بسم الله
 
EN

بازدیدها: 715

داور و تاسيس عدليه-قسمت چهارم(قسمت پاياني)

  1390/12/2
خلاصه: داور و تاسيس عدليه-قسمت چهارم(قسمت پاياني)
نصرت الدوله چندي دور از کارهاي ادار و سياسي در منزل استراحت مي کرد و با خواندن کتاب خود را سرگرم مي نمود در همين زمان سرتيپ دراهي رئيس نظميه از شغل خود منفصل و به زندان تازه ساز قصر قجر انتقال يافت و به جاي وي سرتيپ درگاهي رئيس نظميه از شغل خود منفصل و به زندان تازه ساز قصر قجر انتقال يافت و به جاي وي سرتيپ محمد صادق کوپال در راس شهرباني قرار گرفت کوپال مردي تحصليکرده و مبادي آداب بود و در نخستين روزهاي رياست شهرباني خود از مامورين محافظ نصرت الدوله و بستگان وي تعدادي کاسته فقط يک مامورکناردرمنزل نگاهداشت وبه وي اجازه داد هر وقت که ميل دارد به وردآور ملک اختصاصي خود رفته ودرآنجا بماند . معاشرت هاي او آزاد شد ونظير اينگونه آزادي ها که که يسيار ارزشمند بود دراين ايام نصرت الدوله به فکر افتاد به اوضاع مطفر فرزندش که براي ازدواج بي تاب مي کرد سرو ساماني بدهد سرانجام مهين دولتشاهي دختر محمدعلي دولتشاهي رابراي همسري مظفر انتخاب کرد .
عروس خانم جوان دختري عموي ملکه عصمت دولتشاهي همسر رضا شاه بود ومي بايستي دراين مورد از شاه اجازه گرفته شود. نصرت الدوله اطمينان داشت که شاه اجازه نخواهد داد ولي برخلاف اين تصور شاه با اين ازدواج موافقت کرد
داور براي نصرت الدوله پرونده سازي کرد در همان ايام که نصرت الدوله سرگرم مسايل داخلي بود شبي داور وزير عدليه به ملاقات وي رفت ظاهراً براي احوالپرسي ودلجويي آمده بود ولي اين ملاقات درحقيقت اولين بازپرسي از نصرت الدوله بود ظاهراً پرونده اي که درگاهي چندي پيش ساخته و پرداخته بود وپس از
گزارش شرف عرضي واظهار نظر امير لشکر حبيب الله شيباني والي و فرمانده لشکر فارس توسط دادستان ديوان جزاي عمال دولت بايگاني شده بود به دست داور حبات تازه اي يافته بود و علي الظاهر مي بايستي مقدمات بازجويي توسط يکي از مستنطقين ديوان جزا به عمل آيد ولي داور آن شب در منزل نصرت الدوله امر بازجويي را انجام داد و قريب ده ساعت سئوال و جواب بين داور و نصرت الدوله طول کشيد.
نصرت الدوله با تمام زرنگي و تدبير چون داور را دوست نزديک خود مي دانست از جواب دادن به سئوالات نه تنها طفره نرفت بلکه مطالبي را هم که ضرورتي نداشت عنوان شود بازگو نمود و داور هم همه را يادداشت کرد.
بعدا وقتي هوا روشن شد داور خانه نصرت الدوله را ترک کرد و يکسره به وزارتخانه آمد و سراغ کاظم صدر مدعي العموم ديوان جزا را گرفت و چند ساعتي نيز با وي در گفتگو و تنظيم پرونده بود . صدر به وزير عدليه متذکر شد بازجويي ناقص است و بايد تکميل شود بهتر آن است که خود جنابعالي يا بنده اين امر را برعهده بگيريم . ولي داور صلاح در اين ديد که بقيه سئوالات توسط تامينات انجام بگيرد تا در گفتگو و سئوال و جواب ملاحظاتي نباشد.دو روز بعد نصرت الدوله طي نامه لاک و مهر شده اي به اداره تامينات احضار شد و امر بازجويي از او را هاشم عربشاهي رييس يکي از شعب تامينات برعهده داشت، بازجويي چون در يک روز پايان نگرفت نصرت الدوله را يک شب در آگاهي نگهداشتند. فرداي آن روز آزاد شد و در همان روز حشمت الله فربود پشتکار نصرت الدوله به شهرباني احضار و پس از چند ساعت باجويي توقيف گرديد.
روز دوشنبه 26اسفند ماه 1308 يکصدو ششمين جلسه مجلس شوراي ملي به رياست حسين دادگر تشکيل گرديد. پس از قرائت صورتجلسه آن چند فقره مرخصي مطرح و به تصويب رسيد آنگاه رييس مجلس اظهار داشت آقاي وزير عدليه لايحه اي داده اند که قرائت مي شود. نظربه اصل 25و 69و اصل 70متهم قانون اساسي و نظر به قانون محاکمه وزراءمصوب تيرماه 1307 و نظر به راپرت پارکه ديوان جزاي عمال دولت که موارد مستقيماً تقديم مي شود . وزارت عدليه تقاضا ميکند که آقاي فيروز ميرزا وزيرماليه سابق به مناسبت ارتشاء مورد تعقيب واقع گردد.
-----------
پي نوشتها :
1ـ ابوالقاسم فروهر تحصيلات عاليه خود را در رشته حقوق پايان داده بود. چندي در وزارت امور خارجه و داخل و خارج مقاماتي گرفت . داور او را به وزارت دادگستري با رتبه 9قضايي و شغل مستشار تميز انتقال داد بعد به معاونت وزارت دارايي و سپس سفارت ايران در فرانسه تعيين گرديد. زمان رضا شاه مدتي وزير کشور و زماني وزارت پيشه و هنر را به عهده داشت. چند دوره هم به نمايندگي مجلس انتخاب گرديد.
2ـ رضا علي ديوان بيگي از اعضاء وزارت امور خارجه بود و در سفر مهاجرت به کرمانشاه فعاليت داشت داور او را به دادگستري فرا خواند ولي خيلي زود به وکالت مجلس رسيد و بعد مشاغل اجرايي مهم گرفت.3ـ حائري زاده را داور با رتبه 9 قضايي و مستشار تميز به دادگستري برد.در آن تاريخ از نظر تحصيلات و سابقه کار به هيچ وجه صلاحيت چنين کاري را نداشت. گويا اخبار سيد حسن مدرس را به داور و بعضي از مقامات مي رسانيده است .
4ـ ميرزا شهاب کرماني دوره سطح را گذرانيده بود. دو دوره وکيل مجلس شد. داور او را با رتبه 7 قضايي به دادگستري برد و در 1312در ميانسالي در گذشت .
5ـ ناصر الاسلام که بعد نام خانوادگي نداماني را براي خود انتخاب کرد. تحصيلات او در حدود اجتهاد بود و در ادوار دوم و سوم و پنجم وکيل مجلس شد و جزو اعضاء تندروي مجلس بود . روزنامه معروف و تندروي (شوري) را چندين سال انتشار داد. در 1308به بيماري سرطان درگشت . داور به او هم شغل مستشاري تميز داده بود .
6ـ عين الملک دفتري از مستوفيان درجه اول وزارت دارايي بود . داور او را با رتبه 7 قضايي ابتدا مستشار استيناف نمود و بعد به ديوانعالي تميز رفت . او پدر دکتر احمد متين دفتري بود و در سال 1318 در گذشت .
7ـ رضا قلي خان نيرالملک از فارغ التحصيلان مدرسه دارالفنون بود چندي معاونت و رياست آن مدرسه را عهده دار بود. در چند کابينه وزارت گرفت .وقتي مخبر السلطنه هدايت رييس ديوانعالي کشور شداو را با سمت رييس شعبه تميز به عدليه برد.
8ـسيد محمد صادق طباطبايي در موقع تشکيل عدليه داور سفير کبير ايران در ترکيه بود . براي رياست شعبه تميز به تهران احضار شد ولي شغل قضايي را نپذيرفت و در تمام دوران رضاشاه در گوشه گيري و انزوا ادامه حيات داد .
9ـ اعتمادالدوله قره گزلو از تحصيلکرده هاي مدرسه حقوق پاريس بود و يکي دو ماه مستشار تميز شد بعد به وزارت معارف تعيين گرديد و قريب شش سال وزير معارف بود .
10ـميرزا علي حق نويس مدتها سر دبير و گرداننده روزنامه رعد سيدضياء الدين بود در کودتا به معاونت وزير امور خارجه رسيد . داور او را به عدليه نوين برد و در ثبت اسناد و مشاغلي به او ارجاع کرد . وي در بعد از شهريور 1320 دو دوره سناتور انتصابي بود .
11ـ مورخ الدوله سپهر با رتبه اداري در ثبت اسناد مشغول خدمت شد.چندي رياست ثبت شمال تهران را عهده دار بود
12ـ سلمان اسدي مدت کوتاهي در اداره دارالترجمه دادگستري استخدام شد . در همان موقع به وکالت مجلس رسيد و سه دوره متواليا وکيل مجلس بود .
13ـ مشفق کاظمي چند ماهي در عدليه خدمت کرد ولي کار قضايي را نپذيرفت و به وزارت امور خارجه بازگشت .
14ـ نظام الدين امامي پس از پايان تحصيلات در اروپا در عدليه استخدام شد ولي خيلي زود به وزارت دارايي بازگشت
15ـ ابراهيم زند تحصيلات عاليه خود را در روسيه در رشته حقوق انجام داده بود . داور او را به دادگستري برد چندي رييس بازرسي و مدتي مستشار ديوان جزاي دولت بود در 1311 به معاونت بانک ملي ايران منصوب گرديد .
16ـ دکتر عليقلي اردلان از وزارت امور خارجه به عدليه منتقل شد فقط يکسال در آن وزارتخانه انجام وظيفه کرد .
17ـ حسين مهيمن از وزارت دارايي به وزارت عدليه رفت ، تا سال 1316 مشاغل مهمي را احراز کرد و بعد براي تحصيل به اروپا رفت دکتراي حقوق گرفت چندي رييس استيناف تهران و زماني معاون دادستان کل بود .
18ـ دکتر حسن مشرف نفيسي دکتراي اقتصاد داشت زمان کوتاهي در عدليه بود بعد پروانه وکالت دادگستري گرفت .
19ـ دکتر محمود افشار تحصيلات عليه خود را در رشته حقوق در ژنو پايان داد و دکتراي حقوق گرفت پس از بازگشت به ايران مجله آينده را انتشار داد از هم کلاس هاي داور در اروپا بود . در دوره داور با شغل مستشاري استيناف به عدليه منتقل شد . پس از چندي بين او و داور اختلاف سليقه ايجاد شد ناگزير با سمت رييس امور اقتصادي به وزارت ماليه رفت . پس از آن که داور وزير ماليه شد او به وزارت دادگستري بازگشت و داديار و مستشار ديوانعالي تميز شد چندي هم معاون وزارت فرهنگ بود .
20ـ نصرالله جهانگير در بلژيک تحصيلات حقوقي کرده بود . قريب پنج سال در عدليه قاضي بود ولي به وزارت دارايي رفت و مدير کل نفت و امتيازات شد .
21ـ ميرزا حسن خان شرف الملک از قضات قديمي دادگستري و مرد بسيار فاضلي بود . خيلي زود به مستشاري و رياست شعبه ديوانعالي کشور منصوب شد و نام خانوادگي فلسفي را براي خود گرفت در 1324 در گذشت .
22ـ غلامحسين نقدي فرزند ارشد سردار رفعت نقدي در روسيه در رشته حقوق تحصيل کرد . چندي در دادگستري بود بعد با درجه سرهنگي رييس مدرسه نظام شد . پس از چندي با درجه سرتيپي رييس دادستاني ارتش گرديد و سپس رياست اداره دادرسي ارتش به او واگذار شد .
23ـ اسمعيل يکاني از مشروطه خواهان معروف آذربايجان ودوستان نزديک ستارخان وباقرخان بود وآن دو قهرمان راياري مي داد .با رتبه 7قضايي درعدليه استخدام شد . ساليان طولاني درديوان جزاي عمال دولت خدمت کرد وبعد به رياست آنجا رسيد . چندي رييس شعبه ديوان تميز بود .آخرين سمت وي رياست تجديد نظر دادگاه انتظامي بود . مردي اديب ، دانشمند و شاعر وشعرشناس بود.
24ـ سيد علي اکبر اخوي بعداً تحصيلات خود را ادامه دادو دکتراي حقوق گرفت . مدتي رياست شعبه استيناف تهران را داشت بعد به آمريکا رفت ومدتها در آنجا ساکن بود در1313 درکابينه دکتر محمد مصدق وزير اقتصاد ملي شد .
25ـ فخرالدين شادمان با سمت بازپرسي در دادگستري داور استخدام شد . چندي هم سردبيري روزنامه طوفان را داشت بعد براي ادامه تحصيل به اروپا رفت . درفرانسه دکتراي حقوق ودرانگليس دکتراي اقتصاد گرفت . پس از شهريور 1320 به ايران بازگشت چندي وزارت گرفت ومدتي وزير دادگستري بود آخرين سمت وي نايب التوليه آستان قدس رضوي بود در60 سالگي درگذشت .مردي بسيار فاضل نويسنده و مترجم بود آثار زيادي از خود باقي گذاشت .
27ـ سيد عماد الدين مطهري باسمت امين صلح استخدام شد تمام مراحل قضايي را پيمود سرانجام رييس ديوانعالي تميز شد چندي هم سناتور بود ودر سن صدسالگي درتهران درگذشت .





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان