بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,034

جزئيات 6 دستاورد جديد هسته‌اي کشورمان

  1390/1/20
خلاصه: در پنجمين روز ملي فناوري هسته‌اي با حضور رئيس جمهور از 6 دستاورد جديد هسته‌اي دانشمندان کشورمان رونمايي شد.
به گزارش حوزه دولت خبرگزاري فارس، در پنجمين جشن روز ملي فناوري هسته‌اي با حضور محمود احمدي‌نژاد رئيس جمهور از دستاوردهاي جديد دانشمندان کشورمان در عرصه فناوري هسته‌اي رونمايي شد.

توليد دي اکسيد اورانيوم طبيعي با خلوص هسته‌اي به عنوان خوراک نيروگاه آب سنگين اراک، راديو داروي ،64CU-ATSM، ساخت دستگاه طيف سنج جرمي چهار قطبي، استقرار هم‌زمان سامانه‌هاي پرتودهي در دو استان کشور، توليد ژنراتور راديو دارويي گاليوم-68 / ژرمانيوم – 68 براي اولين بار در آسيا، توليد ايزوتوپ‌هاي پايدار در مجتمع آب سنگين اراک و ساخت اولين شتابگر الکترواستاتيک 200KeV در ايران دستاوردهاي جديدي هستند که امروز از آنها رونمايي شد.

*توليد دي اکسيد اورانيوم طبيعي با خلوص هسته‌اي به عنوان خوراک نيروگاه آب سنگين اراک

در امتداد سال همت مضاعف و کار مضاعف و در طليعه بهار سال جهاد اقتصادي و در پنجمين جشن ملي روز فناوري هسته‌اي، همگام با آغاز دوره بلوغ صنعت هسته‌اي در کشور، تلاشگران سختکوش عرصه فناوري هسته‌اي در سازمان انرژي اتمي ايران، حماسه‌اي ديگر رقم رده و دستاوردهاي ديگري به ملت عزيز ايران تقديم کردند.
پس از تکميل چرخه سوخت هسته‌اي با همت و مجاهدت‌هاي خستگي‌ناپذير جوانان کشورمان يکي از مراحل تکميل تبديلات اورانيوم نيز با موفقيت به مرحله توليد رسيده و واحد توليد دي‌اکسيد اورانيوم طبيعي با خلوص هسته‌اي در کارخانه فرآوري اورانيوم و توليد سوخت هسته‌اي ايران راه‌اندازي شد.
راکتور تحقيقاتي اراک به دليل وجود آب سنگين در اطراف آن، نياز به استفاده از اورانيوم غني شده ندارد و از اورانيوم با غناي طبيعي استفاده مي‌نمايد. در حالي که راکتور تحقيقاتي تهران به سوخت با غناي حدود 20 درصد نيازمند است. واحد توليد دي‌اکسيد اورانيوم طبيعي با خلوص هسته‌اي در کارخانه فراوري اورانيوم و توليد سوخت هسته‌اي اصفهان با رعايت استانداردهاي بين‌المللي هم‌اکنون در حال توليد ماده اصلي سوخت هسته‌اي جهت استفاد در راکتور تحقيقاتي اراک است. دستيابي به اين مهم، گامي استوار و محکم در مسير توليد سوخت مورد نياز ديگر راکتورهاي تحقيقاتي خواهد بود.
ماده اوليه مصرفي اين واحد، کيک زرد يا سنگ معدن تغليظ شده اورانيوم (U3O8) مي‌باشد که با استفاده از حلال‌هاي معدني و آلي طي يک فرايند پيچيده شيميايي به پودر دي‌اکسيد اورانيوم طبيعي خالص (UO2) با مشخصات ويژه هسته‌اي و قابليت سراميکي شدن تبديل مي‌گردد.
طراحي و ساخت اين واحد به گونه‌اي انجام شده است تا به کارگيري مواد شيميايي مضر به کمترين ميزان کاهش يافته و دوباره در چرخه توليد به کارگرفته شوند. اين شيوه نه تنها در بردارنده صرفه‌جويي اقتصادي است بلکه ساز و کار مطمئني براي به حداقل رساندن آلودگي‌هاي زيست محيطي ناشي از فرآيندهاي توليد صنعتي به شمار مي‌آيد.
توليد اکسيد اورانيوم طبيعي UO2 خالص در کشور گام مهمي است که با خود پيشرفت در عرصه فناوري هسته‌اي در ابعاد تحقيقاتي و هم‌چنين راکتورهاي قدرت را به همراه خواهد داشت و مي‌تواند سکوي پرتابي باشد تا فعاليت‌هاي تکميلي مختلف بر اين مبنا مجال بروز و ظهور يابند.
همچنين مجتمع توليد آب سنگين اراک خط توليد ترکيبات مختلف از ايزوتوپ‌هاي پايدار را راه‌اندازي کرده است. هر چند توليد اکسيد اورانيوم طبيعي پيشرفت مهمي به شمار مي‌آيد ولي توليد ترکيبات ايزوتوپهاي پايدار نيز از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در اين راستا توليد آب سنگين با خلوص بالا در مجتمع آب سنگين اراک فرصتها و امکانات مناسبي براي توليد ايزوتوپهاي پايدار در داخل کشور را فراهم نموده است. مجتمع آب سنگين اراک با استفاده از اين ظرفيت توليدي با بهره‌گيري از توانمندي‌هاي محققان و پژوهشگران دانشگاهي، توليد ايزوتوپهاي پايدار را سرلوحه اهداف پنج ساله خود قرار داده و به عنوان اولين گام به توليد حلال‌هاي دوتره (NMR) اقدام نموده است.
با توجه به نياز بيشتر آزمايشگاه‌هاي صنعتي و دانشگاهي کشور به اين ترکيبات از يکسو و مشکلات تهيه و هزينه‌هاي سنگين تأمين آن از سوي ديگر، توليد اين مواد در مجتمع آب سنگين اراک گامي مهم در راستاي کاهش وابستگي به منابع خارجي در اين زمينه به شمار مي‌آيد.
مجتمع آب سنگين اراک تاکنون موفق شده است پنج ترکيب دوتره براي مصارف عمومي عرضه نمايد و دو ترکيب را نيز به صورت آزمايشگاهي توليد کند. اين مجتمع در نظر دارد تا پايان سال 1390 حداقل پنج ترکيب ايزوتوپي ديگر را نيز توليد نمايد. ترکيبات ايزوتوپي کاربردهاي فراواني در دستگاه‌هاي سنجشي مانند NMR، شناسايي واکنش‌هاي شيميايي، تحقيقات زيست محيطي، تحقيقات پزشکي و داروسازي دارند. محصولات آنها قابل عرضه به دانشگاه‌ها و مراکز تحقيقاتي کشور است. کيفيت اين توليدات قابل رقابت با مشابه خارجي است و گام مهمي در مسير خودکفايي در اين عرصه به شمار مي‌آيد.
با توجه به تحريم‌هاي اعمال شده از سوي استکبار جهاني، کليه عمليات تدوين دانش فني، طراحي، تامين، ساخت و راه‌اندازي واحدهاي مذکور توسط متخصصان و کارشناسان صنعت هسته‌اي کشور، با رعايت تمامي جوانب ايمني هسته‌اي انجام شده است.

*ايران چهارمين توليد کننده راديو داروي 64CU-ATSM در جهان

بر اساس گزارش دفتر امور رسانه‌هاي رياست جمهوري ، پژوهشگران پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي سازمان انرژي اتمي ايران براي اولين بار در کشور توانستند با استفاده از مواد اوليه توليدي در اين پژوهشگاه راديو داروي 64CU-ATSM را توليد کنند.
اين راديو دارو يکي از مهمترين راديو داروهاي مورد استفاده در روش نوين تصويربرداري با گسيل پوزيترون معروف به PET مي‌باشد که تشخيص بافت کم اکسيژن توسط آن با موفقيت در بيماري‌هاي انساني در 3 کشور جهان آزمايش شده است. تشخيص بافت کم اکسيژن در بسياري از بيماري‌ها از جمله سرطان‌ها، انفارکتوس قلبي و مغزي بسيار حياتي است.
اين راديو دارو به دليل نيمه عمر مناسب حدود 13 ساعت يکي از بهترين کزينه‌ها در راديوداروهاي PET به شمار مي‌رود و به دليل خواص استثنايي هسته‌اي هم داراي اثرات تشخيصي و هم اثرات درماني مي‌باشد. راديوايزوتوپ اين راديو دارو براي اولين بار در جهان و به روش ابتکاري در پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي توليد شده است.
اين راديو دارو در چارچوب طرح کلان ملي راديو داروهاي معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري با موفقيت توليد شده و پس از اتمام مراحل پيش باليني اينک آماده بهره‌برداري در مراکز پزشکي هسته‌اي کشور مجهز به دوربين PET مي‌باشد.
ايران پس از کشور ژاپن دومين توليدکننده اين راديو دارو در آسيا و چهارمين توليدکننده در جهان محسوب مي‌شود.

*ساخت دستگاه طيف سنج جرمي چهار قطبي

متخصصين و پژوهشگران سازمان انرژي اتمي ايران اولين نمونه دستگاه طيف سنج جرمي چهار قطبي را در کشور با موفقيت طراحي و توليد کردند. دستگاه بسيار پيشرفته و داراي فناوري پيچيده طيف سنجي جرمي در تشخيص ميزان و درصد غناي اورانيوم در سايت‌هاي غني‌سازي به کار مي‌رود. اين دستگاه هم‌اکنون در سايت غني‌سازي نطنز نصب و راه‌اندازي شده است. اين دستگاه از اجزايي چون چشمه يوني که کار توليد يون و پرتاب آن به قسمت آناليزور را برعهده دارد، آناليزور جهت فيلتر کردن ايزوتوپ‌هاي يوني و جداسازي و هدايت آنها به قسمت آشکارساز به کار مي‌رود.
ساخت اين دستگاه با توجه به تحريم ناعادلانه کشور در اين زمينه و قيمت بالاي آن ارزشمند و قابل توجه است.
متخصصين انرژي اتمي هم‌اکنون در حال بهينه‌سازي و اصلاح اشکالات سيستم اول از نظر قدرت تفکيک طيف‌هاي ايزوتوپي و پايداري طيفي هستند.

*استقرار هم‌زمان سامانه‌هاي پرتودهي در دو استان کشور

عمليات اجرايي استقرار سامانه‌هاي پرتودهي استان‌هاي چهارمحال بختياري و آذربايجان شرقي به همت متخصصين پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي سازمان انرژي اتمي ايران و با حمايت مادي و معنوي معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري همزمان با روز ملي فناوري هسته‌اي آغاز مي‌شو‌د.
اين سامانه‌ها که قابل ارتقاء به پنج سامانه در نقاط مختلف کشور هستند داراي مزاياي منحصر به فردي مي‌باشند که از جمله مي‌توان به پرتودهي بسته‌بندي نهايي محصول، عدم تاثير دما، فشار و رطوبت بر عملکرد آن، عدم ايجاد آثار سوء بر مصرف‌کنندگان، تاثير فوري و قابليت استفاده فوري از محصول و همچنين عدم استفاده از افزودني‌هاي شيميايي اشاره کرد.
پرتودهي کاربردهاي مختلفي در کشاورزي و صنايع غذايي، پليمر، شيمي و محيط زيست، صنعت، پزشکي، بهداشتي و ... دارد که از جمله آنها جلوگيري از فساد محصولات کشاورزي، کاهش آلودگي‌هاي ميکروبي، افزايش زمان ماندگاري ميوه و مواد غذايي، اصلاح ساختار مولکولي و بهبود خواص حرارتي، فيزيکي و شيميايي مواد پليمري ارزان قيمت، حفاظت از محيط زيست با طراحي، فرمولاسيون و تهيه پليمرهاي زيست تخريب، سترون‌سازي تجهيزات و محصولات يکبار مصرف پزشکي، پرتودهي فرآورده‌هاي خون و لوازم آن و بازيافت ضايعات پلاستيک و تفلون و ... را مي‌توان نام برد.
در اين سامانه‌ها که از نوع صنعتي هستند از چشمه کبالت 60 يا سزيوم 137 براي پرتودهي استفاده مي‌شود.
منسوخ شدن روش استريل با گاز اکسيد اتيلن به علت آلودگي و خطرات زيست محيطي، هزينه بالا و کار زياد در روش سنتي و از بين رفتن 20 درصد محصولات کشاورزي ايران به طور سالانه ضرورت انجام اين طرح را نمايان مي‌سازد.
در حال حاضر 200 سامانه پرتودهي در 32 کشور عضو آژانس از جمله آمريکا، انگليس، فرانسه ... و ايران در حال کار مي‌باشد. IR-136 تنها سامانه پرتودهي کشور است که در سال 1364 احداث و راه‌اندازي شده است.

*توليد ژنراتور راديودارويي گاليوم-68 / ژرمانيوم – 68 براي اولين بار در آسيا

براي اولين بار در قاره آسيا ژنراتور راديودارويي گاليوم – 68 – ژرمانيوم – 68 (Ga68/ Ge68) در پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي سازمان انرژي اتمي ايران به توليد رسيد.
اين سيستم راديودارويي که در چارچوب طرح کلان ملي راديوداروهاي معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري به توليد انبوه رسيده است، جايگاه ويژه‌اي در تشخيص بيماري‌ها به ويژه سرطان‌هاي سيستم نورواندوکرين دارد. گاليوم 68 يکي از راديونوکلئيدهاي مهم و کاربردي در حوزه پزشکي هسته‌اي جهت استفاده در تصويربرداري به روش PET مي‌باشد.
محصول اين ژنراتور راديونوکلئيد ژرمانيوم 68 با نيمه عمر 68.3 دقيقه مي‌باشد که به دليل عمر نسبتاً کوتاه اين راديو نوکلئيد بهترين شيوه دستيابي به آن از طريق ژنراتور گاليوم – 68 / ژرمانيوم – 68 مي‌باشد.
در حال حاضر مراحل بمباران، خالص‌سازي شيميايي، کنترل کيفي‌هاي مرتبط و توليد اولين نمونه از اين ژنراتور جهت دوشيدن گاليوم – 68 به منظور استفاده مستقيم و يا نشاندار کردن ترکيبات ديگر تشخيصي با موفقيت انجام شده است و نمونه‌هاي بيشتر آماده توليد و ارسال به مراکز مجهز به سيستم‌هاي PET مي‌باشد.
تاکنون حداقل چهار راديوداروي حاوي گاليوم – 68 به تصويب انجمن پزشکي هسته‌اي اروپا رسيده است و اينک در 28 کشور اروپايي به طور روزمره اين راديو داروها در تشخيص بيماري‌هاي سرطاني و برخي عفونت‌ها به کار مي‌روند و سالانه اين راديو دارو به 70 هزار بيمار تزريق مي‌گردد.

*توليد ايزوتوپ‌هاي پايدار در مجتمع آب سنگين اراک

مجتمع آب سنگين اراک با بهره‌گيري از متخصصين و محققين دانشگاهي ايزوتوپ‌هاي پايدار پرمصرف کشور را با موفقيت توليد نموده است و به عنوان اولين گام به توليد حلال‌هاي دوتره (NMR Grade) اقدام نموده است. اين پروژه با هدف رفع نياز آزمايشگاه‌هاي صنعتي و دانشگاهي کشور و جلوگيري از خروج ارز از کشور و همچنين کاهش وابستگي به اجرا درآمده است.
مجتمع آب سنگين اراک تاکنون عرضه پنج ترکيب دوتره براي مصارف عمومي و دو ترکيب دوتره به صورت آزمايشگاهي را با موفقيت پشت سر گذاشته است. اين مجتمع در نظر دارد تا پايان سال 1390 حداقل پنج ترکيب ايزوتوپي ديگر توليد نمايد. ترکيبات ايزوتوپي کاربردهاي فراواني در دستگاه‌هاي سنجش مانند NMR، شناسايي واکنش‌هاي شيميايي، تحقيقات زيست محيطي، تحقيقات پزشکي، داروسازي و... دارد.
حلال‌هاي دوتره که در سال 89 در مجتمع آب سنگين اراک سنتز و توليد شده است شامل: سنتز کلروفوم دوتره، سنتز استونيتريل دوتره، سنتز استن دوتره، سديم دوتريوم اکسايد و دوتريوم کلرايد مي‌باشد. همچنين دو حلال سنتز دي‌متيل سولفوکسايد و سنتز متانول دوتره به صورت آزمايشگاهي در سال 89 سنتز و توليد شده است.

*ساخت اولين شتابگر الکترواستاتيک 200KeV در ايران

پژوهشگران و متخصصين پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي سازمان انرژي اتمي ايران موفق شدند يک سيستم کامل شتابدهنده با انرژي بيشينه KeV200 را براي توليد باريکه پروتون، دوترون و آلفا طراحي و توليد نمايند.
در اين پروژه علاوه بر ساخت ستون شتاب دهنده مناسب براي انرژي KeV200، منبع تغذيه KeV200، ترانس ايزوله KeV200، چشمه يوني از نوع فرکانس راديويي، اتصالات و متعلقات مرتبط به هدايت باريکه در خلاء و سيستم کنترلي، مونيتورينگ و ... طراحي و ساخته شد. با اجراي موفقيت‌آميز اين پروژه که پس از طراحي و ساخت ستون شتاب دهنده با انرژي KeV150 صورت گرفته است، علاوه بر در اختيار گذاشتن ابزاري سودمند براي محققان، فن‌آوري به دست آمده براي کشور و تربيت نيروهاي متخصص از دستاوردهاي اين طرح است.

منبع:خبرگزاري فارس 20/فروردين/1390





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان