بسم الله
 
EN

بازدیدها: 746

علل و پيامدهاي اجتماعي اعتياد-قسمت پنجم(قسمت پاياني)

  1391/2/2
خلاصه: علل و پيامدهاي اجتماعي اعتياد-قسمت پنجم(قسمت پاياني)
اسلام و عوامل اعتياد

براساس مبانى دينى ما، انسان يک موجود با اختيار و اراده آزاد است و خداوند انسان را تکوينا مختار آفريده است؛ چنان‏که قرآن مى‏فرمايد: «انّا هديناه السبيل امّا شاکرا و امّا کفوراا» (انسان: 3)؛ ما را ه را به او نشان داده‏ايم؛ يا سپاس‏گزار باشد يا ناسپاس. از اين‏رو، او را يک موجود مسؤول و پاسخ‏گو در مقابل اعمال و رفتار خود در جهان آخرت مى‏داند و مى‏فرمايد: «لا يسأل عما يفعل و هم يسألون»(انبياء: 23)؛ خداوند در برابر هيچ‏يک از کارهايى که مى‏کند، بازخواست نمى‏شود، ولى مردم مورد سؤال واقع مى‏شوند.

اختيار و اراده آزاد انسان است که پايه و مايه همه مکاتب اخلاقى و حقوقى را تشکيل مى‏دهد، در حالى‏که اگر افعال و اعمال او را تنها معلول عوامل جبرى و غيرارادى از قبيل وراثت، محيط و عواملى از اين قبيل بدانيم، در اين صورت، انسان نيز همانند ساير موجودات از قبيل جمادات، نباتات و ساير حيوانات خواهد بود که نه تکليفى دارند و نه مسؤوليتى، نه تشويق و نه تنبيهى، و نه پاداشى و نه کيفرى. در صورتى‏که بر اساس انسان‏شناسى دينى، انسان يک موجود مختار و مسؤولى است که خود، به تنهايى بار گناه خويش را مى‏کشد و نمى‏تواند مسؤوليت اعمال خود را بر ديگران بار کند. خداوند مى‏فرمايد: «ولا تکسب کلّ نفس الاّ عليها ولاتزر وازرةُ وزر اخرى» (انعام: 164)؛ هر کس تنها کيفر کار خودش را مى‏بيند و کسى بار گناه ديگرى را بر دوش نمى‏کشد.

بر اين اساس، گرچه ما هم عواملى را که روان‏شناسان و جامعه‏شناسان در ارتکاب جرايم و از جمله استعمال مواد مخدّر و اعتياد برشمرده‏اند، مى‏پذيريم و براى آن‏ها نقش و تأثير بسزايى قايليم و از اين‏رو، لازم مى‏دانيم که هم از طرف اعضاى جامعه و هم مسؤولان، عوامل مولّد جرم در جامعه مورد شناسايى قرار گيرند و اقدامات اجتماعى لازم براى پيش‏گيرى جرم و انحرافات صورت گيرد، ولى معتقديم که هيچ‏يک از اين عوامل يا مجموع اين‏ها نمى‏توانند عامل تعيين‏کننده‏اى براى رفتار انحرافى و کج‏روى افراد به حساب آيند، به طورى که توجيه‏کننده رفتار انحرافى او باشند.

پس بايد افراد باور داشته باشند که با وجود همه اين عوامل و شرايط مناسب براى گرايش به اعتياد و مصرف مواد مخدّر، مى‏توانند با به کارگيرى اين نيروى تکوينى الهى، در برابر همه عوامل انحراف ايستادگى نمايند و دامان خود را از آلوده شدن به آن دور دارند.

-------------
1ـ ورنان کلمن، اعتياد چيست؟ معتاد کيست؟ ترجمه عليرضا فخرايى، نشر اوحدى، 1378، ص 19
2ـ جميله اورنگ، پژوهشى درباره اعتياد، وزارت فرهنگ‏وارشاداسلامى،1367،ص‏الف
3ـ ورنان کلمن، پيشين، ص الف
4ـ اداره کل مطالعات و پژوهش‏هاى ستادمبارزه‏باموادمخدررياست‏جمهورى، اعتياد، يکى از چهار بحران، ص 2
5ـ روزنامه جمهورى اسلامى، 31 فروردين 1381
6ـ انتشارات امور فرهنگى روابط عمومى ستاد مبارزه با مواد مخدّر، همت کنيم، طوفان اعتياد فردارا ويران مى‏کند، ص 8
7ـ روزنامه اطلاعات، 20 اسفند 1377
8ـ روزنامه جمهورى اسلامى، 31 فروردين 1381
9ـ همّت کنيم طوفان اعتياد فردا را ويران مى‏کند، ص 7
10ـ مجله اصلاح و تربيت، ش 47، سال چهارم، ص 3
11الى13ـ روزنامه جمهورى اسلامى، 31 فروردين 1381 / ص 26
14ـ مرکز آمار ايران، سالنامه آمارى کشور 1374، تاريخ انتشار 1375، ص 408
15ـ على‏اکبر دهخدا، فرهنگ دهخدا، تهران، دانشگاه تهران، 1338، ج 7، 2949
16ـ محمدحسن شهيدى، مواد مخدر امنيت اجتماعى و راه سوم، ص 15
17ـ حبيب آقابخشى، اعتياد و آسيب‏شناسى خانواده، انتشارات سازمان بهزيستى کشور، 1378، ص 11ـ12
18ـ دانش تاج زمان، مجرم کيست؟ جرم‏شناسى چيست؟ مؤسسه کيهان، 1364، ص 226
19ـ رابرتسون يان، درآمدى بر جامعه، ترجمه حسين بهروان، مشهد، آستان قدس رضوى، 1372، ص 171ـ170
20ـ ويليام اسکيدمور، تفکر نظرى در جامعه‏شناسى، ترجمه على‏محمد حاضرى و ديگران، انتشارات سعيد، 1372، ص 159ـ162
21ـ رابرتسون يان، پيشين، ص 175
22ـ على نجفى توانا، جرم‏شناسى،خيام، 1377، ص 142ـ143
23ـ على قائمى، آسيب‏ها و عوارض اجتماعى، تهران، اميرى، 1366، ص 142
24و25ـ نهج‏البلاغه، ترجمه سيدجعفر شهيدى، نامه 53 / حکمت 399
26ـ دفتر همکارى حوزه و دانشگاه، جامعه‏شناسى روش‏هاى درمان گروهى، ص 5
27ـ محمدبن يعقوب کلينى، اصول کافى، کتاب «الايمان و الکفر مجالسة اهل المعاضى»، ذيل حديث 3
28ـ نهج‏البلاغه، ترجمه محمد دشتى، خ 86، ص 11
29و30ـ محمدبن يعقوب کلينى، پيشين، باب مجالسة اهل المعاصى، حديث 3 / ص 6
31و32ـ دانش تاج زمان، پيشين، ص 254 / ص 261
33ـ محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 62، روايت 7، ص 27





نويسنده:سيد حسن مژگاني





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان