بسم الله
 
EN

بازدیدها: 990

جنبه‌هاي اخلاقي و قانوني خطاي پزشکي

  1390/8/22
خلاصه: خطاي پزشکي يکي از مباحث بسيار مهمي است که از جنبه‌هاي مختلف پزشکي، اخلاقي و حقوقي قابل بحث و بررسي است. طبيعتا فعاليت و حرفه‌اي که پزشکان دارند نمي‌تواند خالي از خطا و اشتباه باشد، به‌طوري که امروزه صدمات و عوارض و همين‌طور مرگ‌هاي ناشي از خطاي پزشکي يکي از معضلات مطرح در رشته پزشکي محسوب مي‌شود.
خطاي پزشکي يکي از مباحث بسيار مهمي است که از جنبه‌هاي مختلف پزشکي، اخلاقي و حقوقي قابل بحث و بررسي است.
طبيعتا فعاليت و حرفه‌اي که پزشکان دارند نمي‌تواند خالي از خطا و اشتباه باشد، به‌طوري که امروزه صدمات و عوارض و همين‌طور مرگ‌هاي ناشي از خطاي پزشکي يکي از معضلات مطرح در رشته پزشکي محسوب مي‌شود.
جنبه‌هاي اخلاقي و قانوني خطاي پزشکي يکي از پنج مقاله مطرح در نشست خطاهاي پزشکي است که توسط دکتر فخرالدين تقدسي نژاد، دانشيار و مدير گروه پزشکي قانوني و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران در سالن فيض مرکز همايش‌هاي صدا و سيما برگزار شد.
هيچ جامعه پزشکي در هيچ‌جاي دنيا وجود ندارد که عاري از خطا و اشتباه باشد. به‌عنوان مثال در آمريکا سالانه 8 هزار نفر به‌دنبال خطاي پزشکي در آمريکا فوت مي‌کنند. در حقيقت پنجمين عامل مرگ در آمريکا خطاي پزشکي است. سالانه يک ميليون نفر به‌دليل خطاي پزشکي دچار عارضه جسمي مي‌شوند. در کشور ما اگر آمار رسمي‌اي وجود نداشته باشد، وضعيت بهتر از اين نيست.
دکتر تقدسي نژاد ضمن اشاره به اين مطلب گفت: بسيار ضروري است که به اين موضوع که جنبه‌هاي مختلف و پيچيدگي‌هاي زيادي دارد، به‌طور خاص توجه کرد. مسئوليت پزشک، انواع مسئوليت پزشک، خطاي پزشکي وانواع آن و رابطه پزشک با مراجع قضائي و چگونگي ابراز خطاي پزشکي و وظيفه اخلاقي پزشک هنگاميکه دچار خطاي پزشکي شده و نهايتا شرايط عدم‌مسئوليت پزشک از جمله مواردي است که در اين زمينه بايد مورد بررسي دقيق قرار بگيرد.
مدير گروه پزشکي قانوني دانشگاه علوم پزشکي تهران مفهوم مسئوليت را در حيطه پزشکي از دو زاويه مورد بحث قرار داد و گفت: از نظر لغوي مسئوليت، ضمانت و موظف بودن به انجام کاري را نشان مي‌دهد و از لحاظ حقوقي مسئوليت به وضعيتي گفته مي‌شود که شخص داراي مسئوليت را در مقابل قانون در مقابل انجام فعل يا ترک فعل مورد سؤال قرار مي‌دهد. درخصوص حرفه پزشکي و پزشک مسئوليت‌هاي متفاوتي وجود دارد: مسئوليت اخلاقي، مسئوليت حرفه‌اي يا انتظامي و مسئوليت حقوقي از جمله اين مسئوليت‌ها است.
مسئوليت اخلاقي با مسئوليت قانوني متفاوت است. در پزشکي اعمال زيادي هست که ممکن است غيرقانوني نباشد اما جزو افعال غيراخلاقي محسوب مي‌شود. اين مسئوليت در پيشگاه خداوند و وجدان فرد خود را نمايان مي‌کند.ضمانت اجراي مسئوليت اخلاقي بيشتر جنبه اخروي و دروني دارد. خيلي از رفتارها را اگرپزشکي مرتکب شود ممکن است هيچ قانوني وي را مورد بازخواست قرار ندهد اما در اين ميان وجدان پزشک دائم او را در معرض سؤال قرار مي‌دهد.
دکتر تقدسي نژاد در ادامه اين سخنراني تعريفي از خطاي پزشکي ارائه داد و گفت: کوتاهي در اجراي کامل اقدامات برنامه ريزي شده يا استفاده از روش اشتباه براي رسيدن به يک هدف از ديدگاه پزشکي آمريکايي خطاي پزشکي محسوب مي‌شود. براساس متون حقوقي ما نيز خطاي پزشکي اين‌طور تعريف شده است: اقدام يا عدم‌اقدام پزشک که موجب تحميل خسارت جسمي، مالي يا معنوي به بيمار شود، که البته اين خطاها بسيار متنوع‌اند ودر دسته‌ها و گروه‌هاي مختلف قرار مي‌گيرند.
اين تقسيم‌بندي در کشورهاي مختلف متفاوت است؛ اما در ايران اين تقسيم بندي به اين‌گونه صورت مي‌گيرد که خطاها شامل خطاهاي ناشي از بي‌احتياطي، بي‌مبالاتي، عدم‌مهارت و عدم‌رعايت اقدامات مناسب مي‌شود.
عضو هيأت علميدانشگاه علوم پزشکي تهران در ادامه سخنراني‌اش با بررسي جزئيات خطاهاي پزشکي و ارائه مثال براي هر مورد اضافه کرد: از نظر قانوني نيز برخوردهاي متفاوتي با خطاهاي پزشکي مي‌شود. از ديدگاه من مواد قانوني در اين خصوص داراي ابهاماتي است.
از آنجايي که با وجود انجام اقدامات درماني و جراحي براساس موازين علمي نيز ممکن است بيمار متحمل عوارضي شود يا فوت نمايد، لازم است با حفظ حقوق پزشک و بيمار و حمايت‌هاي قانوني لازم به شکلي اقدام گردد تا در اين‌گونه موارد آسيبي متوجه پزشکان نشود.
به اين شکل که اگر پزشکي عملي قانوني به قصد درمان داشته باشد و حرکت او اخلاقي و مشروع باشد و موازين پزشکي را در آن رعايت کند و رضايت نامه از بيمار دريافت کرده باشد ولو اينکه در نتيجه عمل و درمان او آسيب يا عارضه‌اي متوجه بيمار گردد، پزشک معالج مقصر شناخته نشود و مسئوليتي متوجه او نشود.

تگ ها: اخلاق پزشکي 




برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان