بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,990

عفو محکومان

  1390/10/15
خلاصه: عفو محکومان
اشاره: يکي از آموزه هاي ديني ما مسلمانان که همواره از سو ي اوليا و فقها مورد سفارش و تاکيد بوده مسئله عفو و گذشت در روابط اجتماعي است که آثار سودمند آن هم به جامعه و هم به فرد بر مي گردد. در اين مقاله به مسئله عفو محکومان خواهيم پرداخت.
عفو مجرمان به عنوان يکي از ابزارهاي تعديل مجازات ها و فراهم کردن اصلاح مجرم در قانون مجازات اسلامي پيش بيني شده است.
عفو يا تخفيف مجازات محکومان در حدود موازين اسلامي پس از پيشنهاد رئيس قوه قضاييه با مقام معظم رهبري است و به اين منظور کميسيوني در قوه قضاييه تشکيل شده که به بررسي وضعيت متقاضيان عفو مي پردازد. اين کميسيون که به کميسيون عفو و بخشودگي معروف است پنج عضو دارد که توسط رياست محترم قوه قضاييه پيشنهاد و براي تاييد نزد مقام معظم رهبري معرفي مي شوند و پس از تاييد معظم له براي سه سال انتخاب خواهند شد.
اين کميسيون در مراکز استانها و شهرستانها بر مبناي نياز، هياتي مرکب از رئيس دادگستري و قاضي ناظر زندان و رئيس زندان را براي بررسي وضعيت متقاضيان عفو و اعلام نظر به کميسيون عفو و بخشودگي تشکيل مي دهد. رياست اين هيات در استانها و شهرستانها را رئيس دادگستري است. کميسيون عفو و بخشودگي درخواست هاي واصله از سوي محکومين و خانواده هاي آنان را براي بررسي و اعلام نظر به کميسيون عفو و بخشودگي، به اين هيات ها مي فرستند.
پرسش: هيات هاي مستقر در استانها و شهرستانها چگونه از وضعيت محکوم آگاه مي شوند؟ پاسخ: اين هيات ها با انجام تحقيقات لازم و نيز اخذ نظر اداره اطلاعات در مورد محکومان امنيتي و ستاد مواد مخدر در مورد محکومان مواد مخدر، سازمان قضايي نيروهاي مسلح در رابطه با محکومان دادگاههاي نظامي از وضعيت محکومان مطلع مي شوند و سپس با تهيه گزارش کامل در نظر گرفتن شرايط و اوضاع و احوال محکوم، پيشنهاد خود را به کميسيون عفو و بخشودگي مي فرستند.
پرسش: کميسيون عفو و بخشودگي در تهران پس از دريافت گزارش از استانها چگونه عمل مي کند؟ پاسخ: اين کميسيون پيشنهاد هاي واصله از استانها را مورد بررسي قرار مي دهد و اگر آنها را تصويب کرد فهرست اسامي محکومان را به رياست قوه قضاييه تقديم خواهد نمود و ايشان در صورت تاييد مصوبات کميسيون عفو و بخشودگي فهرست اسامي مورد تصويب را دست کم 15 روز قبل از يکي از مناسبت هاي عفو و بخشودگي به محضر مقام معظم رهبري پيشنهاد و نتيجه را براي اجرا به رئيس کميسيون عفو اعلام مي کند.
پرسش: در چه ايام و مناسبت هايي براي محکومان تقاضاي عفو مي شود؟ پاسخ :مناسبت ها عبارتند از: 1)27 رجب مبعث حضرت رسول اکرم (ص) 2)17 ربيع الاول ولادت حضرت رسول اکرم (ص) 3)13 رجب ولادت حضرت اميرالمومنين (ع) 4)3 شعبان ولادت حضرت امام حسين (ع) 5)15 شعبان ولادت حضرت قائم (عج) 6)اول شعبان عيد سعيد فطر 7)10 ذي الحجه عيد سعيد قربان 8)18 ذي الحجه عيد سعيد غدير 9)22 بهمن سالروز پيروزي انقلاب اسلامي 10)1 فروردين عيد نوروز 11)12 فروردين سالروز جمهوري اسلامي ايران
پرسش: آيا فقط در همين مناسبت ها و ايام براي محکومان درخواست عفو مي شود؟ پاسخ: خير، در صورت لزوم رياست محترم قوه قضاييه با کسب نظر مقام معظم رهبري مي تواند به تشکيل کميسيون را به مناسبت هاي ديگر به رئيس کميسيون بدهد. براي مثال سوم خرداد سالروز آزادسازي خرمشهر مي تواند يکي از مناسبت ها براي عفو محکومان نظامي باشد.
پرسش: آيا عفو، تمام ميزان و مدت محکوميت را شامل مي شود يا مي تواند تنها شامل قسمتي از محکوميت گردد؟ پاسخ: عفو و تخفيف مجازات هر دو از اختيارات مقام معظم رهبري است و چه بسا از ارفاق فقط قسمتي از مجازات را شامل شود.
پرسش: قانوناً چه شرايطي براي عفو در نظر گرفته شده است و چه اهداف و سياست هايي را در بر مي گيرد؟ پاسخ: هدف اصلي عفو اصلاح مجرم و بازگرداندن وي به جامعه است با اين حال عفو هيچ گاه لطمه اي به حقوق بزه ديده و متضرر از جرم وارد نمي کند و به اصطلاح عفو مجرم به هيچ وجه به حق الناس لطمه اي وارد نمي کند. براي مثال نمي توان بدون رضايت اولياي دم قاتل را عفو کرد. همچنين جرايمي چون جاسوسي، ارتشاء، زناي به عنف، آدم ربايي، سرقت مسلحانه معمولاً از شمول عفو خارج مي شوند.
پرسش: در مورد محکومان به اعدام چه شرايط ويژه اي قانوناً در نظر گرفته شده است؟ پاسخ: در مورد محکومان به اعدام بايد دانست که اولاً محکومان به قصاص نفس(که به علت ارتکاب قتل عمدي به قصاص محکوم شده اند) از شمول عفو خارج اند. ثانياً پس از صدور حکم قطعي به اعدام، شخص محکوم يا خانواده وي مي توانند درخواست عفو کنند در اين حالت دادستان مربوطه يا رئيس هيات مستقر در استان يا شهرستان موظف است تقاضاي محکوم يا خانواده اش را با اظهارنظر صريح خطاب به رئيس کميسيون عفو بخشودگي ارسال نمايد. کميسيون عفو و بخشودگي فوراً و در وقت فوق العاده و حداکثر دو ماه از تاريخ دريافت تقاضا بايد اعلام نظر کند. در اين حالت اجراي حکم تا اعلام نتيجه بوسيله کميسيون عفو به تاخير مي افتد.
پرسش: در صورت پذيرش درخواست عفو محکوم به اعدام، وي از زندان آزاد مي شود؟ پاسخ: در صورت موافقت با عفو محکوم به اعدام کميسيون عفو و بخشودگي حق ندارد بيش از دو درجه تخفيف براي وي منظور کند و مجازات را کمتر از 15 سال تعيين نمايد مگر بنا به فرمان مقام معظم رهبري از هر مجازاتي معاف شود.
پرسش: چه محکوماني شامل عفو يا تخفيف مجازات مي شوند؟ پاسخ: کليه محکوميت هاي اعدام (به جز قتل عمدي)، حبس، جزاي نقدي و شلاق که از سوي دادگاه هاي عمومي و انقلاب و نظامي و ويژه روحانيت صادر شده و نيز کليه محکوميت هاي محروميت از حقوق اجتماعي يا اقامت و يا ممنوعيت از اقامت در محل معين و کليه محکوميت هاي تکميلي و تبعي و اضافه خدمت سربازي و تنزيل درجه پرسنل نيروهاي مسلح مشمول عفو، تخفيف مجازات قرار مي گيرند.
پرسش: چنانچه در دستورالعمل عفو آمده باشد که محکوميت موثر مانع از برخورداري از عفو است، چه محکوماني از عفو برخوردار نمي شوند؟ پاسخ: الف- محکوميت به حد ب- محکوميت به قطع يا نقص عضو ج- محکوميت لازم الاجراء به مجازات حبس از يک سال به بالا در جرائم عمدي د- محکوميت قطعي به جزاي نقدي به مبلغ بيست ميليون (20،000،000) ريال يا بالاتر در جرائم عمدي ه- سابقه محکوميت لازم الاجراء دو بار يا بيشتر به علت جرمهاي عمدي مشابه با هر ميزان مجازات جرمهاي سرقت، کلاهبرداري، اختلاس، ارتشاء، خيانت در امانت جزو جرمهاي مشابه محسوب مي شوند.
توجه: در مورد عفو محکومان قانون مبارزه با مواد مخدر قبل از تهيه ليست نهايي نظر ستاد مبارزه با مواد مخدر اخذ مي شود و اگر نظر ستاد مبني بر عدم عفو باشد بر طبق همان نظر عمل مي شود.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان