بسم الله
 
EN

بازدیدها: 765

مفهوم حضانت

  1391/1/28
خلاصه: مفهوم حضانت
مقدمه :

يکي از مهمترين اهداف حقوق خانواده تقويت نهاد مقدس خانواده و پاسداري از قداست و حفظ و بقاي آن و نيز حمايت از مادران و فرزندان است .
به موجب اصول 21 و 156 قانون اساسي قانون بايد از مادران در دوران بارداري و حضانت ، حمايت نمايد و نيز در صورت نبودن ولي شرعي قيموميت فرزندان به مادران شايسته سپرده شود.
مفهوم حضانت
حضانت واژه عربي است که به معناي حفظ کردن ، درکنار گرفتن ، پرورش دادن و به سينه چسباندن است در قوانين جمهوري اسلامي تعريفي از حضانت ارائه نگرديده و در قانون مدني تحت عنوان نگاهداري و تربيت اطفال به حضانت اشاره شده است و البته تعريف حضانت به عرف و رويه قضائي واگذار گرديده است .

دادگاه صالح :

به موجب بند 7 ماده واحده قانون اختصاص تعدادي از دادگاههاي موجود به دادگاههاي موضوع اصل 21 قانون اساسي مصوب مرداد 1376 و نيز ماده 4 لايحه اصلاح قانون تشکيل دادگاه عمومي و انقلاب مصوب 1381 و همچنين بند ب ماده 4 آئين نامه اصلاحي قانون تشکيل دادگاههاي عمومي و انقلاب مصوب بهمن 1380 حضانت و ملاقات اطفال در صلاحيت دادگاه خانواده مي باشد.

ترتيب رسيدگي :

دادگاه در کليه مواردي که مبادرت به صدور گواهي عدم امکان سازش مي نمايد بايد ترتيب اطمينان بخشي را در خصوص نگهداري و حضانت و ميزان نفقه اطفال با توجه به وضعيت مالي و اخلاقي زوجين و با در نظر گرفتن مصلحت صغار تعيين نمايد و به موجب قانون مدني نگهداري طفل تا دو سالگي و دختر تا 7 سالگي با مادر و پس از آن با پدر است و چنانچه مادر در مدت زماني که نگهداري طفل به او سپرده شده مجنون شده و يا ازدواج نمايد حق حضانت از او سلب مي گردد.
هيچ يک از ابوين حق ندارند از حضانت طفلي که به آنها سپرده شده است خودداري نمايند و در صورت امتناع از سوي دادگاه ملزم مي شوند و چنانچه الزام مؤثر نباشد هزينه حضانت طفل در درجه اول از پدر و جد پدري و سپس از مادر اخذ خواهد شد .

شرايط تغيير حضانت :

چنانچه در اثر عدم مواظبت و يا انحطاط اخلاقي پدر و مادري که طفل تحت حضانت او است صحت جسمي يا تربيت اخلاقي طفل در معرض خطر باشد دادگاه مي تواند با تقاضاي بستگان ، قيم و يا رئيس حوزه قضائي ترتيب مقتضي ديگري را براي حضانت کودک اتخاذ نمايد .

مواردي که مي تواند از مصاديق تغيير حضانت باشد :

1 – اعتياد زيان آور به الکل – مواد مخدر – قمار .
2 – اشتهار به فساد اخلاق و فحشاء .
3 – ابتلاء به بيماري رواني به تشخيص پزشکي قانوني .
4 – سوء استفاده از طفل يا احيار او به ورود به مشاغل ضد اخلاقي مانند فساد ، فحشاء – تکدي گري ، قاچاق.
5 – تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف .
حضانت فرزنداني که پدرشان فوت نموده اند :

حضانت فرزندان صغير يا محجوري (حجري که متصل به زمان صغر باشد) که پدرشان به مقام والاي شهادت رسيده يا فوت نموده باشند با مادران آنها است مگر آنکه عدم صلاحيت آنان با حکم دادگاه ثابت شده باشد.
تعيين هزينه متعارف جهت حضانت با دادگاه است و ازدواج مادر نيز مانع از ادامه حضانت او نمي شود.
ضمانت اجراي ممانعت از اجراي حکم دادگاه

چنانچه به حکم دادگاه حضانت و نگهداري طفل بر عهده کسي قرار گيرد و پدر يا مادر يا هر شخص ديگري مانع از اجراي حکم شود يا از استرداد طفل خودداري نمايد ، دادگاه تا زمان اجراي حکم شخص ممتنع را بازداشت مي نمايد .

حق ملاقات :
در صورتي که به علت طلاق و يا هر علت ديگري ابوين در يک منزل سکونت نداشته باشند دادگاه براي هر يک از ابوين که طفل تحت حضانت او نيست حق ملاقات تعيين و تعيين جزئيات اين ملاقات با دادگاه خانواده مي باشد .
نگهداري و تربيت اطفال
پدر و مادر در حد توان بايد در تربيت کودکان خود بکوشند و در اجراي اين امر حق تنبيه کودک خود را در حد متعارف دارند .

مواد قانوني :

مواد 1168 الي 1179 قانون مدني
قانون حق حضانت فرزندان صغير يا محجور به مادران آنها مصوب 6/5/1364 و قانون مربوط به حق حضانت مصوب 22/4/1365 .


نظريات اداره حقوقي در خصوص حق حضانت :

سؤال : آيا پدر مي تواند حضانت فرزندانش را در قبال مادر طفل اسقاط نمايد ؟
به موجب نظريه مشورتي شماره 1347 – 4/1/61 اداره حقوقي به موجب ماده 1168 قانون مدني حضانت براي ابوين هم حق است و هم تکليف .
و تکليف قابل اسقاط يا مصالحه نيست چون حقوقي که مقنن و شارع تعيين کرده جنبه امري دارد قابل اسقاط نيست .

سؤال : آيا پدر مي تواند از ملاقات مادر فاسد الاخلاق با فرزندش جلوگيري نمايد ؟

جواب : 444/7 – 10/9/62 اداره حقوقي
ماده 1174 قانون مدني حق ملاقات طفل را براي هر يک از ابوين شناخته است بنابراين حق ملاقات را
نمي توان از مادر فاسد الاخلاق دريغ نمود ولکن مي توان اين ملاقات را در يک محيط مناسب و با حضور اشخاص مورد اعتماد برقرار کرد.

سؤال : آيا مادر به استناد حکم دادگاه دائر بر حق حضانت مي تواند براي طفل خودگذرنامه اخذ نمايد؟
جواب : 2438/7 – 29/7/59 اداره حقوقي
اخذ شناسنامه براي اشخاص کمتر از 18 سال با ولي يا قيم آنان است و حکم حضانت تأثيري در قضيه ندارد.
در خاتمه دو نمونه از درخواست حکم حضانت فرزند ضميمه مي باشد .

- درخواست صدور حکم حضانت فرزند براي پدر :


خواهان :
خوانده :
خواسته :
دلايل :
رياست محترم دادگاههاي عمومي
احتراماً بر آن مقام محترم نظر به اينکه اينجانب با خوانده طبق سند نکاحيه شماره …… در تاريخ ……. ازدواج نموده و داراي ……….فرزند ….. بنام (پسر/دختر) مي باشيم و از طرفي با توجه به اختلافات و عدم تفاهم به موجب دادنامه شماره ……….از يکديگر طلاق گرفتيم و جداگانه زندگي مي کنيم حال به استناد ماده 1169 قانون مدني حضانت فرزند به اينجانب تعلق دارد ولي همسرم از زمان جدائي بدون دليل از استرداد طفل به بنده امتناع مي نمايد لهذا صدور حکم مبني بر محکوميت خوانده به استرداد فرزند و صدور حکم حضانت آنان با احتساب خسارات قانون مورد استدعاست .
با تشکر – امضاء خواهان



- درخواست صدور حکم حضانت فرزند براي مادر :


خواهان : خانم ………………….
خوانده : آقاي ………………….
خواسته : تحويل فرزند به اينجانب و صدور حکم حضانت طفل .
دلايل : …………………….
رياست محترم دادگاههاي عمومي
احتراماً به موجب سند رسمي ازدواج شماره …………..دفتر خانه شماره ……………با آقاي ……….. خوانده دعوي ازدواج نموده و در طول مدت ……………… سال زندگي مشترک صاحب …………… فرزند بنامهاي ……………..و ……………….. (…………. ساله …………..يکساله) شده ايم اکنون که علت (وجود اختلافات شديد و عدم تفاهم جداگانه زندگي مي کنيم با بعلت وقوع طلاق جداگانه زندگي مي کنيم) حال آنکه با توجه به ماده 1169 ق.م حضانت فرزند ذکور تا دو سالگي و فرزند اناث تا 7 سالگي با مادر است و خوانده حاضر نيست فرزندان را جهت حضانت به اينجانبه تحويل دهد .
با تقديم اين دادخواست تقاضاي صدور حکم بر تحويل فرزند يا فرزندان و حضانت آنان را دارم .

امضاء خواهان





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان