بسم الله
 
EN

بازدیدها: 889

تخلفات انتخاباتي، نقص قانوني يا معضل فرهنگي؟

  1390/10/6
خلاصه: چند روزي است ثبت نام انتخابات مجلس آغاز شده است. گروه حقوقي تا به حال چند گزارش درباره تحولات قانوني ثبت نام انتخابات و صلاحيت‌هاي نامزدهاي نمايندگي مجلس منتشر کرده است. اين بار تبليغات نامزدها را بهانه‌اي براي بررسي‌هاي حقوقي قرار داده‌ايم. تبليغات لازمه هر انتخاباتي است اما شکل و نوع تيليغ از اهميت خاصي برخوردار است. در قوانين کشور به نظر مي‌رسد خلاء در اين زمينه وجود ندارد اما ضمانت‌هاي اجرايي قوانين به گونه‌اي‌ است که در عمل به اين قوانين ضعف‌هايي ديده مي‌شود. بيشترين تخلف نمايندگان در دادن وعده‌هاي خارج از حيطه قانوني و تخريب رقبا خلاصه مي‌شود.
طبق اصل 63 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، دوره نمايندگي مجلس شوراي اسلامي چهار سال است. انتخابات هر دوره بايد پيش از پايان دوره قبل برگزار شود به طوري که کشور در هيچ زمان بدون مجلس نباشد. اما مقرراتي براي نامزدهاي انتخاباتي وجود دارد که مهم‌ترين آنها مقرراتي است که براي انجام تبليغات سالم وضع شده است. بر همين اساس و با توجه به نزديک شدن به زمان تبليغات نامزدها اين مقررات را در گفت‌وگو با چند نماينده مرور کرده و از ديد آنها مزايا و معايب قانوني آنها را بررسي خواهيم کرد.

نقص در عمل به قانون
قوانين موجود براي تبليغات انتخابات مجلس در مجلس هفتم مورد بررسي قرار گرفت و بعد از انجام اين بررسي‌ها به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد. اين قوانين در مجلس هشتم اجرايي شد و تاکنون هم تغييراتي در اين قوانين به وجود نيامده است. شايد نمايندگان مشکلي در قوانين موجود نديدند.
سيدعلي ميرخليلي، نماينده مردم ميناب در مجلس شوراي اسلامي معتقد است که قوانين تبليغاتي موجود براي انتخابات مجلس، مشکلي ندارد اما قوانين رعايت نمي‌شود و به نوعي مشکل در نحوه اجراي قوانين است.
وي اين را هم مي‌گويد که با توجه به اينکه ساليان زيادي در مجلس حضور داشته، بارها و بارها شاهد رعايت نشدن ضوابط به طور مطلوب از سوي نامزدهاي انتخاباتي درامر تبليغات بوده است. ميرخليلي ادامه مي‌دهد: با همه اين اتفاقات مشکل، کمبود قوانين نيست. در گوشه و کنار کشورمان بحث انجام تبليغات زودهنگام و يا استفاده کردن از وعده وعيدها زياد به چشم مي‌خورد که اينها نشان از اجرا نشدن قوانين و تخطي از قانون است نه ضعف و خلاء قانوني.عضو کميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي مي‌گويد که حتي در بعضي موارد شاهد اين هستيم که تعدادي از نامزدها در همان بدو ورود به مجلس، خود را براي چهار سال آينده آماده مي‌کنند. البته اين موضوع مي‌تواند به نوعي مثبت باشد، به شرطي که در جهت تخريب کردن ديگران اقدامي انجام نشود.ميرخليلي با اشاره به کامل بودن قوانين تبليغات مي‌گويد: فکر نمي‌کنم در قوانين نقصي داشته باشيم منتها بايد اجراي قوانين جدي‌تر دنبال شود. بايد مکانيزمي ايجاد کرد تا با کساني که عملکردي برخلاف اين قوانين داشته‌اند برخورد جدي صورت گيرد. اگر پيش‌بيني‌هاي بهتري براي ضمانت اجرايي بيشتر وجود داشته باشد، قوانين در اجرا هم شکل بهتري خواهد گرفت.

مشکلي بود اصلاح مي‌کرديم!
قانون انتخابات و نحوه تبليغات نمايندگان مجلس عاري از ضعف است. اين را يکي از اعضاي کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي مي‌گويد.فاطمه آليا نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي، از بررسي قانون تبليغات انتخابات در مجلس هفتم گفته و ادامه مي‌دهد: اين قانون پس از بررسي به تصويب رسيد و تا به حال هم مشکلي در نحوه عمل به آن در مجلس هشتم ديده نشده است. اگر اشکالي در قانون ديده مي‌شد در جهت اصلاح مواد آن اقداماتي را انجام مي‌داديم.صحبت‌هاي آليا توسط يکي از اعضاي کميسيون اجتماعي مجلس هم دوباره تاييد مي‌شود. سيد محمدعلي موسوي‌مبارکه، نماينده مردم مبارکه در مجلس شوراي اسلامي، از کامل بودن قوانين تبليغات گفته و ادامه مي‌دهد: در نظام جمهوري اسلامي اين طور نيست که هرکس به هرقيمتي انتخاب شود. بايد به قوانين و مقررات موجود احترام گذاشته و با رعايت آن‌ها در اين مسير گام برداشت.

چگونگي صدور مجوز تبليغ
اما براي تاييد شدن نامزدهاي انتخاباتي، قوانين خاصي را شوراي نگهبان قانون اساسي در نظر دارد. که پس از اين تاييد است که مجوز شروع تبليغات به فردي داده و يا رد مي‌شود.فاطمه آليا در همين زمينه مي‌گويد: از زمان معرفي نامزدها، شوراي نگهبان شرايط نامزدها را مورد بررسي قرار داده و اگر صلاحيت آن‌ها مورد تاييد اين شورا قرار گرفته و محرز شد از طريق فرمانداري‌ها به صورت مکتوب و محرمانه به شخص نامزد اعلام مي‌شود.عضو کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ادامه مي‌دهد: بر اساس اين نامه محرمانه به نامزدها اجازه تبليغات داده شده و قوانين تبليغات به آنها ابلاغ مي‌شود.

مدت تبليغات
براي تبليغات انتخابات مجلس، مدت زمان و قوانين خاصي وجود دارد. در مدت زمان مشخص شده، هر کدام از نامزدها خود را به گونه‌اي به مردم جامعه معرفي مي‌کند، البته با در نظر داشتن منشور اخلاقي! سيدعلي ميرخليلي از آزاد بودن تبليغات به مدت يک هفته و برگزاري جلسات و چاپ عکس گفت و ادامه داد: برگزاري تبليغات قبل از ثبت‌نام تا زماني که صلاحيت نامزدها محرز نشده باشد، ممنوع است. اما پس از اين مدت مي‌توان در راستاي قانوني در مدت يک هفته تبليغات را ادامه داد. فاطمه آليا نيز در خصوص نحوه اجراي تبليغات مي‌گويد: شوراي نگهبان ممنوع بودن تبليغات زودرس را يادآور شده است. اما تا به اين لحظه گزارش‌هايي مبني‌بر شروع تبليغات زودهنگام بعضي از نامزدهاي انتخاباتي مجلس نهم اعلام شده است.وي ادامه مي‌دهد: البته با نظارت‌هايي که وجود دارد، تبليغاتي را که در محله‌ها به صورت محلي منتشر مي‌شود جمع‌آوري و در زمان ابراز صلاحيت، شوراي نگهبان اين موضوع را براي تاييد صلاحيت افراد مدنظر قرار خواهد داد.عضو کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ادامه مي‌دهد: زمان قانوني اجراي تبليغات براي نامزدها يک هفته بوده که اين زمان تا 24 ساعت قبل از شروع انتخابات تعيين شده است. وي ادامه مي‌دهد: در اين يک هفته چاپ بنرها و پوسترهاي بزرگ منع و همچنين تخريب ديگر رقبا غيرقانوني بوده و تخلف محسوب مي‌شود.سيد محمدعلي موسوي‌مبارکه، نماينده مردم مبارکه در مجلس از ايجاد فرصت براي نامزدها خاطرنشان کرد: بايد فرصتي ايجاد کنيم که نامزدها از طرح‌ها و اقدامات خود در آينده بيشتر توضيح دهند تا مردم از برنامه‌هاي نمايندگانشان در مجلس اطلاع بهتري داشته و بر اساس برنامه به کانديداي مورد نظر خود راي دهند. اما سوال اين است که تبليغات سالم چيست و نمايندگان چطور مي‌توانند تبليغاتي در چارچوب قانون انجام دهند؟! موسوي‌مبارکه در پاسخ به سوال فوق مي‌گويد: نامزدها مي‌توانند از طريق تشکيل جلسات سخراني، تهيه بروشور و توزيع آن در بين مردم و همچنين از طريق رسانه‌ها علي‌الخصوص رسانه ملي، خود را به طور کامل به مردم معرفي ‌کنند. عضو کميسيون اجتماعي مجلس خاطرنشان مي‌کند: همچنين نامزدها اين فرصت را دارند که در زمينه فعاليت خود، با در نظر داشتن مقررات موجود، شعارهايي بدهند البته دادن شعارهايي که از عهده عملي کردن آن برآمده و در حيطه اختياراتشان باشد.

فريب مردم ممنوع
هر يک از نامزدها در طول دوران تبليغاتي خود اقدام به طرح وعده‌هايي به مردم مي‌کنند. البته اين نکته تا زماني مثبت خواهد بود که نامزدها بعد از انتخاب شدن بتوانند به وعده خود وفا کنند. چرا که عمل نکردن به وعده‌ها نوعي عوام‌فريبي محسوب خواهد شد.فاطمه آليا معتقد است که در اين بين نبايد شبهه و شايعه‌اي مبني بر خريد آرا از سوي نامزدها باشد زيرا علاوه بر غيرقانوني و غيراخلاقي بودن اين عمل، مردم کشور ما نسبت به اين نوع تبليغ بسيار حساس هستند.وي در همين زمينه مي‌افزايد: منظور از خريد آرا اين نيست که حتما اين خريد با پول نقد صورت گيرد در بعضي از موارد اقدام به توزيع اجناس از سوي نامزدها مي‌شود که اين بذل و بخشش ناگهاني که بعضي از نامزدها در زمان تبليغات خود دارند ايجاد شبهه مي‌کند. چرا که اين مهرباني‌هاي دفعه‌اي با کمکي که نماينده‌ها در زمان نمايندگي خود به مردم مي‌کنند، فرق مي‌کند. اين عضو کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي معتقد است که اين مورد فراگير نبوده اما وجود حتي يک مورد هم به جايگاه مجلس لطمه زده و براي شان و منزلت مجلس خوشايند نخواهد بود.سيد محمدعلي موسوي مبارکه، ديگر نماينده مجلس اما براين باور است که نامزدها بايد قول‌هايي به مردم بدهند که بتوانند بعد از انتخاب شدنشان به آن‌ها جامه عمل بپوشانند. وي در همين زمينه مي‌افزايد: دادن وعده وعيدهاي بي‌مورد و بي‌جا کاري از پيش نمي‌برد و مردم و نظام جمهوري اسلامي حق مطالبه آن قول‌ها را از نمايندگان دارند. اين عضو کميسيون اجتماعي اين را هم به گفته‌هاي خود اضافه مي‌کند که براي مردم فرقي نمي‌کند چه کسي انتخاب مي‌شود، مهم اين است که نماينده منتخب در جهت خدمت به کشور و مردم جمهوري اسلامي ايران گام بردارد.

تخلفي به نام تخريب رقيب
متاسفانه مهم‌ترين مطلبي که به تازگي در زمينه انتخابات به چشم مي‌خورد تخريب نامزدهاي انتخاباتي از سوي يکديگر است. بروز اين مسايل در جمهوري اسلامي ايران و در بين نمايندگاني که الگوي مردم محسوب مي‌شوند مايه تاسف است.فاطمه آليا بر اين باور است که نامزدها بايد اعضاي گروه انتخاباتي خود را به‌ گونه‌اي مديريت کنند که باعث تخريب رقباي خود نشوند. وي ادامه مي‌دهد: نامزدها بايد ديدگاه‌هاي خود را به مردم ارايه دهند تا مردم بتوانند با در نظر گرفتن اين نکته به کارآمدي نماينده‌ها راي دهند نه به اصل و نسب آن‌ها. چراکه مجلس به نمايندگان متخصص، فعال و کارآمد نياز دارد.ميرخليلي نماينده مردم ميناب درباره بزرگ‌نمايي ضعف‌هاي نامزدها توسط رقبا مي‌گويد: متاسفانه اين شيوه در بين بعضي از نامزدها بدعت شده و به جاي اينکه از نقاط مثبت خود صحبت کنند اقدام به نقد کردن و نقض رقبا مي‌کنند که اين در شان نظام جمهوري اسلامي و مردم ايران نيست.وي معتقد است که چنين اقداماتي نوعي از عوام‌فريبي و فريب افکار عمومي جامعه است. او بر اين باور است که تبليغات نبايد در جهت تخريب ديگران باشد و از دادن وعده‌هاي بي‌جا بايد جلوگيري شود.سيد محمدعلي موسوي‌مبارکه، نماينده مردم مبارکه در مجلس از اهميت داشتن صداقت در تبليغات ياد کرده و ادامه مي‌دهد: گام برداشتن در زمينه تبليغات بايد همراه با صداقت باشد و سعي بر تخريب ديگري نشود.وي مي‌گويد: تخريب رقبا از سوي يکديگر نوعي عوام‌فريبي است که به طور قطع شوراي نگهبان با آن برخورد قانوني خواهد داشت و از ادامه اين روش جلوگيري خواهد کرد.موسوي‌مبارکه بر اين باور است که بايد به مردم اين اجازه را بدهيم که خودشان نامزد مورد نظر را به طور صحيح انتخاب کنند.انجام تبليغات توسط نامزدهاي مجلس يک امر طبيعي است، اما اينکه اين تبليغات در چه سمت و سويي به مسير خود ادامه دهد حايز اهميت است. دادن وعده وعيدهاي بي‌مورد، خريد آرا و تخريب ديگران براي بالا بردن خود امري خلاف اخلاق و خلاف شرع است. همان‌طوري که نمايندگان در موارد مختلف حتي در مسابقات ورزشي تاکيد بر رقابت‌هاي سالم دارند، خود نيز بايد اين رقابت سالم را در انتخابات مجلس مدنظر قرار دهند.به نظر نمايندگان مجلس قوانين موجود در تبليغات انتخابات مجلس کامل و بي‌نقص به تصويب رسيده است اما اين نکته که تا چه حد اين قوانين از سوي نامزدهاي انتخاباتي رعايت مي‌شود هم از سوي نمايندگان مجلس حائز اهميت است، که در جواب به آن از اجراي ناقص قوانين ياد مي‌کنند. اما نمايندگان مي‌گويند که موضوعي که مردم را نگران مي‌کند عمل نکردن به قول‌هاي نامزدهاي انتخاباتي است.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان