ساير اشخاصي که وسيله امرار معاش محکوم عليه و افراد تحت تکفل وي مي­باشد.

سئوال:
زني که شوهر وي فوت نموده جهت ارائه دادخواست مطالبه مهريه بايد عليه شوهر متوفي ارائه دعوي نمايد يا ورثه ايشان؟[20]
جواب:
عليه ورثه شوهرش.

سئوال:
اگر در ضمن عقد نکاح مبلغي به عنوان مهريه توافق شده باشد و پس از گذشت مدتي از زندگي با توافق زوجين مبلغ مهريه اضافه شود، در اين­صورت آيا زوج الزام به پرداخت مازاد (مهريه جديد) دارد؟[21]
جواب:
با توجه به توافق حاصله بين زوجين در مورد افزايش ميزان مهريه، زوج با توجه به ماده 10 قانون مدني ملزم به پرداخت مازاد مي­باشد.

سئوال:
در صورتي­که زوجه در طول زندگي مشترک مهريه خود را به زوج ببخشد، مي­تواند مجدداً مهريه خود را درخواست کند؟[22]
جواب:
در صورتي­که زوجه مهريه خود را در طول زندگي به زوج بخشيده باشد، حق مطالبه او ساقط مي­شود.
هزينه تمبر دادخواست مطالبه مهريه
بابت يک ميليون تومان اول مهريه، پانزده هزار تومان تمبر و بابت مابقي مهريه به ازاي هر يک ميليون تومان، بيست هزار تومان تمبر الصاق مي­گردد.


نمونه تقاضاي وصول مهريه (از طريق اجرائيه ثبتي)

مسئول محترم دفترخانه ازدواج شماره ............................... شهرستان .............................................
احتراماً با توجه به تصوير مصدق عقدنامه پيوست که اصل آن در آن دفترخانه تنظيم شده است، اينجانبه ........................... در تاريخ .................... در قبال مبلغ............................................... بعنوان مهريه به عقد ازدواج دائم همسرم آقاي ................................... در آمده­ام. به­طوري­که مستحضريد چون مهريه بعنوان دين بر ذمه زوج بوده و عندالمطالبه قابل وصول مي­باشد، نامبرده با وجود درخواست­هاي مکرر اينجابنه عمداً از تأديه مهريه قانوني اينجانبه امتناع مي­نمايد، لذا خواهشمند است به موجب اين درخواست ضمن صدور اجراييه، نسبت به وصول مهريه اينجانبه اقدام لازم را به­عمل آوريد.
امضاء زوجه
نشاني زوج : .....................................................................................................
نشاني زوجه : ...................................................................................................

شرايط و فرايند تقاضاي وصول مهريه از طريق اجرائيه ثبتي:
- لازمه وصول مهريه از طريق ثبت آن­ است که عقدنامه رسمي و ثبتي باشد.
- دفترخانه پس از وصول تقاضانامه ، مراتب را به زوج ابلاغ مي­نمايد. چنان­چه زوج حاضر به پرداخت مهريه نباشد، زوجه تقاضاي اجراي مفاد سند عقدنامه را در خصوص مهريه مي­نمايد.
- اگر از طرف زوجه مالي از زوج معرفي گردد که جزء مستثنيات دين نباشد، مال معرفي شده از طرف اجراي ثبت به نفع زوج توقيف مي‌گردد و اگر زوج فاقد مال بوده ولي کارمند دولت باشد با تقاضاي زوجه يک سوم حقوق وي تا پرداخت کل مهريه به نفع زوجه توقيف و به زوجه پرداخت مي­گردد.

مطالبه مهريه از طريق مراجع قضايي
- مطالبه مهريه از طريق شعب حقوقي مراجع قضايي مستلزم تنظيم و تقديم دادخواست و پرداخت هزينه دادرسي است زيرا دعوي مطالبه مهريه، دعوي مالي است.
دعوي مطالبه مهريه در دادگاه خانواده (و يا شعبه حقوقي اختصاص داده شده به دعاوي خانوادگي) مطرح و مورد رسيدگي قرار مي­گيرد. در ادامه چند نمونه دعوي وصول مهريه طرح و نشان داده شده است:
1- تقاضاي صدور حکم مبني بر قرار تأمين مهريه
اگر زوجه احتمال دهد که تا تقديم دادخواست مطالبه مهريه، زوج اموال خود را کتمان مي­نمايد ابتداً دادخواستي مبني بر تقاضاي صدور حکم مبني بر قرار تأمين مهريه تقديم دادگاه مي­نمايد.
مدارک لازم:
- فتوکپي مصدق عقدنامه.
- فتوکپي مصدق شناسنامه طرفين.
نحوه تنظيم دادخواست:
- نوشتن مشخصات زوجه در مقابل رديف خواهان در برگ دادخواست.
- نوشتن مشخصات زوج در مقابل رديف خوانده در برگ دادخواست.
- نوشتن واژه اصيل در مقابل رديف وکيل يا نماينده قانوني.
- نوشتن عبارت؛ تقاضاي صدور حکم مبني بر قرار تأمين مهريه در مقابل رديف تعيين خواسته و بهاي آن.
- نوشتن نام مدارک و ضمائم تقديمي در مقابل رديف دلائل و منضمات دادخواست.
- نوشتن شرح دادخواست طبق نمونه ذيل و امضاء آن در برگ دادخواست.
نمونه تقاضاي وصول مهريه (از طريق مراجع قضايي)

شرح دادخواست
رياست محترم دادگستري شهرستان ..........................................................................
احتراماً، باستحضار مي­رساند، اينجانبه ..................................... حسب عقدنامه شماره .................. (تصوير به پيوست) به تاريخ ..................... به عقد دائمي خوانده فوق­الذکر آقاي ............................ در آمده­ام. به موجب اين دادخواست و وفق ماده 108 قانون آيين دادرسي مدني، تقاضاي صدور قرار تأمين مهريه خود به مبلغ مندرج در عقدنامه از اموال خوانده را دارم. بديهي است به محض صدور قرار مذکور، ظرف مهلت قانوني، دادخواست وصول مهريه را نيز متعاقباً تقديم آن دادگاه خواهم نمود.
امضاء
توضيحات:
زوجه تا ده روز پس از صدور قرار تأمين فرصت دارد نسبت به اصل دعوا يعني مطالبه مهريه دادخواست خود را تقديم دادگاه نمايد.
2– تقاضاي صدور حکم مبني بر وصول مهريه با توجه به قرار تأمين:
پس از صدور قرارتأمين مهريه زوجه ظرف مدت 10 روز مي­تواند دادخواستي به­نحو ذيل جهت مطالبه مهريه تقديم دادگاه نمايد.
مدارک لازم:
1- فتوکپي مصدق عقدنامه.
2- فتوکپي مصدق شناسنامه زوجين.
3- فتوکپي قرار تأمين اصداري.
نحوه تنظيم دادخواست:
- نوشتن مشخصات زوجه و زوج در رديف خواهان و خوانده برگ دادخواست.
- نوشتن واژه اصيل در رديف وکيل يا نماينده قانوني.
- نوشتن عبارت ؛ تقاضاي صدور حکم مبني بر وصول مهريه به مبلغ ............................................ ريال با توجه به قرارتأمين صادره در رديف تعيين خواسته و بهاي آن در برگ دادخواست.
- نوشتن نام و مدارک تقديمي در رديف دلائل و منضمات دادخواست.
- نوشتن شرح دادخواست طبق نمونه ذيل و امضاء آن در برگ دادخواست.

شرح دادخواست

رياست محترم دادگستري شهرستان ....................................................................
احتراماً به استحضار مي­رساند، اينجانبه ............................. که قبلاً طي دادخواست شماره .................. مورخ .......................... شعبه ............................ دادگاه عمومي .......................................... تقاضاي صدور قرارتأمين مهريه از اموال خوانده را نموده بودم و وفق دادنامه شماره ..................................... مورخ ........................... در پرونده کلاسه ................................... قرار تأمين اموال مهريه صادر گرديده، لذا به موجب اين دادخواست از آن مقام محترم تقاضاي وصول مهريه­ام را از اموال توقيف شده خوانده دارم.
امضاء

نمونه دادخواست­ها

دادخواست: مطالبه­ي مهريه به قيمت روز
مشخصات طرفين
نام
نام خانوادگي
شغل
آدرس:
خواهان
زوجه



خوانده
زوج



وکيل يا نماينده قانوني




تعيين خواسته و بهاي آن

صدور حکم بر محکوميت خوانده به پرداخت: 1ـ مهريه به مبلغ… ريال با محاسبه­ي آن به قيمت روز. 2ـ خسارت دادرسي اعم از هزينه­ي دادرسي، حق­الوکاله­ي وکيل.
3ـ مقدمتاً صدور قرار تأمين خواسته.
دلايل و منضمات دادخواست
عقد نامه­ي شماره ي ...
شرح دادخواست
باسمه تعالي
رياست محترم دادگاه­هاي عمومي...
با سلام
احتراماً اينجانب در تاريخ ... به موجب عقدنامه­ي شماره­ي ... به عقد دائم خوانده درآمدم. با عنايت به اين که مهريه­ي اينجانب مبلغ ... ريال تعيين گرديده است، نظر به حدوث نزديکي في مابين و تغيير شاخص قيمت سالانه نسبت به زمان اجراي عقد مستند به تبصره­ي الحاقي به ماده­ي 1082 قانون مدني و بند ب از ماده­ي 108 و ماده­ي 198 و 519 قانون آيين دادرسي مدني صدور حکم بر محکوميت خوانده به پرداخت مبلغ ... ريال با لحاظ تغيير شاخص قيمت سالانه، خسارات دادرسي و در ضمن با عنايت به احتمال نقل و انتقال اموال از سوي خوانده مستند به بند ب از ماده­ي 108 قانون آيين دادرسي مدني صدور قرار تأمين خواسته مورد استدعا است.

امضاء
شماره و تاريخ ثبت دادخواست
شماره
تاريخ
شعبه.... دادگاه عمومي.... رسيدگي فرماييد.
نام و نام خانوادگي مقام ارجاع­کننده
تاريخ امضاء


دادخواست : مطالبه­ي سکه بهار آزادي به عنوان مهريه
مشخصات طرفين
نام
نام خانوادگي
شغل
آدرس
خواهان
زوجه



خوانده
زوج



وکيل يا نماينده قانوني




تعيين خواسته و بهاي آن
صدور حکم مبني بر محکوميت خوانده به تأديه: 1ـ تعداد… سکه بهار آزادي به عنوان اصل خواسته مقوم به مبلغ ..... 2ـ خسارت دادرسي
دلايل و منضمات دادخواست
عقد نامه­ي شماره­ي ...
شرح دادخواست
باسمه تعالي
رياست محترم دادگاه­هاي عمومي ....
با سلام
احتراماً با عنايت به اين که به موجب عقدنامه­ي شماره­ي ... در تاريخ ... به عقد دائم خوانده درآمده­ام و با توجه به اين که مهريه­ي اينجانب مقدار ... سکه بهار آزادي تعيين شده است و خوانده تاکنون از تأديه آن خودداري ورزيده است مستند به ماده­ي 1082 قانون مدني و ماده­ي 198و 519 قانون آيين دادرسي مدني صدور حکم بر محکوميت خوانده به تأديه تعداد… سکه بهار آزادي و خسارت دادرسي را استدعا دارم.
امضاء
شماره و تاريخ ثبت دادخواست
شماره
تاريخ
شعبه.... دادگاه عمومي.... رسيدگي فرماييد.
نام و نام خانوادگي مقام ارجاع­کننده
تاريخ امضاء


دادخواست: مطالبه­ي مهريه به همراه اعسار از هزينه دادرسي
مشخصات طرفين
نام
نام خانوادگي
شغل
آدرس:
خواهان
زوجه



خوانده
زوج



وکيل يا نماينده قانوني




تعيين خواسته و بهاي آن
صدور حکم بر محکوميت خوانده به پرداخت مبلغ ... ريال به عنوان مهريه با محاسبه­ي آن به قيمت روز، به همراه صدور حکم بر اعسار از پرداخت هزينه­ي دادرسي.
دلايل و منضمات دادخواست
1ـ عقدنامه­ي شماره­ي ... 2ـ شهادت کتبي گواهان آقايان
1ـ ... و 2ـ ...

شرح دادخواست
باسمه تعالي
رياست محترم دادگاه­هاي عمومي ....
با سلام
احتراماً به استحضار عالي مي­رسانم اينجانب به موجب عقدنامه­ي رسمي شماره­ي .... به زوجيت خوانده درآمدم. مبلغ ... ريال به عنوان مهريه­ام قرار داده شده است. نظر به اين که بين اينجانب و خوانده نزديکي واقع شده است و از تاريخ وقوع عقد تاکنون تغيير شاخص قيمت سالانه رخ داده است و خوانده از پرداخت مهريه­ام استنکاف ورزيده است مستند به تبصره­ي الحاقي به ماده­ي 1082 قانون مدني و ماده­ي 198 قانون دادرسي مدني صدور حکم بر محکوميت خوانده به پرداخت مبلغ … ريال بابت مهريه با محاسبه­ي آن به قيمت روز بر اساس شاخص اعلامي بانک مرکزي مورد استدعا است. در ضمن نظر به ناتواني اينجانب از پرداخت هزينه­ي دادرسي مستند به ماده­ي 504 قانون آيين دادرسي مدني صدور حکم بر اعسار اينجانب از پرداخت هزينه­ي دادرسي دعواي مطروحه را خواستارم.
امضاء
شماره و تاريخ ثبت دادخواست
شماره
تاريخ
شعبه... دادگاه عمومي.... رسيدگي فرماييد.
نام و نام خانوادگي مقام ارجاع­کننده
تاريخ امضاء


دادخواست مطالبه­ي نصف مهر مازاد پرداختي
مشخصات طرفين
نام
نام خانوادگي
شغل
آدرس:
خواهان
زوج



خوانده
زوجه



وکيل يا نماينده قانوني




تعيين خواسته و بهاي آن
صدور حکم مبني بر محکوميت خوانده به پرداخت مبلغ ... ريال/ تاديه تعداد ... سکه بهار آزادي و يا ...
دلايل و منضمات دادخواست
1ـ عقدنامه ي شماره ي ... 2ـ طلاق نامه ي شماره ي…
3ـ گواهي پزشکي قانوني… 4ـ مفاد پرونده ي طلاق به شماره­ي ….
شرح دادخواست
باسمه تعالي
رياست محترم دادگاه­هاي عمومي ....
با سلام
احتراماً با توجه به اين که اينجانب و خوانده به موجب عقدنامه­ي شماره­ي ... در تاريخ … با يکديگر به عقد دائم ازدواج کرديم اما به علت مشکلات و اختلافات حادث در تاريخ ... به موجب طلاق­نامه­ي شماره­ي ... خوانده را طلاق داده­ام و نظر به اين که در عقدنامه­ي مذکور مهريه­ي خوانده مقدار ... تعداد ... سکه بهار آزادي، و يا مبلغ ... ريال وجه نقد قرار داده شده بود و اينجانب در تاريخ ... به موجب رسيد عادي مورخ ... ، گواهي گواهان ... ، سند رسمي شماره­ي ... ، تمامي مهريه را به ايشان پرداخت، تأديه کرده­ام و قبل از وقوع نزديکي وي را طلاق داده­ام در حالي که ايشان به موجب ماده­ي 1092 قانون مدني تنها مستحق دريافت نصف مهريه بوده است لذا مستند به ماده­ي مرقوم و ماده­ي 265 قانون استنادي صدور حکم بر محکوميت خوانده به بازپرداخت مبلغ ... ريال، تأديه­ي مقدار ... سکه بهار آزادي را که بدون استحقاق دريافت داشته است، خواستارم.
شماره و تاريخ ثبت دادخواست
شماره
تاريخ
شعبه... دادگاه عمومي ...رسيدگي فرماييد.
نام و نام خانوادگي مقام ارجاع­کننده
تاريخ امضاء


دادخواست پرداخت قسطي مهريه
مشخصات طرفين
نام
نام خانوادگي
شغل
آدرس:
خواهان
زوج



خوانده
زوجه



وکيل يا نماينده قانوني




تعيين خواسته و بهاي آن
صدور حکم بر اعسار- پرداخت تقسيطي- مهريه موضوع دادنامه شماره .........
دلايل و منضمات دادخواست
1- گواهي گواهان. 2- محتويات پرونده شماره ...........
شرح دادخواست
باسمه تعالي
رياست محترم دادگاه ....
با سلام
با توجه به اين که اينجانب به موجب دادنامه­ي شماره­ي ....... صادرشده از آن دادگاه به پرداخت ...... ريال وجه نقد بابت مهريه در حق خوانده محترم محکوم شده­ام، نظر به اين که اينجانب کارمند اداره .....، کارگر شرکت ......، هستم و درآمد ماهانه من مبلغ ...... ريال است؛ لذا توان پرداخت محکوم به را به­صورت يکجا ندارم؛‌ لذا صدور حکم بر پذيرش اعسار اينجانب از پرداخت دفعي محکوم به و صدور حکم مبني بر پرداخت مهريه به صورت اقساط را درخواست مي­کنم.
امضا
شماره و تاريخ ثبت دادخواست
شماره
تاريخ
شعبه... دادگاه عمومي... رسيدگي فرماييد.
نام و نام خانوادگي مقام ارجاع­کننده
تاريخ امضاء





دادخواست صدور قرار تأمين خواسته قبل از تقديم دادخواست مطالبه مهريه
مشخصات طرفين
نام
نام خانوادگي
شغل
آدرس:
خواهان
زوجه



خوانده
زوج



وکيل يا نماينده قانوني




تعيين خواسته و بهاي آن
صدور قرار تأمين خواسته
دلايل و منضمات دادخواست
عقدنامه­ي شماره­ي .....
شرح دادخواست
باسمه تعالي
رياست محترم دادگاه­هاي عمومي ....
با سلام
احتراماً با عنايت به اين که به موجب عقدنامه­ي شماره­ي ..... در تاريخ ...... به عقد دائم خوانده درآمده­ام و با توجه به اين که مهريه­ي اينجانب مقدار ..... سکه بهار آزادي تعيين شده است و خوانده تاکنون از تأديه آن خودداري ورزيده است و با توجه به اين که خوانده قصد دارد براي فرار از پرداخت بدهي خود به اينجانب مبادرت به انتقال اموال و دارايي خود نمايد مستند به ماده­ي 108 قانون آيين دادرسي مدني صدور قرار تأمين مهريه را استدعا دارم. نظر به اين که مهريه در معرض تضييع است اجراي قرار تأمين خواسته قبل از ابلاغ آن را مستند به ماده 117 قانون استنادي درخواست مي نمايم. دادخواست درخصوص مطالبه مهر متعاقباً تقديم خواهد شد.

امضاء
شماره و تاريخ ثبت دادخواست
شماره
تاريخ
شعبه... دادگاه عمومي.... رسيدگي فرماييد.
نام و نام خانوادگي مقام ارجاع­کننده
تاريخ امضاء



نمونه دادنامه (1)

خواهان: خانم زهره .... به نشاني قم،...
خوانده: آقاي محمود... به نشاني قم،...
خواسته­ها:
1. اعسار از پرداخت هزينه دادرسي
2. مطالبه مهريه
رأي دادگاه
در خصوص دادخواست خانم زهره .... فرزند ...به طرفيت آقاي محمود ... فرزند ... به خواسته بدواً صدور حکم اعسار از پرداخت هزينه دادرسي و سپس حکم به الزام خوانده به پرداخت مهريه که در سال 1367 سه ميليون ريال بوده با محاسبه وفق شاخص روز، خوانده در دادگاه حاضر نگشته و لايحه­اي نيز ارسال ننموده با اين وصف و با توجه به جامع محتويات پرونده از جمله استشهاديه و تصوير برابر با اصل شناسنامه و سند رسمي ازدواج، خواسته خواهان مقرون به صحت تشخيص داده شد، لذا با استناد به مواد 4 ، 505 و 506 از ق .آ.د.م و ماده 1082 ق مدني و تبصره آن بدواً رأي به اعسار موقت خواهان از پرداخت هزينه دادرسي و سپس رأي به الزام خوانده به پرداخت مبلغ يکصد و پانزده ميليون و يکصد و سي و نه هزار و هشتصد و هشتاد و شش ريال به عنوان مهريه در حق خواهان صادر ميگردد رأي صادره نسبت به خوانده غيابي و ظرف بيست روز پس از ابلاغ واقعي قابل واخواهي در همين شعبه و سپس ظرف بيست روز قابل اعتراض و رسيدگي در دادگاه تجديدنظر استان قم مي­باشد.
رئيس شعبه... محاکم عمومي حقوقي قم





نمونه دادنامه (2)

خواهان: خانم فاطمه ... با وکالت آقاي محمد حسين ... و آقاي محمد رضا ... به نشاني قم،...
خوانده: آقاي فرهاد ... به نشاني قم،...
خواسته: مطالبه مهريه
رأي دادگاه
در خصوص دادخواست خانم فاطمه .... فرزند ... با وکالت آقاي محمد رضا ... و محمد حسين .... به طرفيت آقاي فرهاد ... فرزند... به خواسته مطالبه مهريه و هزينه دادرسي و حق­الوکاله که با توجه به محتويات پرونده از جمله فتوکپي مصدق نکاح­نامه رسمي به­شماره ترتيب... وجود علقه زوجيت دائم بين طرفين و اين­که تعداد دويست و پنجاه عدد سکه تمام بهار آزادي به عنوان مهريه اين ازدواج به تاريخ وقوع عقد نکاح ... بوده محرز است خوانده به استناد يک فقره اقرارنامه به­شماره ... پيوست پرونده اظهار نموده همسرم در محضر با توافق خود من و با گرفتن اجازه از پدرش، تعداد 250 عدد سکه بهار آزادي را معوض به تعداد پنج عدد سکه تمام بهار آزادي و يک نوبت سفر عتبات عاليات نمودند و در حقيقت تعداد 250 سکه مهريه خودش را به من بخشيدند و در نتيجه هيچ­گونه ادعايي در اين خصوص نداشته باشد و همچنين ايشان با ارسال اظهارنامه از من خواسته بود که مشاراليها را به سفر عتبات ببرم که اظهارنامه به من ابلاغ نشده، وکيل مدافع خواهان اظهار نمودند با توجه به اظهارات موکله ماهيت اقرارنامه بين طرفين عقد هبه معوض بوده و لفظ بخشيدن نيز به صراحت در اقرارنامه آمده، لذا با توجه به اين موضوع موکله علاوه بر درخواست­هاي شفاهي دو مرتبه به صورت اظهارنامه از ايشان درخواست نموده که به تعهد خود عمل نمايد که زوج با توجه به اقرار ايشان مبني بر وصول اظهارنامه­ها هيچ اقدامي در انجام تعهد خود نکرده است و در اين خصوص از دفتر مراجع تقليد جهت وضوح بيشتر موضوع سؤال گرديده که ايشان با توجه به موضوع اعلام نموده­اند موضوع هبه معوضه مي­باشد و لذا با توجه به عدم قبض در اين هبه اين بخشش داراي اشکال مي­باشد چون شرط صحت آن تحقق نيافته و حتي با درخواست زوجه مبني بر مطالبه عوض با انکار از سوي زوج مواجه گرديده است دادگاه ضمن توجه به اظهارات اصحاب پرونده اظهارات وکلاي مدافع خواهان را موجه و منطبق با موازين شرعي و قانوني دانسته و از آنجائي­که حق رجوع در هبه کذائي براي زوجه محفوظ است و دفاعيات خوانده وجهي ندارد ادعاي خواهان را ثابت دانسته و مستندا به ماده 1102 و 1082 قانون مدني و ماده 519 قانون آئين دادرسي مدني خوانده را به پرداخت تعداد 250 عدد سکه بهار آزادي به عنوان مهريه و هزينه دادرسي در حق خواهان محکوم مي­نمايد و دادگاه در مورد مطالبه حق­الوکاله آن را فاقد شرايط مفاد ماده 521 دانسته و حکم به رد آن صادر مي­نمايد. رأي دادگاه ظرف بيست روز پس از ابلاغ قابل تجديدنظر در دادگاه تجديدنظر مي­باشد.
رئيس شعبه ... محاکم عمومي حقوقي قم

منابع
- اداره کل آموزش­هاي مردمي معاونت آموزش قوه قضائيه، حقوق به زبان ساده، قم، انتشارات قضا، چاپ اول، 1384.
- اداره کل آموزش­هاي مردمي معاونت آموزش قوه­ي قضائيه، بروشور مهريه.
- پولادي، ابراهيم، مهريه و تعديل آن، تهران، موسسه انتشارات دادگستر، چاپ دوم، 1388.
- جعفري لنگرودي، محمدجعفر، مبسوط در ترمينولوژي حقوق، تهران: کتابخانه گنج دانش، چاپ دوم، 1381.
- سايت اينترنتي معاونت حقوقي مجلس؛
http://www.hvm.ir/question/main.asp?word=&idd=542
-معاونت آموزش قوه­ي قضاييه، مجموعه نشست­هاي قضايي 3، 13 و 16: مسائل قانون مدني، قم، نشر قضا، چاپ نخست، 1383.
- معاونت آموزش قوه­ي قضاييه، مشاوره قضايي تلفني3 و 1، قم، نشر قضا، چاپ اول، 1385.
- معين، محمد، فرهنگ فارسي متوسط، تهران، انتشارات اميرکبير، جلد چهارم، چاپ اول، 1347، ص: 4462.
- موحديان، غلام­رضا، حقوق و روابط مالي زوجين، تهران، نگاه بينه، چاپ اول، 1384.
- موسوي­مقدم، محمد، راهنماي دعاوي خانوادگي (جلد سوم) مهريه، قم، دادگستري کل استان قم، 1387.


نام محقق : اصغر کاظمي



[1]- پولادي، ابراهيم، مهريه و تعديل آن، تهران، موسسه انتشارات دادگستر، چاپ دوم، 1388، ص: 16.
[2]- همان، ص: 70-69.
[3]- همان، ص: 16.
[4]- معين، محمد، فرهنگ فارسي متوسط، تهران، انتشارات اميرکبير، جلد چهارم، چاپ اول، 1347، ص: 4462.
[5] - جعفري لنگرودي، محمدجعفر، مبسوط در ترمينولوژي حقوق، تهران: کتابخانه گنج دانش، چاپ دوم، 1381،ص 3577.
[6]- همان، ص 3578.
[7]- اداره کل آموزش­هاي مردمي معاونت آموزش قوه قضائيه، حقوق به زبان ساده، قم، انتشارات قضا، چاپ اول، 1384.
[8]- اداره کل آموزش­هاي مردمي معاونت آموزش قوه­ي قضائيه، بروشور مهريه.
[9]- موسوي­مقدم، محمد، راهنماي دعاوي خانوادگي (جلد سوم) مهريه، قم، دادگستري کل استان قم، 32.
[10]- معاونت آموزش قوه­ي قضاييه، مجموعه نشست­هاي قضايي (16): مسائل قانون مدني (4)، قم، نشر قضا، چاپ نخست، 1384، ص: 184.
[11]- همان، ص: 186.
[12]-معاونت آموزش قوه­ي قضاييه، مجموعه نشست­هاي قضايي (13): مسائل قانون مدني (3)، قم، نشر قضا، چاپ نخست، 1383، ص: 148.
[13]- همان، ص: 150.
[14]- معاونت آموزش قوه­ي قضاييه، مجموعه نشست­هاي قضايي (3): مسائل قانون مدني (13)، قم، نشر قضا، چاپ نخست، 1383، ص: 154-153.

[15]- سايت اينترنتي معاونت حقوقي مجلس؛ http://www.hvm.ir/question/main.asp?word=&idd=
[16]- اين شاخص ماهيانه و ساليانه توسط بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران تعيين و اعلام مي­گردد.
[17]- موحديان، غلام­رضا، حقوق و روابط مالي زوجين، تهران، نگاه بينه، چاپ اول، 1384، 22.
[18]- موحديان، غلام­رضا، حقوق و روابط مالي زوجين، تهران، نگاه بينه، چاپ اول، 1384، 31-30.
[19]- موسوي­مقدم، محمد، راهنماي دعاوي خانوادگي (جلد سوم) مهريه، قم، دادگستري کل استان قم، 29.

[20]- معاونت آموزش قوه­ي قضاييه، مشاوره قضايي تلفني 1، قم، نشر قضا، چاپ اول، 1384، 23.
[21]- معاونت آموزش قوه­ي قضاييه، مشاوره قضايي تلفني 3، قم، نشر قضا، چاپ اول، 1384، 280-279.
[22]- معاونت آموزش قوه­ي قضاييه، مشاوره قضايي تلفني 3، قم، نشر قضا، چاپ اول، 1384، 283-282.
تهيه کننده:اصغر کاظمي

منبع:پايگاه اطلاع رساني دادگستري کل استان قم





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان