بسم الله
 
EN

بازدیدها: 821

خلع سلاح کيفري نظام حقوقي

  1390/8/27
خلاصه: خلع سلاح کيفري نظام حقوقي
لرد دنينگ به سال 1950 و به هنگام ارائه مدارک مربوط به مجازات اعدام به کميسيون سلطنتي چنين گفت:مجازات در مورد جرائم شديد بايد به مقدار کافي منعکس کننده احساس عمده شهروندان در مورد عمل ارتکابي باشد. تمحض اهداف مجازات به ارعاب و اصلاح اشتباه است و توجه نهايي براي مجازات، ارعاب نيست بلکه تقبيح موکد عمل مجرمانه از ناحيه اجتماع مي باشد.

صرف نظر از اينکه با اين نظر موافق باشم و denunciation يا تقبيح را يگانه مبناي مجازات بدانيم يا نه واقعيت آن است که يکي از خصائص اصلي کيفر خاصيت تقبيح کنندگي آن است. اين تقبيح خود يکي از علل ترس ديگران از اجراي کيفر مي گردد. هر چند که بر اين توجيه از ديدگاه stig matization يا انگ زني و برچسب زني انتقادي وارد است، تقبيح کنندگي جزء ذات کيفر است.

کيفر پادافره عمل مجرمانه اي است که شخص مجرم با اراده آزاد مرتکب گرديده است و بدون ترديد نمايانگر وجدان جمعي يا اراده الهي _ بسته به نظام حقوقي _ است که جهت تقبيح عمل مذکور و همچنين سزا دهي retribution در خصوص مل مذموم ارتکابي صورت مي گيرد.

نکته بنيادين آن است که هر چند نفس تعيين يک واکنش به عنوان مجازات در قانون بدان حکومت قانوني مي بخشد که ممکن است براي اخلاقي کردن آن کافي باشد يا نباشد اما وجدان جمعي نيز بايستي واکنش نهادهاي اجراي کيفر را در مقابله با يک عمل مجرمانه صحيح و عادلانه ارزيابي نمايد. به بيان ديگر صرف اجراي مکانيکي کيفر نمي تواند موجب تقبيح يک عمل گردد بلکه وجدان عمومي استانداردهاي برتري دارد_ حس عدالت طلبي و آزادي خواهي تساوي طلبي_ که در اين خصوص قضاوت خود را خواهد کرد. اگر وجدان جمعي بواسطه استعمال متعدد کيفر يا استفاده در موارد غير لازمه بدين نتايج دست يازد که کيفر چندان هم مقبح نيست اين امر منتهي به آن مي گردد که حساسيت اجتماعي نسبت به مجازات کاهش يابد.

اگر ما در مواردي که وجدان جمعي نمي پذيرد از مجازات استفاده کنيم باعث مي گردد که قباحت مجازات از بين رفته و با زدودن جنبه اخلاقي کيفر راه را بر خلع سلاح کيفري نظام حقوقي مي گشاييم. دستگاه قضايي بايد داراي آنچنان سلامتي باشد که هر محکوم به مجازاتي اجراي کيفر را براي خود نوعي شرمساري تلقي نمايد البته نه شرمساري مخرب که شرمساري سازنده intergrative shaming که به او کمک کند تا از قباحت رفتار گذشته خود مطلع گردد و عزم بر اصلاح خويش جزم نمايد. اما اگر وضعيت به گونه اي درآمد که بواسطه استفاده نابجا و نابرابر از ابزار کيفر _ در مواردي که وجدان جمعي شايسته نمي پندارد_رنگ اخلاقي کيفر زدوده شد بدون ترديد اجراي رسالتهاي کيفر _ با هر توجيهي که باشد_ ممتنع خواهد گرديد و اين واقعه تلخي است که در صورت ادامه يافتن استفاده از کيفر براي آنانکه از ديدگاه وجدان عمومي بي گناهند و بل شايسته تقدير اتفاق خواهد افتاد. يعني نه تنها کيفر متضمن هيچ جنبه اخلاقي نخواهد بود که حتي هيمنه و شکوه نهادهاي اجرايي کيفر و رنگ اخلاقي مجازات فروکاسته و کار بدانجا خواهد رسيد که حتي مجرمين عادي نيز از تحمل اجراي کيفر شرمساري نکنند. نکته مهم اين است که در هر حال وجدان جمعي _ صرف نظر از آنچه که ما در صدد القاء آن هستيم _ مسير خود را با استفاده از استانداردهاي برتر خويش خواهد پيمود و اگر در جهت خلاف آن گام برداريم بدون ترديد مشروعيت نظام کيفري به چالش کشيده خواهد شد و پيش درآمد آنکه امروزه در افواه زمزمه مي شود و ما آنرا آغاز خلع سلاح کيفري نظام حقوقي مي ناميم آن است که: امروز زندان رفتن چندان رسوا کننده نيست.هرگز چنين مباد.






نويسنده:محسن دلاوري پاريزي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان