بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,081

عوامل مؤثر در گرايش نوجوانان و جوانان به اعتياد در خانواده

  1391/1/17
خلاصه: عوامل مؤثر در گرايش نوجوانان و جوانان به اعتياد در خانواده پديده ي اعتياد به مواد مخدّر يکي از بيماري هاي قرن حاضر است که به صورت يک معضل جهاني در آمده و اکنون درجامعه ي ما گريبان گير بسياري از افراد، بخصوص نسل جوان، شده است.
ميزان مصرف مواد مخدّر در سال هاي اخير به اندازه اي است که متخصصان و کارشناسان معتقدند بعد از مواد غذايي، هيچ ماده اي روي کره ي زمين نيست که به اندازه ي مواد مخدّر، اين چنين آسان، وارد زندگي ملت ها شده باشد.
امّا چگونه اين پديده شوم هويت نسل جوان را تهديد مي کند؟ علل و عوامل گوناگوني در ايجاد و تشديد گرايش افراد به اعتياد به مواد مخدّر دخالت دارد.
يکي از اين عوامل نهاد خانواده است که به اعتقاد کارشناسان و صاحب نظران ريشه و بنيان بسياري از کج روي ها و
آسيب هاي اجتماعي در درون اين نظام کوچک قرار دارد.
اين که خانواده چه ميزان به ارزش ها و دستورهاي اخلاقي اهميت دهد و آنها را در فرايند زندگي حاکم کند؛ روابط بين اعضاي خانواده چگونه باشد و والدين تا چه اندازه به نقش خويش در تربيت فرزندان واقف باشند؛ مي تواند اعضاي خانواده را در برابر انواع انحرافات، از جمله اعتياد بيمه کند يا زمينه را براي حرکت در مسير انحراف فراهم آورد. اگر چه مسئله اعتياد را مي توان هم از زاويه ي روان شناختي و هم از منظر جامعه شناختي مورد بررسي و پژوهش قرار داد، در اين نوشتار به بررسي يکي از جنبه هاي اجتماعي آن، يعني خانواده خواهيم پرداخت.
مؤلفه هاي گرايش نوجوانان و جوانان به اعتياد در کانون خانواده
مؤلفه هاي گرايش نوجوانان و جوانان به اعتياد و مواد مخدّر در نهاد خانواده، اشکال و ابعاد مختلف به خود مي گيرد که به طور اجمال مي توان به موارد زير اشاره کرد :
1 – عدم شناخت و آگاهي خانواده
يکي از علل و عوامل گرايش نوجوانان و جوانان به مواد مخدّر، پايين بودن سطح آگاهي و اطلاعات دقيق بعضي از خانواده ها در ارتباط با مشخصات اين مواد و ضررهاي آن است.
امروزه بسياري از صاحب نظران تعليم و تربيت معتقدند که لازم است در کلاس هاي آموزش خانواده حتماً روي اين موضوع تأکيد بيشتري صورت گيرد و در کتاب هاي درسي، براي آشنايي با اعتياد و آثار تخريبي آن فصلي اختصاص داده شود؛ زيرا بسياري از افرادي که معتاد شده اند، خود و خانواده ي آن ها، از پيامد هاي واقعي اعتياد اطلاعاتي نداشته اند.
2 – اعتياد والدين
فرزنداني که در خانواده هاي معتاد زندگي مي کنند، ترس و قبح از معتاد شدن براي آنان از بين رفته است و عادي شدن مصرف مواد مخدّر درخانواده، موجب سهولت گرايش نوجوانان و جوانان به مصرف اين مواد مي شود. اگر پدر و مادر در خانواده معتاد باشند، اعتياد آنان از يک سو کنترل و تسلط بر فرزندان را کاهش مي دهد و از سوي ديگر عامل انتقال اين عادت به فرزندان مي شود.
3 – کمبود محبّت
مهر و محبّت در تکوين شخصيت هر فرد تأثير بسزايي دارد و محروميت عاطفي موجب بروز اختلال منش و انواع انحرافات مي شود. تحقيقي که در غرب درباره ي بزه کاران انجام شده، نشان مي دهد 91 درصد مجرمان در ارتباط با ارتکاب جرم، به نحوي دچار مشکل عاطفي بوده اند.

4 – افراط در محبّت
زياده روي در محبّت نيز مانند کمبود محبّت اثر منفي بر تربيت فرزندان دارد، به نحوي که فرزند هميشه متکي بر پدر و مادر است و هيچ گاه احساس استقلال و بزرگ منشي نخواهد کرد. زماني که چنين فردي وارد جامعه شود و در اين موقعيت از
محبّت هاي پدر و مادر به دور باشد، احساس عقده و کينه جويي مي کند و براي جبران اين نقيصه دست به هر خلافي خواهد زد.
5 – خشونت خانوادگي
از ديگر مؤلفه هاي بروز پديده ي اعتياد به مواد مخدر، قرار گرفتن نوجوان و جوان در معرض
خشونت هاي روحي و جسمي است.
خشونت هاي والدين، محيط خانه را از صميميت، همدلي، وحدت و هماهنگي تهي مي کند. خشونت و استبداد ممکن است در کوتاه مدت اثر مطلوبي داشته باشد، ولي به تجربه ثابت شده که اين اثرهاي مطلوب پايدار نيست و بعد از مدتي تحمل خشونت و شدت عمل والدين براي فرزندان عادي مي شود
6 – اختلاف والدين
خانواده حريم امن و آسايش است. در صورتي که بين والدين اختلاف و درگيري وجود داشته باشد آرامش و آسايش از فرزندان آن خانواده سلب مي شود بنابراين فرزندان سعي مي کنند بيشترين وقت خود را در خارج از خانه سپري کنند و اين امر زمينه را براي ارتباط آنان با افراد ناباب مهيا مي سازد که اين خود
مي تواند مقدمه اي باشد براي اعتياد.
7 - کنترل بيش از حد فرزندان
محدود کردن فرزندان مي تواند عامل گرايش به انحرافات اجتماعي باشد؛ زيرا از طرفي محدود بودن منجر به فعّال شدن حس کنجکاوي فرد مي شود و از سوي ديگر منجر به بروز مشکلات عاطفي مي شود.
8 – آشفتگي کانون خانواده
از ديگر مؤلفه هاي مهم در گرايش نوجوانان و جوانان به اعتياد، گسسته شدن پيوندهاي عاطفي ميان اعضاي خانواده است.
هر چند در بسياري از خانواده ها پدر و مادر حضوري فيزيکي دارند امّا متأسفانه حضور واقعي آنان براي فرزندان به دلايلي محسوس نيست.
9 – مشغله ي کاري والدين
امروزه بسياري از والدين به دليل فشار هاي مختلف زندگي اصولاً افرادي خسته و عصبي اند و به جاي اينکه با در نظر گرفتن شخصيت و موقعيت فرزندان شان بر کارهاي آنان نظارت داشته باشند، معمولاً با داد و فرياد و بدون رعايت احترام، به فرزندان خود دستور مي دهند. فرزندان در چنين شرايطي اغلب از روي اجبار فرمان هاي داده شده را اطاعت مي کنند.
10 – فقر و مشکلات معيشتي
در ميان مؤلفه هاي بروز پديده ي اعتياد در
حوزه ي خانواده، عامل فقر و مشکلات اقتصادي از جايگاه
ويژه اي برخوردار است.
راه کارها و پيشنهادها
به منظور رفع عوامل زمينه ساز گرايش فرزندان به مواد مخدر در خانواده، راهبردهاي زير پيشنهاد مي شود :
1- والدين بايد از بحث و نزاع و دامن زدن به اختلافات خانوادگي به شدت بپرهيزند.
2 – ارتباط با فرزندان خود را بهبود بخشند و به آن ها استقلال رأي و دخالت در امر تصميم گيري بدهند.
3- بر وضعيت تحصيلي فرزندان شان نظارت داشته باشند.
4 – نسبت به اعمال و رفتار فرزندان خود مراقب باشند.
5 – بر رفت و آمد و معاشرت هاي آن ها نظارتي مناسب صورت گيرد.
6 – از تحقير و توهين به فرزندان بپرهيزند.
7 – والدين علاقه ي خود را به فرزندان نشان دهند و همه جا پشتيبان آن ها باشند.
8 – تمامي خواست فرزندان را نبايد بدون چون و چرا برآورده سازند.
9 – پول تو جيبي در حد احتياجات لازم (نه کم و نه زياد) در اختيار آنها قرار دهند.
10 – در محيط خانواده سازگاري ايجاد کنند.
11 – بين فرزندان تبعيض قايل نشوند.
12 – و بالاخره بستري مناسب براي احساس امنيت، آرامش، صفا، صميميت و درک متقابل در خانواده ايجاد کنند.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان