بسم الله
 
EN

بازدیدها: 846

دادگاه کمتر،صلح بيشتر-قسمت چهاردهم(قسمت پاياني)

  1391/1/16
خلاصه: دادگاه کمتر،صلح بيشتر-قسمت چهاردهم(قسمت پاياني) گزارش سفر به ژاپن
4- يافته ها و مشاهدات مرتبط با کار:

با توجه به اين که مأموريت ما به صبغه آموزشي نيز همراه بود، يافته ها ومشاهداتي در طول اين دوره به نظر رسيد که توجه به آنها از نظر مأموريت سازماني اين جانب ، جالب توجه بود. اين يافته ها در خصوص چگونگي برنامه ريزي آموزشي اجرا و ارزشيابي برنامه آموزشي و نيز چگونگي استفاده از تکنولوژي آموزشي قابل طبقه بندي است که ذيلا به آن اشاره مي شود:

4-1- نظام مندي، انضباط و سازگاري در برنامه ريزي آموزشي:

مؤلفه هاي مزبور در برنامه ريزي آموزشي به اين صورت لحاظ شده بود که اولا محتوا ، اهداف و سرفصل هاي برنامه آموزشي حدودا يک ماه قبل از شروع مأموريت به صورت مکتوب به ما اعلام شد . ثانيا تقاضاي مکتوب ما در خصوص تغيير محتوا و سرفصلهاي آموزشي مورد قبول مرجع برگزار کننده آموزش قرار نگرفت. استدلال مرجع مزبور هم اين بود که تا زماني که سرفصلهاي مصوب دقيقا اجرا نشده و با روش ارزشيابي علمي، ارتباط بين محتواي مصوب و اهداف برنامه آموزشي و نيازهاي موجود اندازه گيري نشده است نمي توانيم نسبت به تغيير سرفصلها اقدام کنيم. ثالثا سرفصلها و محتواي مصوب دقيقا از ناحيه اساتيد رعايت شده و ارائه گرديد و رابعا سازگاري بين مؤلفه هاي برنامه آموزشي از نظر تقدم و تأخر هر يک از کلاسها و نيز مؤلقه هاي دروني يک برنامه آموزشي نسبتا و در حد قابل قبولي تأمين شده بود .

4-2- سيستم تيمي و پروژه اي در اجراي برنامه آموزشي به جاي سيستم سلسله مراتبي:

مجموع برنامه بيست روزه آموزشي که در اين مأموريت ارائه گرديد، از نظر اجرايي توسط چند نفر محدود مديريت مي شد. به اين ترتيب که مثلا تمامي امور مربوط به ترجمه متون ، ترجمه زنده جلسات علمي، تايپ متون وهماهنگي و مديريت اجرايي گروه، به يک نفر سپرده شده بود و ايشان تقريبا به صورت شبانه روزي گروه را همراهي و خدمات لازم را به آنها ارائه مي داد. تفويض تمامي مراحل اين کار، به صورت پروژه، به همين يک نفر سپرده شده بود .

همچنين کارهاي متعددي نظير آماده کردن کلاس، آماده کردن تجهيزات و تکنولوژي آموزشي، تکثير و توزيع منابع آموزشي ، خدمات فراهم کردن سرو چاي و نسکافه و ... کلا به يک نفر ديگر به عنوان کارشناس آموزش سپرده شده بود .

البته فرهنگ و آداب و رسوم اجتماعي نيز به گونه اي بود که بسياري از کارها توسط خود افراد انجام مي شد. به عنوان مثال : براي سرو نوشيدني افراد بايد خودشان مبادرت به تهيه نوشيدني از روي ميز مخصوص مي نمودند و ...

به هر حال به نظر مي رسد که سيستم اجرايي در برگزاري يک برنامه آموزشي داراي سلسله مراتب متعدد و ساختار هرمي نبود بلکه همان گونه که در مباحث سازماندهي و طراحي ساختار مطرح است از ساختار تخت به جاي ساختار سلسله مراتبي استفاده مي شد.

نکته ديگر در اجراي برنامه آموزشي استفاده از اساتيد با سليقه ها و نگرش هاي متفاوت بود . به اين معنا که براي ارائه هر درس، از يک استاد خاص استفاده مي شد و چنين نبود که از يک استاد، براي ارائه دو درس استفاده شود . ضمن اين که نگرش اساتيد به برنامه اصلاحات قضايي که چند سالي است که در ژاپن در جريان است متفاوت بود . يعني برخي به صورت صريح از اين برنامه انتقاد مي کردند و برخي هم ، تقريبا مدافع بودند و...

4-3- ارزشيابي آموزشي:

به نظر اين جانب، اوج حرفه اي شدن اين برنامه آموزشي، در شيوه ارزشيابي آن قرار داشت. با اين توضيح که براي ارزشيابي آموزشي و درسي، چند اقدام مشخص انجام شد.

اول اين که در ابتداي شروع برنامه آموزشي ، برگ ارزشيابي دوره آموزشي به همراه جزوات و برنامه آموزشي بين افراد توزيع و زمان جمع آوري اين برگ نيز به افراد اعلام شد. دراين جلسه از ما خواستند که برگ ارزشيابي را در ساعت مشخصي از روز معين که تاريخ آن سه روز قبل از پايان دوره بود تکميل و به مدير اجرايي ( آقاي X) ارائه کنيم.

دوم اين که در همين جلسه ابتدايي نيز اعلام نمودند که در روز پاياني دوره که تاريخ آن از قبل مشخص شده بود جلسه ارزيابي خواهيم داشت و در اين جلسه بايد به چند سؤال به شرح ذيل پاسخ داده شود :

؛ چه اطلاعاتي در طول اين دوره آموزشي فرا گرفته شده است ؟

؛ چگونه اين اطلاعات را به کار خواهيم برد و به عبارت ديگر چه کاربردي براي اين اطلاعات وجود دارد ؟

؛ براي کاربردي شدن اين اطلاعات با چه مشکلاتي مواجه هستيم ؟

؛ چه پيشنهادهايي براي آينده داريم و برنامه عملي آينده چيست ؟

سوم اين که در مواعد مقرر هم برگ ارزشيابي جمع آوري شد و هم جلسه ارزيابي به صورت حضوري و با شرکت تمامي مسؤولان برگزار شد .

چهارم اين که در جلسه ارزيابي نتايج تجزيه و تحليل اوراق ارزشيابي قرائت شد و مثلا اعلام شد که يک نفر زمان و مدت دوره آموزشي را کوتاه اعلام کرده است و بقيه آن را مناسب دانسته اند و سپس از ما خواسته شد که اگر توضيحي در اين خصوص داريم، ارائه کنيم. اين روش در مورد تک تک سؤالهاي پرسشنامه تکرار و توضيحات افراد نيز يادداشت مي شد.

پنجمين نکته جالب توجه در خصوص برنامه ارزشيابي آموزشي اين که يک روز کامل صبح و بعدازظهر در آخرين روز دوره آموزشي به مباحث فوق در ارتباط با ارزشيابي آموزشي تخصيص داده شد. توضيحات افراد دقيقا يادداشت مي شد و در خصوص سرفصل ها و محتواي پيشنهادي براي دوره هاي آينده و نيز ضعف و قوت برنامه اجرا شده و هر گونه پيشنهاد اصلاحي با وسواس و دقت کامل به نظريات افراد گوش مي دادند و در صورت لزوم، با طرح سؤال مجدد يا ارائه توضيح به تکميل آن کمک مي کردند . در نتيجه، هم تحفظ کاملي بر برنامه از قبل تعيين شده داشتند و هم تأکيد و توجه ويژه براي اصلاح و بازنگري و بهبود برنامه اجرا شده وجود داشت.

4-4- کاربرد تکنولوژي در آموزش:

در طول دوره آموزشي ، استفاده از تکنولوژي در ارائه مطالب آموزشي امري رايج و مشهود بود . به عنوان مثال، مي توان به استفاده از وسايل سمعي و بصري نظير پرژکتور، اورهد، پروژکتور اسلايد رايانه، طلق هاي شفاف اورهد اسلايد و نوارهاي ويديويي اشاره کرد. اين ابزار و وسايل، در اکثر کلاسها به کار مي رفت و حکايت از رواج و کاربرد فراوان آنها در امر آموزش داشت. اين موضوع نيز در نظام آموزش ما به طور کلي و در آموزش هاي سازماني ما به طور خاص جايگاه درخوري ندارد و لازم است مورد توجه بيشتر قرار گيرد .

4-5- سازماندهي مطالب و محتواي آموزشي بر اساس نظريه هاي يادگيري و مهارتهاي تدريس:

تطبيق، تنظيم و سازماندهي مطالب و محتواي آموزشي بر اساس اصول و نظريه هاي يادگيري ومهارتهاي تدريس، در طول دوره آموزشي مشهود بود .به عنوان مثال، در جزواتي که در اختيار ما قرار گرفت، در مواردي محتوا و مطالب با استفاده از نمودارها واشکال استاندارد بين المللي تنظيم شده و حتي يکي از جزوات کلا به صورت نمودار و شکلهاي هندسي تنظيم شده بود. اساتيد هم در تنظيم مطالب و استفاده از تصوير سازي و ترسيم روابط بين مفاهيم و محتواي آموزشي ، نسبتا مسلط بودند. به طور کلي، در اين خصوص، به نظر مي رسد که ادبيات حقوقي ما نيازمند تحول و تغيير باشد. زيرا در کتب موجود حقوقي و نيز در آموزشهاي قضايي،اساسا موضوع «سازماندهي محتوا» و رعايت اصول و استانداردهاي سازماندهي مطالب و انطباق آنها با نظريات يادگيري نزد علماي حقوق و مؤلفان منابع علمي ، امر ناشناخته است .

4-6- صرفه جويي و توجه به اصل درست مصرف کردن:

در اين خصوص ، نمونه ها و رفتارهاي زيادي به نظر رسيد که جالب توجه بود . به عنوان مثال ، براي کاهش هزينه ها به مسايل ريزي نظير موارد ذيل توجه شده بود:

؛ جزوات آموزشي به صورت پشت و رو تايپ و تکثير مي شدند

؛ از کاغذهاي ارزان قيمت براي تکثير جزوات استفاده مي شد

؛ جزوات به تعداد افراد تکثير مي شد و حتي يک نسخه هم اضافه تهيه نمي شد

؛ ...

در عين حال براي اثر بخشي آموزش و نيز رعايت ساير اصولي که آنها به عنوان ميزبان خود را متعهد مي دانستند ، اقداما ت هزينه زايي نيز نظير موارد ذيل انجام واز زاويه هزينه زايي به آن نگاه نمي کردند:

؛ ارائه خدماتي که مورد تقاضاي يکي از افراد بود، نظير تکثير جزوه يا ارائه اطلاعات و منابع ديگري که به هر دليل مورد نياز و تقاضا اعلام مي شد.

؛ تأمين محل اقامت به صورت انفرادي در هتل براي هريک از افراد

؛ آمادگي هر گونه توضيح و ارائه در راستاي محتواي آموزشي

؛ ...

5- نتيجه گيري:

به طور کلي مي توانيم نتايج ذيل را از بررسي آموزشهاي حقوقي و قضايي کشور ژاپن پيش رو داشته باشيم :

5-1- آموزش رسمي حقوق و قضاوت حرفه اي در کشور ژاپن به عنوان بخشي از نظام کلان آموزشي آن کشور بوده و بر پايه زيرساختهاي فرهنگي مثبت و آموزش پذيرآن استوار است .

5-2- نظام آموزش رسمي و دانشگاهي حقوق در کشور ژاپن از نظام آموزش عملي و حرفه اي قضاوت تفکيک شده است.

5-3- در نظام آموزش رسمي حقوق ، افراد زيادي (دهها هزار نفر) دوره 4 ساله آموزش حقوق را طي مي کنند. اکثر اين افراد ، جذب شرکت ها و مؤسسات خصوصي شده و به عنوان مشاور حقوقي عهده دار وظايفي مي شوند که نتيجه آن ، حل و فصل دعاوي و منازعات در خارج از دادگاه مي باشد.

5-4- آموزشهاي بدو خدمت قضات محاکم و قضات دادسرا و وکلا ضمن دو سال کارآموزي عملي و به صورت مشترک طراحي و اجرا مي شود،اما آموزشهاي کارمندان دفتري به صورت خاص و ضمن يک سال و نيم کارآموزي عملي طراحي و اجرا مي شود. علاوه بر اين و به موجب قوانين اخيرالتصويب ، مقرر شده است که قضات محاکم و نيز قضات دادسرا ، بعد از فراغت از کارآموزي مشترک به مدت 3 سال تجربه کار عملي نزد وکيل يا واحد حقوقي شرکتها و موسسات خصوصي نيز کسب کنند تا در پايان موفق به احراز مشاغل قضايي گردند.

5-5- چرخه آموزش ضمن خدمت قضات محاکم و دادسراها ، تابع سيکل زماني ذيل است:

الف - ابتداي دريافت هر ابلاغ قضايي

ب - بعد از دو سال از تصدي هر پست

ج- بعد از سه سال از دوره قبل

د- بعد از پنج سال از دوره قبل

سپس به فاصله هر دو سال يکبار به صورت گردهمايي پژوهشي اين چرخه استمرار دارد.

5-6- به نظر مي رسد که نظام آموزش حرفه اي قضاوت در کشور ژاپن در زمينه هاي نياز سنجي آموزشي، طراحي آموزشي، اجرا و ارزشيابي آموزشي و نيز استفاده از تکنولوژي آموزشي و سازماندهي محتواي آموزشي داراي تجارب و سوابق مناسبي باشد که براي شناخت تفصيلي و تحليل بيشتر آن و نيز، تطبيق با شرايط سازماني و بومي ما نيازمند مطالعات بيشتري هستيم.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان