بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,072

فرزانگان حقوق ايران(3)سيد محمد فاطمي(قمي)

  1390/10/11
خلاصه: فرزانگان حقوق ايران سيد محمد فاطمي(قمي)
سيد محمد فاطمي فرزند حاج ميرزا سيد حسين، يکي از چهره هاي مشهور تاريخ اخير ايران و از جمله قضات عاليقدر وعلما و فقها و شريعتمداران مجتهد بود. او يکي از اعضاي کميسيون و انشاء کننده قانون مدني ايران وبسياري از قوانين ديگر بشمار مي آمد و تا انتهاي عمرهمواره منشا خدمات علمي و فرهنگي بود.
سيد محمد فاطمي در اول برج حمل 1252 (ش) در شهر مقدس قم به دنيا آمد. تحصيلات و معلومات خود را نزد پدر وعلماي حوزه هاي علميه قم شروع کرد و درعلوم عقليه، ادبيات فارسي، ادبيات عربي، فقه واصول اسلامي، حکمت، منطق و رياضيات، تبحر يافت و به درجه اجتهاد رسيد.
در شانزدهم صفر سال 1328 (ه.ق) برابر بابيستم قوس 1288 ( ه. ش) در حاليکه مشغول تدريس در حوزه هاي علميه بود، به حکم وزيرعدليه وقت ( حسن پيرنيا ) براي خدمت قضايي به عدليه دعوت شد او در آغاز سال 1288 (ش) رياست شعبه دوم محکمه بدايت حقوق را برعهده گرفت ديگر سمتهاي قضايي اوعبارتند از: عضو ( معاون ) محکمه استيناف ( 4 ثور 1291 )، رياست شعبه استيناف ( 16 قوس 1292 )، مشاوره محکمه تميز ( 12 قوس 1297)، مستشار ديوان عالي تميز (27 ثور1300)، رياست شعبه ديوان عالي تميز به پيشنهاد رئيس الوزرا وثوق الدوله ( 20 سنبله 1302 )، مجددا مستشار ديوان عالي تميز با رتبه 7 قضايي ( 15/3/1305 )، رياست کل استيناف تهران ( 5 /2/1306)، رياست شعبه 4 ديوان عالي تميز (29/1/1307)، رياست شعبه 4 ديوان عالي تميز ( 12/11/1310)، رياست شعبه اول، دوم و چهارم ديوان عالي تميز ( در سالهاي 1317-1316)، عضويت در شوراي عالي ثبت ( 1/8/1317)، عضويت در کميسيون ترفيع قضايي ( تا سال 1324).
در سال 1307 (ش) بر اساس دعوت و امريه وزارت عدليه، در کنار تني چند از شخصيتهاي ديني وقضايي همچون: حاج سيد نصرالله تقوي ( سادات اخوي )، سيد محسن صدر ( صدرالاشراف )، سيد مصطفي عدل ( منصور السلطنه )، حاج ميرزا محمد رضا ايرواني ( غروي ) و عده اي ديگر که اعضاي کميسيون تهيه وتدوين قانون مدني بودند، مستقيماٌ زير نظر علي اکبر داور ( 7- 1305 ش)، بند بند قانوني کنوني را با زحمت و دقت فراوان به رشته تحرير در آورد.
سيد محمد فاطمي، در کنار مشاغل قضايي، به تدريس در مدرسه عالي علوم سياسي و مدرسه عالي حقوق مي پرداخت وعلاوه بر تدريس حقوق اسلامي وفقه و اصول، حقوق ثبت اسناد و املاک را نيز تدريس مي کرد. او بر اساس سنت زکاه العلم نشره به مدت ده سال از 1310 تا 1320 به تدريس دردانشکده معقول و منقول مشغول بود و تبرعا به ارائه دروس مي پرداخت.
فاطمي، فرزندي نداشت و پيش از مرگ، تمام اندوخته خود را وقف خدمات عمومي و ساختن بيمارستان در شهر قم کرد. در طول خدمت، يکي از قضات شريعتمدار محترم و نافذالقول و سرشناس عدليه بود و طي بيست سال اول خدمت، حتي يک روز مرخصي نگرفت. کم سخن مي گفت و مرد عمل بود. شيوه نگارش و انشاي حقوقي او زبانزد خاص و عام بود. اين نوع نگارش را مي توان در جلد اول قانون مدني مشاهده کرد. در تدوين کتاب فرهنگ کاتوزيان که فرهنگي عربي به فارسي است همکاري علمي موثري با شيخ محمدعلي تهراني کاتوزيان داشت. از ديگر آثار تاًليفي او، ترجمه به فارسي متن عربي کتاب اسلام وانديشه ها نوشته هانري دوکاستري است که توسط زعلول پاشا از متن اصلي به عربي ترجمه شده بود.
سيد محمد فاطمي در بيست و هشتم مرداد 1324 (ش) پس از سي وشش سال خدمت قضايي و علمي به جامعه ايران بر اثر بيماري در 73 سالگي بدرود حيات گفت. پيکرش در قبرستان شيخان قم به خاک سپرده شده است.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان