بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,457

تشريح جزئيات روش‌هاي تقلب و پشت صحنه فارکس

  1390/1/28
خلاصه: يک کارشناس بازار سرمايه با ارزيابي تاريخچه فارکس در ايران و بررسي فعاليت آن، به ابعاد و زواياي پنهان فارکس پرداخته و درباره نرم‌افزارهاي فارکس مباحث جالبي را مطرح مي‌کند.
بابک پانيران کارشناس بازار سرمايه در گفت‌و‌گوي تفصيلي با خبرنگار فارس با ارزيابي تاريخچه فارکس در ايران و بررسي فعاليت آن، به ابعاد و زواياي پنهان فارکس پرداخته و درباره نرم‌افزارهاي فارکس مباحث جالبي را مطرح مي‌کند.

اين کارشناس بازار معتقد است: فارکس فعاليت هرمي ندارد اما از حضور هرمي‌ها سود برد. پس از انهدام 410 دفتر شرکت هرمي کوئست در تهران از اين موقعيت در سايه بودن استفاده کرد و ضمن برائت از هرمي‌ها به تصور خود از برخورد گريخت.

پانيران مي‌گويد: در بررسي شکايات مالباختگان متوجه مي‌شويم که اساساً موضوع معامله و خريد و فروش روي يک دموي نرم‌افزاري صورت گرفته است. يعني اينکه صرفاً با فريب مشتري يا مخاطب پول را از او گرفته‌اند و به جيب زده‌اند و در يک نمايش صرفاً نموداري به مخاطب چنين القا مي‌کنند که شما اين معامله را تحت اين شرايط باخته‌ايد. در حالي که ساز و کار بورس و سنجش نوسانات به‌راحتي در تهران قابل ارائه است به چه دليل اين چنين افسار گسيخته افراد به ترويج معاملاتي آن هم در قالب‌هاي موهوم بدون پشتوانه و توأم با ضرر بيش از 90درصد مي‌پردازند؟

گفت‌وگوي مشروح با اين کارشناس مسائل اقتصادي و بازار سرمايه را با هم مي‌خوانيم.

* فارکس چيست؟

در دانشنامه جهاني ويکي‌پديا اين گونه تعريف شده است: فارکس (FOREX) اصطلاحي است برگرفته از دو کلمه Foreign Exchange که به معني تبادلات ارزهاي خارجي است. در واقع فارکس بازار تبديل يک ارز به ارز ديگر است. يا به قولي فارکس بازار جهانى خريد و فروش ارز است. در ادمه تعريف با کلمات جالب و اغواگري مواجه مي‌شويم: فارکس بزرگترين، کاراترين، پوياترين و جذابترين بازار مالي در جهان با حجم تبادلات روزانه بيش از 3 تريليون دلار براساس آمار سال 2007 ميلادي است.

دقيقاً مشابه عملکرد شرکت‌هاي هرمي که براي خود تاريخچه‌اي از بازاريابي شبکه‌اي را براي مشروعيت خود ذکر مي‌کنند فعالان اين عرصه نيز تاريخچه مفصلي براي فارکس تعريف مي‌کنند که شامل، مبادلات پاياپاي، پيدايش پول، قانون برتون وودز، مبادلات آزاد ارزها و در نهايت تحولي که اينترنت در مبادلات ايجاد کرد،‌ است.

اين تاريخچه بسيار شبيه تاريخچه بازاريابي شبکه‌اي است که شرکت‌هاي هرمي براي فعاليت کلاهبرداري خود به عاريه مي‌گيرند و خود را شبکه‌اي مي‌نامند.
جالب است که در نوع ابزار که اينترنت است و اين که اين مبادلات از طريق اينترنت و به قصد سهولت معامله‌گران و با سرعت انجام مي‌شود نيز اين دو فعاليت مشترکند.در اين تاريخچه سيستم مالي و ارزي کشورهاي عمدتاً اروپايي سيستم کاملاً باز و بر اساس قاعده عرضه و تقاضا معرفي مي‌شود که بيشتر يک ادعاي تبليغاتي به نظر مي‌رسد و خود جاي بحث و بررسي فراوان دارد.
شروع عمل در اين بازار از طريق يک بروکر انجام مي‌شود. براي ورود به بازار شبيه بازارهاي بورس لازم است براي خود کارگزار تعيين کنيد. اين کارگزار، "بروکر " ناميده مي‌شود. در بررسي بروکرها نکات جالبي به چشم مي‌آيد. بروکر به نوعي واسطه شخص و بازار است.


* به طور اجمالي به ظهور و فعاليت فارکس در ايران بپردازيد و توضيح دهيد؟

عبارت فارکس در حدود 10سال پيش اولين بار وارد ايران شد. در سال 1380 نخستين شرکت فعال در فارکس در خيابان خالد اسلامبولي و با يک دفتر وسيع و تعداد زيادي کارمند شروع به کار کرد. با توجه به حجم بالاي فعاليت اين شرکت و وعده‌هاي فراوان سود دهي و همين‌طور نو بودن و جذابيت اين موضوع، مشتريان فراواني جذب اين شرکت شدند.
پس از مدتي و با متضرر شدن عده‌اي از هموطنان، اين شرکت برچيده شد. اما با توجه به نحوه عمل و اين که قراردادها يک جانبه بسته شده بود و عدم شناخت افراد از اين فعاليت، همه فکر مي‌کردند در بازار بين المللي متضرر شده‌اند. تا آنجا که مي‌دانيم هيچ پرونده قضايي در اين مورد تشکيل نشد.

در مرحله دوم برخي بازماندگان اين شرکت تصميم به ادامه اين فعاليت گرفتند. اين گروه شامل کارمندان، شاگردان آموزش ديده و برخي سرمايه گذاران متضرر بودند که اکنون تلاش مي‌کردند با ادامه فعاليت و آموزش و جذب سرمايه‌هاي ديگران درآمدي کسب کنند. در اين مرحله چند شرکت به وجود آمدند. در اين ميان برخي شرکت‌ها اقدام به تبليغات گسترده و همه جانبه کردند. يکي از اين شرکت‌ها در صفحات داخلي يک روزنامه اقتصادي هر روز به طور کامل مطالبي را منتشر مي‌کرد که اين حجم تبليغات کم سابقه بوده و هست.
در اين دوره خلاءهاي قانوني و عدم شناخت عامه مردم از اين فعاليت موجب يکه‌تازي اين شرکت‌ها شده بود. در نهايت با چندين اطلاعيه که از جانب بانک مرکزي در سال 83 به مردم هشدار مي‌داد اين دوره به پايان رسيد.

* مرحله بعدي فعاليت فارکس در ايران چگونه بود؟

اين چرخه ادامه پيدا کرد. در دور سوم، شاگردان اين شرکت‌ها و کارمندان جداشده و سرمايه‌گذاران متضرر، شرکت‌هاي جديدي ايجاد و اقدام به جذب سرمايه‌هاي مردم کردند. اين دوران، دوران ايجاد شرکت‌هاي جديد به صورت قارچي بود.
اين دوره مصادف است با بالا گرفتن حجم عمليات شرکت‌هاي هرمي و به خصوص کوئست و مطرح شدن مسائلي چون تجارت الکترونيک و بازاريابي شبکه‌اي و سوءاستفاده از اين نامها. در اين دوره در برخي مقاطع فارکس زير سايه هرمي‌ها مخفي مي‌شود .برخي اوقات هرمي‌ها از همين نام جعلي هم سوءاستفاده مي‌کنند و اين خود به مطرح شدن فارکس کمک مي‌کند.

در يکي از همايش‌هاي شرکت هرمي گالف، فردي خود را عضو تيم فارکس ايران! معرفي کرده و در مورد فارکس صحبت مي‌کند و با تشريح اين که مي‌توان از اين بازار حتي روزي 100%سود کسب کرد در خدمت هرمي‌ها قرار مي‌گيرد و به اين ترتيب است که هرم گالف توجيه مي‌شود.

دوره آخر دوره يک تا يک و نيم سال اخير است. در دوره‌هاي اخير، فارکس از حضور هرمي‌ها سود برد. در حالي‌که زمان انهدام و ضربه زدن, از اين موقعيت در سايه بودن استفاده کرد و ضمن برائت از هرمي‌ها به تصور خود از برخورد گريخت.
اين دوره آخر را بايد دوره بلوغ اين موجود ناخلف دانست. شکل کار بسيار به روز و پيشرفته است، شرکت‌هاي فراواني با عناوين دهان پرکن فعاليت مي‌کنند. مصاحبه‌هاي تلويزيوني و همين طور روزنامه‌ها، شرکت در نمايشگاه‌هاي مختلف، برگزاري سمينار و کلاس‌هاي مختلف در دانشگاه‌ها و پارکهاي فناوري، مجوز از فني حرفه‌اي و ...

* ارزيابي شما از فعاليت 10 ساله فارکس در ايران و دوره‌هايي که درباره آن بحث کرديد، چيست؟

در دوره اول موضوع فعاليت فقط نمايندگي بروکر خارجي و البته آموزش بود.که هر دو فعاليت بدون ريسک و با سود خوبي بوده و هستند.(تمرکز روي اين دو فعاليت بدون ريسک تا به امروز الگوي فعاليت اکثر شرکت‌ها بوده است.)

در دوره دوم علاوه بر اين دو بخش برخي شرکت‌ها شروع به اقدامات مشکوکي مثل گرفتن نمايندگي انحصاري از بروکرهاي خارجي کردند که جاي سوال و ابهام بسيار داشت. در نهايت با بررسي شرکت‌هايي که ادعاي نمايندگي انحصاري مي‌کردند مشخص شد اين شرکتها و اشخاص با خريد يک نرم افزار و پلات‌فورم نرم‌افزاري و اجاره يک سرور اقدام به کلاهبرداري از هموطنان کرده‌اند.

* فعاليت اشخاص و شرکت‌ها در فارکس چگونه است و از چه روش‌هايي بهره مي‌برند؟

در واقع فعاليت اشخاص و شرکت‌ها در فارکس در چند بخش خلاصه مي‌شود که شامل آموزش، نمايندگي بروکر خارجي، فروش سيگنال و اکسپرت و عمليات بروکري است.
در بخش آموزش؛ با توجه به اين که اکثر آنها يا در شرکت‌هاي ديگر شاگرد بوده و آموزش ديده‌اند و اکنون با تصورات واهي تصور مي‌کنند که خود استادند و اين نکته که کم ريسک‌ترين و راحت ترين درآمدها در اين وادي با آموزش ديگران به دست مي‌آيد اقدام به آموزش مي‌کنندو در اين راه از چاپ کتاب نرم افزار و سي‌دي نيز بهره مي‌برند.
روش بعدي نمايندگي بروکر خارجي است، يکي از راههاي کم‌ريسک فعاليت شرکت‌ها در فارکس نمايندگي بروکرهاي خارجي است. بروکر به ازاي جذب مشتري بخشي از سرمايه اوليه را به نماينده مي‌دهد ( مشابه سود بازاريابي مستقيم هرمي‌ها) و در ازاي هر بار معامله کميسيوني از اصل سرمايه سرمايه‌گذار مي‌گيرد که بخشي از آن به نماينده پرداخت مي‌شود (مثل سود بازاريابي غير مستقيم هرمي‌ها).طبيعي است که شرکت‌ها و اشخاص داخلي به دنبال بروکرهايي مي‌روند که بخش بيشتري از درآمد را به نماينده پرداخت کنند و بروکرهاي غير قانوني يا در جه 4 و 5 و پايين‌تر حاضرند تن به اين عمل دهند و نماينده نيز در مقابل وي را قانوني و صالح جلوه داده و اين چرخه بين نماينده و بروکر تا زمان ورشکستگي سرمايه گذار مرتب ادامه دارد.

* روش‌هاي فروش سيگنال و اکسپرت و عمليات بروکري را هم توضيح دهيد؟

سيگنال عبارتست از اعلامي که به معامله‌گر مي گويد اکنون چه کالايي را بخرد يا بفروشد. برخي شرکت‌ها با ادعاهاي عجيب و اغواگر سعي در متخصص نشان دادن خود دارند و اقدام به فروش سيگنال مي‌کنند .مثلاً ادعاي ماهي 1000 پيپ سود يعني 10 برابر سود. حال اين سوال مطرح مي‌شود اگر اين سيگنال اين چنين سود ساز است چرا شرکت زحمت اجاره محل و ثبت شرکت و آموزش و حتي جذب مشتري براي سيگنال خود مي‌کند .کافي است با يک وام صد ميليوني در عرض يک سال چندين ميليارد سود کسب کند! اکسپرت نرم افزارهاي کمکي معاملات هستند در واقع نرم افزارهاي معاملات هوشمند. که سوال قبلي اينجا نيز جاي پرسش دارد.

عمليات بروکري(واسطه گري) نيز اوج فعاليت يک شرکت در فارکس است، در واقع شرکت با خريد يک نرم‌افزار و پلات‌فورم خود جاي بروکر مي‌نشيند.اين عمليات در دو شکل انجام مي‌شود: با ثبت يک شرکت صوري خارجي و اجاره يک تلفن در آن کشور خارجي خود را نماينده انحصاري آن معرفي مي‌کنند و مبالغ دريافتي از مردم را خود دريافت مي‌کنند.
روش ديگر هم به اين شکل است و اخيراً با انفعال دستگاه‌هاي مسئول، خود را نماينده بروکر خارجي معرفي نمي‌کنند بلکه مدعي هستند که بروکر ايراني هستند.

* پس با اين حساب در فارکس همه بازنده هستند؟

در اين بازار پول توليد نمي‌شود و جمع جبري آن با جمع سرمايه شرکت کنندگان برابر است پس بايد جمع صفر باشد. اما با توجه به حق کميسيون‌هاي کلاني که بروکر اخذ مي‌کند جمع جبري بازي منفي مي‌شود.
اين به اين معناست که سود هرکس حاصل ضرر شخص يا اشخاص ديگري است به علاوه کميسيون بروکر که از دو طرف معامله دريافت کرده است.در واقع بر همين اساس بين منافع معامله‌گر و سرمايه‌گذار و طرف مقابل،بروکر، تضاد منافع وجود دارد يعني سود هر طرف زيان طرف مقابل است،اين يعني بروکر براي سود و بقا دست به هر فعاليتي مي‌زند و از هر ابزاري استفاده مي‌کند.

هايروني موس اقتصاددان دانشگاه ايلي‌نويز در تحقيقي که چند سال پيش انجام داد به نتايج جالبي رسيد که امروز به نام تئوري هايروني موس شناخته مي‌شود، موس معتقد است؛ داد و ستد منجر به سود براي برخي از معامله‌گران اتفاق افتاده است اما در اکثر موارد معامله‌گران حرفه‌اي سود خود را از معامله‌گران غيرحرفه‌اي دريافت کرده‌اند و مبلغ آن را به واسطه‌ها (بروکرها) براي ادامه معاملات پرداخته‌اند.
جمع جبري فعاليت در فارکس هميشه منفي است و نتيجه فعاليت منجر به ضرر سرمايه گذاران مي‌شود و مشتري فارکس در اين قمار 100 درصد بازنده است.

* بروکر‌ها در فارکس نقش مهمي دارند، در اين باره توضيح دهيد؟

همانطور که مي‌بينيد بر اساس اين تئوري که اساس بازارهاي سوداگرانه چون فارکس است سود اصلي را در اين بازار همواره بروکر مي‌برد و ديگران چه آماتور و چه حرفه‌اي محکوم به شکست هستند، چون بازي با جمع جبري منفي مواجه است تلاش معامله‌گران حداکثر براي بقاء است و نه کسب سود.
به همين دليل است که در موج اخير اين جريان شرکت‌هاي داخلي تلاش مي‌کنند خود را بروکر معرفي کنند يا عمل بروکر را انجام دهند.
در يکي از پرونده‌هاي مفتوح در دادسرا دو جوان زير 30 سال با ثبت يک شرکت در انگلستان و اجاره يک خط تلفن و سپس ايجاد يک سايت به زبان انگليسي يک ظاهراً بروکر را ايجاد و سپس نمايندگي انحصاري آن را به خود مي‌دهند و سالها با اين روش کلاهبرداري مي‌کردند. يکي ديگر از اين شرکت‌ها تا چند سال قبل به کار واردات دستگاه‌هاي گنج ياب اشتغال داشته اما ظاهراً متوجه شده که گنج همين جاست و با حجم تبليغاتي بالايي شروع به فعاليت کرده است.
برخي شرکت‌هاي داخلي نيز دانسته يا نادانسته اين خدمت را در ازاي شراکت در سود براي شرکت‌هاي خارجي انجام مي‌دهند.
روش‌هاي فريب شرکت‌هاي داخلي عموماً در چند محور انجام مي‌شود:جلب اعتماد سرمايه دار با ترفندهاي مختلف، وعده سود بالا، اطمينان به اين موضوع که ريسک بسيار پايين و در کنترل است، ثبت يک نام تجاري در خارج و ادعاي خارجي بودن و ادعاي بروکر بودن آن هم بدون داشتن هيچ مجوزي.

* بروکرهاي اين بازار چه کساني هستند؟

يک نمونه سکسو بانک(saxo bank) است، بر اساس اطلاعات سايت الکسا بيشترين بازديد از اين سايت از کشور گرجستان است. اين بروکر به دليل تحريم‌ها با اشخاص ايراني کار نمي‌کند. يکي از بروکرهاي مورد علاقه ايرانيان ACM است. بر اساس اطلاعات، بعد از کشور روسيه، ايران بيشترين بازديد کننده را از اين سايت دارد. جالب است بدانيد کشور سوئيس بر خلاف تصورعامه در بحث مالي و مجوزهاي مالي بسيار ضعيف بوده و به راحتي مي‌توان يک مجوز بانک در اين کشور تهيه کرد.

يکي ديگر از اين بروکرها www.windsorbrokers.biz است، اين بروکر مدعي است در قبرس ثبت شده و از اين حيث بسيار جالب است. حتماً شرکت‌هاي فراواني را که مدعي ثبت در قبرس هستند مي‌شناسيد. به نظر مي‌رسد قبرس محل مناسبي براي آدرس‌هاي جعلي و پولشويي و فرار مالياتي است. بيشترين بازديد کننده از اين سايت از قبرس، مصر و ايران هستند.
شرکت فيبو گروپ از بروکرهاي مورد علاقه ايرانيان است. اين بروکر مدعي است روسي است در انگلستان دفتر دارد، در بررسي مشخص شد بيشترين بازديد از سايت اين بروکر از ايران، آلمان و ويتنام هستند. اين که اين بروکر از انگلستان يا روسيه بازديد کننده چنداني ندارد جاي سوال است.

دقيقاً مشابه عملکرد شرکت‌هاي هرمي که تلاش مي‌کنند وجهه اجتماعي کسب کنند برخي سايت‌هاي فعال فارکس نيز چنين رويه‌اي دارند.
حال سوال اين است چطور اين تجارت چند تريليون دلاري بيشترين مراجعه و بازديد را از کشورهايي مثل ايران، اتيوپي و قبرس دارد. و چگونه است که کشورهاي با اقتصاد قدرتمندتر مثل ايالات متحده، سوييس، فرانسه,چين و ... در آن نقش کمتري دارند؟ آيا نقش ما در اقتصاد يک جانبه جهاني بيشتر از اين کشورهاست؟ اگر اين يک تجارت بين المللي است چرا سهم کشورهاي با اقتصاد باز کمتر از ماست؟

* اين در حالي است که کشورمان تحريم است؟

دقيقاً، با افزايش تحريم‌هاي اقتصادي عليه کشور، معمولاً شرکت‌هاي خارجي در تجارت و به خصوص در بحث‌هاي مالي سختگيري و حتي ممانعت‌هاي فراواني در کار کردن با هموطنان دارند. حال اين سوال به ذهن مي‌رسد چگونه است که اين عمليات مالي بدون بحث تحريم به جز در يکي دو مورد در حال انجام است؟ آيا فقط در مورد فارکس و خروج ارز از کشور تحريم‌ها حذف شده‌اند؟
تنها پاسخ منطقي از دو نکته پرده بر مي دارد: عمليات سازمان يافته در جهت ضربه زدن و اين عمل يک عمل کلاهبرداري است که دور از چشم نهادهاي نظارتي کشور مربوط انجام مي‌شود، در واقع بخش مربوط به ايرانيان با يک تشکيلات مجازي و بدون حضور واقعي و تنها با يک نرم افزار شبيه‌ساز و اجاره يک سرور انجام مي‌پذيرد.

* بحث بروکرها ناتمام ماند، در اين باره بيشتر توضيح دهيد؟

هر بروکر براي خود تعدادي شرکت بازارياب دارد که اصطلاحاً IB ناميده مي‌شوند يا به قولي INTRODUCER BROKER يعني معرف بروکر. در واقع اشخاص يا شرکت‌هايي که براي شرکت مادر اقدام به جذب سرمايه يا سرمايه گذار مي‌کنند، چيزي مشابه ليدرهاي شرکتهاي هرمي. حال سوال اين است منفعت اين شرکت‌ها چيست؟ و محل درآمدشان از کجاست؟ و اصولا نفع اين شرکتها در انجام اين عمل چيست؟
اين شرکتها از دو يا سه راه منتفع مي‌شوند: در ابتداي سرمايه گذاري، شرکت مادر بخشي از سرمايه شخص سرمايه‌گذار را به نماينده خود پرداخت مي‌کند. اين سهم معمولاً از 5 تا 20% متغير است. اين امر مشابهت بسياري به پورسانت اوليه پرداختي شرکت‌هاي هرمي در تشويق عضوگيري جديد دارد.
يا شرکت مادر بخشي از پورسانت دريافتي بابت معاملات را به نماينده پرداخت مي‌کند. اين مبلغ معمولا بين 5 تا 50% پورسانت دريافتي است. اين سود نيز مشابه پورسانت معرفي اعضاي غيرمستقيم در شرکتهاي هرمي است با اين تفاوت که آنجا بابت عضويت جديد است و اينجا بابت معامله جديد، در شرکتهاي هرمي تعداد اعضاي بيشتر تشويق مي‌شود و اينجا تعداد معاملات بيشتر، اما هدف يکي است: منفعت بيشتر شرکت مادر و نماينده وي.
بنابراين سود نماينده در معرفي بروکري است که پورسانت بيشتري به وي پرداخت مي‌کند. روش سومي هم وجود دارد که توضيح خواهم داد که تحت عنوان نرم افزار معاملاتي است.

* در فارکس به موضوع آموزش تأکيد فراواني مي‌شود، هدف چيست؟

يکي ديگر از نکات جالب روي آوردن سايتهاي ايراني به آموزش اين امر مي باشد. در واقع هرکاري براي شروع نياز به آموزش دارد. متاسفانه برخي دانشگاه‌هاي رسمي و کارگزاري‌هاي رسمي بورس نيز نه به قصد آگاه‌سازي و نه به قصد آموزش بلکه به قصد سودجويي و ترغيب افراد به حضور در فارکس اقدام به برگزاري کلاس‌هاي آموزش کرده‌اند. برخي سايت‌هاي ايراني امروزه محل درآمد خود را در برگزاري دوره‌هاي آموزشي و چاپ کتاب‌هايي با موضوع فارکس و برگزاري سمينار و کارگاه‌هاي آموزشي قرار داده‌اند.
اين دوره‌هاي آموزشي هزينه هاي گزافي را شامل مي‌شود، معمولاً دوره‌ها در چند سطح مقدماتي و پيشرفته برگزار مي‌شوند و هزينه آن از چند صد هزار تومان تا چند ميليون تومان متفاوت است، در اين آشفته بازار مدعيان فراواني به چشم مي‌خورند.
در بررسي مقدماتي مشخص مي‌شود تاکنون هيچ دوره رسمي يا دانشگاهي براي آموزش اين امر برگزار نشده است و اشخاص آموزش دهنده عموماً اشخاصي هستند که تا چند روز پيش خود آموزش مي‌ديده اند و امروز خود را استاد مي‌نامند و دانسته يا نادانسته در جهت منافع نامشروع ديگران، هموطنان خود را فريب مي‌دهند.

* معاملات فارکس چگونه انجام مي‌شود؟

در فارکس قرار است شما ارزهاي مختلف را در مقابل هم خريد و فروش کنيد تا از اختلاف قيمت آنها سود ببريد. در واقع شما به طور مثال دلار را با پوند عوض مي‌کنيد تا با بالا رفتن قيمت پوند يا پايين آمدن دلار سود کسب کنيد. براي اين کار از طريق اينترنت و يک نرم‌افزار تحت وب عمل مي‌شود.
براي اين عمل از نرم افزارهاي مختلفي استفاده مي‌شود. يکي از معروف‌ترين اين نرم‌افزارها meta trader نام دارد، که شرکت روسي metaquotes آن را مي‌فروشد. در بررسي سايت اين شرکت مشخص شد بيشترين بازديدکنندگان اين سايت از کشورهاي قبرس، برمودا، غنا و اردن هستند. در واقع پرطرفدارترين نرم افزار معاملات فارکس بيشترين طرفدار را در اين کشورها دارد که خود جاي سوال و تعجب است.
اين نرم افزار دو بخش دارد يک نسخه مربوط به معامله‌گر يا client و يک نسخه مربوط به شرکت‌هاي کارگزاري. نسخه معامله‌گر به راحتي و به صورت رايگان دانلود شده و با اتصال به اينترنت و يک کارگزار قيمت‌ها را عرضه مي‌کند. اما درآمد اصلي اين شرکت از فروش نسخه کارگزاري است که شامل يک نرم افزار به قيمت حدوداً چند هزار دلار و يک وب سرويس قيمت فارکس با اجاره ماهيانه 200 تا 300 دلار و براي راه‌اندازي اين موارد يک سرور که اجاره ماهانه حداکثر چند صد دلار دارد کفايت مي کند. يعني با يک هزينه اوليه چند هزار دلاري و هزينه ماهيانه چند صد دلار اکنون شما مي‌توانيد به عنوان يک بروکر بازارساز عمل کنيد يعني مشتري بگيريد، قيمت بدهيد و ... اين دقيقا اين عملي است که بروکرها در اکثر حالات و حداقل در مواجهه با مشتريان ايراني انجام مي‌دهند.

* بحث ضريب اهرم در فارکس جالب توجه است؟

يکي از امکانات بسيار خطرناک در اين بازار leverage يا ضريب اهرم است، به طور مثال شما 1000 دلار از سرمايه خود را براي يک به اصطلاح معامله وارد بازار مي‌کنيد. بروکر به شما مي‌گويد شما مي‌توانيد يک معامله 100 هزار دلاري انجام دهيد يعني اهرم شما 1:100 است و اين را از امکانات خود ذکر مي‌کند. اما در عمل اين تنها پورسانت دريافتي بروکر است که 100 برابر شده است. يعني در حالتي که همه چيز حتي اعتبار شما مجازي است. تنها يک امر واقعي است که سرمايه شما به طور واقعي و نه مجازي در اختيار بروکر است و از طريق اين معامله صوري فقط يک اتفاق حقيقي افتاده و پورسانت پرداختي شما به بروکر 100 برابر شده است.
نکته جالب توجه ديگر اين است که بنابر ادعاي خود فعالان اين بازار بيش از 90% شرکت کنندگان در اين بازار سرمايه خود را از دست مي‌دهند. شايد اين اغراق‌آميز است اما احتمالا معناي ديگر اين سخن اين است که همه کساني که وارد اين بازي مي‌شوند 90% سرمايه خود را از دست مي‌دهند. اين امر مشابهت بسياري به وضعيت اعضاي شرکت‌هاي هرمي دارد که بيش از 90% اعضا سرمايه خود را از دست مي‌دهند و تنها عده معدودي به سود مي‌رسند.
حال در چنين حالتي 100 برابر کردن معاملات تنها يک مفهوم دارد و آن سرعت بخشيدن به اين روند سقوط است. برخي بروکرها اين رقم را تا 1000 برابر نيز افزايش مي‌دهند.

* در صحبت‌هايتان به اصطلاح دمو(DEMO) اشاره کرديد، منظور شما چه بود؟

در فارکس اصطلاحي داريم به نام حساب دمو، در واقع هر شخصي مي‌تواند به طور رايگان يک حساب مجازي افتتاح کند و به طور مجازي سود يا زيان را تجربه کند. نکته جالب اينجاست که اکثر شرکت کنندگان بازار در حساب دمو به راحتي سود مي‌گيرند و در مدت کوتاهي سرمايه فرضي را چند برابر مي‌کنند.
در واقع حساب دمو حکم طعمه‌اي را دارد که براي جلب سرمايه گذار عمل مي‌کند اما وقتي به طور حقيقي سرمايه گذاري مي‌کند در عرض چند روز يا حداکثر چند هفته کل حسابش را از دست مي‌دهد.حال سوال اين است چه تفاوتي بين دمو و حساب واقعي وجود دارد که در اولي همه برنده و معاملات شيرين و در حساب واقعي همه بازنده مي‌شوند؟ و سوال بعدي اين است: در بازاري که 95% شرکت کنندگان بازنده هستند چه نيازي است به زحمت بروکر براي اتصال مشتري به بازار! و اصولاً مشتري از کجا متوجه خواهد شد اين حساب يک شبيه سازي است يا يک معامله واقعي در بازار جهاني؟
در حساب دمو به طور مجازي و بدون پرداخت وجه شما مي‌توانيد وارد بازار شويد و يک حساب فرضي باز کنيد و از طريق نرم افزار شبيه ساز شروع کنيد به معامله.
عملي که دقيقاً مشابه حساب‌هاي ظاهراً واقعي انجام مي‌دهيد. حال سوال اين است که از کجا مي‌توان تشخيص داد که حسابي که اکنون با آن کار مي‌کنم واقعي است يا شبيه سازي شده؟ حسابي که بابت آن سرمايه‌ام را داده‌ام چطور؟ اصولا در بازاري که 90% بازنده هستند چه نيازي است که بروکر حساب واقعي باز کند و معاملات واقعي براي شما ترتيب دهد؟ در حالي که با يک شبيه‌سازي شما را سرگرم مي‌کند و از 100% عايدي که به حسابش ريخته شده 10% سود را بدهد و با يک حساب سرانگشتي 90% سرمايه افراد به عنوان درآمد خالص نصيب بروکر مي‌شود.
حال که بازار مجازي است اصولاً چه دليلي دارد که بروکر قيمت واقعي را در زمان و لحظه واقعي اعلام کند؟ چرا که سود او در گرو زيان شماست و سود شما يعني زيان بروکر. پس قيمتها را در برنامه شبيه ساز دستکاري و با مختصر دستکاري چون از امکاناتي مانند ضريب اهرم نيز استفاده مي‌کند، سرعت سقوط شما را تسريع مي‌کند.در واقع قيمتي که شما مي‌بينيد ممکن است اختلافات ناچيزي در قيمت و فاصله زماني با قيمت واقعي داشته باشد که اين فرصت را به بروکر مي‌دهد. در واقع بروکر رقيب شما است و طرف مقابل معامله شما فقط يک نفر است:خود بروکر


* بازار خرد فارکس اصطلاحي است که اغلب اوقات مطرح است، موضوع چيست؟

فارکس بازار بين بانکي است که عملاً براي ارتباطات ارزي فعاليت مي‌کند.چيزي که امروز اين شرکت‌ها با نام فارکس به مشتريان خرد عرضه مي‌کنند به شرط صحت و درستي همه بخش‌ها OFF EXCHANGE RETAIL FOREX نام دارد. در واقع بخشي به نام بازار خرده فروشي خارج از بورس فارکس، جالب اينجاست که اين عمليات خرده فروشي در برخي کشورها ممنوع است. حتي در کشوري مثل تايلند!
اين بخش از بازار حجمي کمتر از 5% بازار را در اختيار دارد، در واقع ادعاي حجم معاملات چند تريليون دلاري در روز فريبي بيش نيست و در حقيقت حتي خود بانک‌هاي عامل مثل دوچ بانک سرمايه خود را در معاملات وارد نمي‌کنند و سود و درآمد خود را از کميسيون معاملات به دست مي‌آورند. در واقع بر خلاف ادعاهاي زياد، بانکهاي تجاري سرمايه‌هاي خود را وارد اين بازي نمي‌کنند و اگر هم وارد بازي مي‌شوند با هدف کسب کميسيون است. بانک مرکزي خودمان نيز حضور بانک‌هاي داخلي را در اين بازار ممنوع کرده است. روش معاملات در بازار بين بانکي از طريق ترمينال‌هايي مثل رويترز و بلومبرگ است، بانک‌هاي داخلي ما عموماً از ترمينال رويترز استفاده مي‌کنند.

در اين بازار مراتب مختلفي وجود دارد که به ترتيب: سرمايه گذار و معامله گر خرده، نماينده بروکر، بروکر يا بازارساز واسطه، کانتر پارت و تأمين کننده نقدينگي و بروکر اصلي يا بانک صاحب ترمينال يا خط اعتباري است، البته حضور نماينده بروکر اجباري نيست و تازه همه اينها به شرط صحت و عدم سوء نيت است.
در واقع در يک سيستم سلامت همه تلاش مي‌کنند تا به ترمينال بانکي منتقل شوند اما همانطور که مي‌بينيد براي رسيدن به ترمينال بين بانکي بايد از موانع زيادي گذشت که مهمترين آن بروکر است. درواقع بروکر تلاش مي‌کند همه سود را تا آنجا که مي‌تواند خود دريافت کند.
در اين بازار بيش از 95%شرکت کنندگان خرد بازنده هستند و چون بازار با بازي جمع منفي اداره مي‌شود اگر خود بروکر طرف مقابل معامله قرار گيرد اين سود به او تعلق مي‌گيرد.
بنابراين به جاي انتقال معامله به بازار، خود طرف معامله (کانترپارت) مي‌شود و علاوه بر کميسيون، سود حاصل از زيان طرف مقابل را نيز کسب مي‌کند.
در اين سيستم سود اصلي با بروکر است به همين دليل بروکر تلاش مي‌کند خود در مقابل معامله گر قرار گيرد و علاوه بر کميسيون، سود حاصل از زيان طرف مقابل را نيز کسب کند، ابزار اين عمل پلاتفورم نرم‌افزاري معاملات است.
رايج‌ترين پلاتفورم بازار متاتريدر است، اما روش‌هاي تقلب از طريق نرم افزار به شرح زير است: تأخير در نمايش قيمت، دستکاري قيمت، شکار نقاط زيان معامله‌گران به منظور خروج آنان از بازي برنده، نمايش دمو و عدم اتصال به بازار و ... است.
يکي ديگر از مسائل دسترسي بروکر به اطلاعات جمعي معامله‌گران است. به همين جهت بروکر که خود طرف مقابل معامله است با داشتن اين اطلاعات يک قدم از همه معامله‌گران جلو است.

* فارکس چه ميزان ضرر به کشور وارد کرده است؟

بر اساس اطلاعات ما و گزارش‌هاي نهادهاي نظارتي خارجي و تطبيق با وضعيت داخلي، هر فرد به طور متوسط 15 هزار دلار در فارکس از دست داده است. برخي اين کلاهبرداري را بزرگترين کلاهبرداري سال‌هاي اخير مي‌دانند که در خيلي نقاط دنيا انجام شده اما با توجه به شرايط فعلي، ايران بهشت اين کلاهبرداري است و در صورت عدم برخورد قاطع با اين موضوع، هرمي‌ها را پشت سر مي‌نهد. قبل از هر چيزي لازم است توضيح بيشتري بدهم، يکي از موارد مهم در پولشويي مبحث پول الکترونيک است.
پول الکترونيک از چندين سال پيش وارد ايران شد و در سال‌هاي اخير در ميان شرکت‌هاي فارکسي و به خصوص نمايندگان بروکرهاي خارجي بسيار رواج پيدا کرده، شرکت‌هاي فعال فارکس به واسطه نوع فعاليت خود در خروج ارز از کشور و کشف روش‌هاي جديد همواره پيشگام بوده اند.
فارکس موجب خروج حداقل مبلغي بين 500 ميليارد تا 1000 ميليارد تومان ارز از کشور طي 3 سال گذشته شده است. هرچند اين رقم را با احتياط بايد عنوان کرد. اکثر مال‎باختگان فارکس شکايتي نمي‌کنند، اما مال‎باختگاني که 40 ميليارد تومان سرمايه خود را در اين راه از دست داده‌اند، وجود دارند.

* گويا براي فعاليت در فارکس احکام شرعي نيز وجود دارد؟

همچون برخي شرکت‌هاي هرمي که براي توجيه عمل خود به استفتائات مراجع عظام استناد مي‌کردند اين سوءاستفاده در اين مورد نيز وجود دارد.اين عمل به چند شکل انجام مي‌شود: جعل استفتاء مراجع و طرح سوال استفتاء به نحوي که با مخفي کردن برخي حقايق حکم عدم حرمت بگيرند.
اما در استفتائاتي که رسماً‌ اخذ شده و قابل اطمينان است، مراجع عظام عموماً حضور در اين بازار را منع و حرام اعلام کرده‌اند.آيت‌الله مکارم شيرازي، آيت‌الله سيستاني وآيت‌الله بهجت فعاليت در فارکس را حرام اعلام کرده‌اند.

* با اين توضيحات آيا فارکس قانوني است؟

يکي از مشکلات اصلي، عدم اعلام مواضع شفاف از سوي مسئولان ذيربط و عملکرد انفعالي آنان در قبال اين موضوع است. در واقع تنها اعلام موضع رسمي، از سوي بانک مرکزي به عنوان متولي امور پولي و مالي در کشور آن هم مربوط به سالها پيش است که اطلاعيه‌اي دو پهلو در صفحات داخلي يکي از روزنامه‌هاي صبح کشور چاپ شد.
در واقع يک اعلاميه بدون پشتوانه و غير الزام آور که متأسفانه از پشتوانه فني هم برخوردار نبود. اين همه آگاه‌سازي و برخورد مرجع سياست گذاري نهادهاي پولي و سرمايه در جهت جلوگيري از متضرر شدن هموطنان و از دست رفتن سرمايه ملي بوده است. نهادهاي ذيربط ديگر مثلاً بورس حتي همين عمل را نيز انجام ندادند و اين خود دستاويزي براي شرکتها و اشخاص شد تا اعلام کنند فارکس غير قانوني نيست و بلکه بانک مرکزي شرکت‌هاي غيرحرفه‌اي را مخاطب قرار داده است و ما صحيح عمل مي‌کنيم.

عده‌اي هنوز سعي دارند با دامن زدن به شايعات و القاي اين موضوع که برخوردهاي احتمالي ناشي از ضعف دانش و آگاهي مسئولان است و مظلوم نمايي خود و سياه نمايي اوضاع تلاش کرده‌اند. مانند سرشبکه‌هاي شرکتهاي هرمي که عنوان مي‌کنند چون ما مستقيم بازاريابي مي‌کنيم و ماليات نمي‌دهيم دولت با ما برخورد مي‌کند. اينجا نيز نهادهاي حکومتي متهم به سهم خواهي مي‌شوند.

عده ديگري از موافقان فارکس معتقدند: فارکس بازاري است که افراد مي‌توانند به صورت مستقيم يا از طريق کارگزار در آن خريد و فروش کنند اگر کسي به صورت اصولي وارد فارکس شود و در بازار فارکس معامله کند با داشتن حساب بانکي مشخص مي‌تواند در سود و زيان شريک شود. اما بحث شرکت ‌هاي هرمي‌متفاوت است. شرکت‌هايي هستند که در فضاي مجازي و با وعده‌هاي فريب‌دهنده کلاهبرداري مي‌کنند و گاهي اسم خود را فارکس مي‌گذارند که بايد با شرکت‌ هاي فريب ‌دهنده برخورد شود.

در واقع همه تلاش بر اين است که القا کنند اين يک عمليات صحيح است و بايد با شرکت‌هاي متخلف برخورد کرد و جالب اينجاست هيچ شخص يا شرکتي خود را متخلف نمي‌داند.

فارکس در خوشبينانه ترين حالت بازاري است که در آن نوسانات موهوم خريد و فروش مي‌شود. نوساناتي که صرفاً بر اساس نرخ متغير ارزهاي رايج به وجود آمده‌اند و چرخه نقدينگي آن در نزد خريداران ايراني جايگاهي نداشته و پشتوانه پول ملي ما نيست.
به لحاظ عقود اسلامي اين نوع معاملات چه از نظر قرري بودن، ربوي بودن، صفحي بودن داراي مشکل بوده و فارغ از قوانين موضوعي کشوري در عقود شرعي صرفاً به مانند يک قمار با ضريب باخت بسيار بالا عمل مي‌کند.

در بررسي شکايات مالباختگان متوجه مي‌شويم که اساساً موضوع معامله و خريد و فروش بر روي يک دموي نرم افزاري صورت گرفته است. يعني اين که صرفاً با فريب مشتري يا مخاطب پول را از او گرفته اند و به جيب زده‌اند و در يک نمايش صرفا نموداري به مخاطب چنين القا کرده‌اند که شما اين معامله را تحت اين شرايط باخته‌ايد. در حالي که سازوکار بورس و سنجش نوسانات به راحتي در تهران قابل ارائه است به چه دليل اين چنين افسار گسيخته افراد به ترويج معاملاتي آن هم در قالبهاي موهوم بدون پشتوانه و توأم با ضرر بيش از 90% مي‌پردازند؟

فارکس در سلامت‌ترين حالت و به شرط صحت همه امور يک بازار اهرمي بسيار پرريسک است که برندگان اصلي آن تنها بانک‌ها و بروکرهاي خارجي بوده و هستند و با موازين شرعي اقتصاد نيز همخواني نداشته و بنابر فتاوي ورود به اين بازار حرام است.

منبع: خبرگزاري فارس 28/فروردين/1390

تگ ها: تقلب خبر فارکس 




برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان