بسم الله
 
EN

بازدیدها: 980

احکام خانواده و آداب ازدواج‏-قسمت دهم

  1390/8/14
خلاصه: احکام خانواده و آداب ازدواج‏-قسمت دهم
4 - ديگر محرمات‏

الف - محرمات سببى (105)

قرآن کريم:
1 - )وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَصِهْراً...(106)).
"و او کسى است که از آب انسانى آفريد، و او را دارى پيوند نسبى‏و سببى گردانيد..."
2 - )وَلَا تَنْکِحُوا مَا نَکَحَ آبَاؤُکُمْ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ کَانَ فَاحِشَةًوَمَقْتاً وَسَاءَ سَبِيلاً * حُرِّمَتْ عَلَيْکُمْ أُمَّهَاتُکُمْ وَبَنَاتُکُمْ وَأَخَوَاتُکُمْ وَعَمَّاتُکُمْ‏وَخَالَاتُکُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُکُمُ الَّلاتِي أَرْضَعْنَکُمْ وَأَخَوَاتُکُم‏مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِکُمْ وَرَبَائِبُکُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِکُم مِن نِسَائِکُمُ اللَّاتِي‏دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَمْ تَکُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْکُمْ وَحَلاَئِلُ أَبْنَائِکُمُ الَّذِينَ‏مِنْ أَصْلاَبِکُمْ وَأَن تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ کَانَ غَفُوراًرَحِيماً(107)).
"زن پدر را نبايد به نکاح درآوريد )بعداز نزول اين حکم( مگرآنچه از اين پيش )در زمان جاهليت( کرده‏ايد، که خداوند از آن‏درگذشت، زيرا کارى است زشت ومبغوض خدا وعملى بس قبيح است.حرام شد بر شما )ازدواج با( مادرانتان، ودخترانتان، وخواهرانتان،وعمه‏هايتان، وخاله‏هايتان، ودختران برادر، ودختران خواهر، ومادران‏رضاعى، وخواهران رضاعى، ومادران زنانتان، ودختران زنانتان که دردامن شما تربيت شده‏اند، اگر با آن زنان همبستر شده‏ايد، ولى اگر با آنان‏همبستر نشده‏ايد )وطلاق دهيد( باکى نيست بر شما )که با دختران آنان‏ازدواج کنيد( ونيز )حرام شد بر شما ازدواج با( زن فرزندان صلبى )نه‏زن پسر خوانده( شما ونيز حرام شد جمع ميان دو خواهر )يعنى که دريک وقت هر دو را به زنى گيرند( مگر آنچه پيش از نزول اين حکم )درعصر جاهليت( اتفاق افتاده است، که خدا از آن درگذشت، زيراخداوند در حق بندگان بخشنده ومهربان است."

حديث شريف:
1 - از ابو جعفرعليه السلام نقل است که فرمود: ".. هرگاه مردى با زنى‏بحلال ازدواج کرد اين زن بر پدر وپسر آن مرد حلال نگردد."(108)
2 - از ابو عبد اللَّه‏عليه السلام پيرامون مردى پرسش کردند که ميان او وزنى‏فجور وعمل زشتى رخ داده است، از حضرت‏عليه السلام پرسيدند: آيا اين‏مرد مى‏تواند با دختر آن زن ازدواج کند؟
حضرت‏عليه السلام فرمود: "اگر در حد بوسه ونظاير آن بوده مى‏تواند بادختر او ازدواج کند، ومى تواند -اگر خواست- با خود او ازدواج‏کند."(109)
3 - به نقل از عياشى در تفسير او از ابو حمزه به روايت از ابو جعفرامام باقرعليه السلام درباره مردى سؤال شده است که با زنى ازدواج کرده‏وپيش از دخول طلاقش داده، آيا دختر اين زن بر آن مرد حلال‏است؟
حضرت‏عليه السلام فرمود: "امير المؤمنين در اين باره داورى کرده است؛اشکالى ندارد، خداوند مى‏فرمايد: )وَرَبَائِبُکُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِکُم مِن‏نِسَائِکُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَمْ تَکُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْکُمْ(110))"
"وحرام شد بر شما ازدواج با( دختران زنانتان که در دامن شما تربيت‏شده‏اند، اگر با آن زنان همبستر شده‏ايد، ولى اگر با آنان همبستر نشده‏ايد)وطلاق دهيد( باکى نيست بر شما )که با دختران آنان ازدواج کنيد."
ولى اگر با دختر ازدواج کند وسپس او را طلاق دهد پيش از آن که‏دخولى صورت گيرد مادر آن زن بر آن مرد حلال نگردد.
راوى گويد: عرض کردم آيا اين دو يکسان نيستند؟
حضرت‏عليه السلام فرمود: "نه اين يکى همچون آن يکى نيست.خداوند مى‏فرمايد: )وَأُمَّهَاتُ نِسَائِکُمْ( "يعنى ومادران زنانتان"، دراين مورد همچون آن مورد استثنايى نکرده، اين يکى مبهم است‏وشرطى ندارد ولى آن يکى مشروط )به دخول( است."(111)
4 - از حضرت باقرعليه السلام روايت شده است که فرمود:
"مرد نمى‏تواند با دختر برادر، ويا دختر خواهر همسرش به عنوان‏هووى عمه ويا خاله ازدواج کند مگر با اجازه همسر اول )که عمه ياخاله همسر دوم است(، ولى مى‏تواند با عمه ويا خاله همسرش‏بدون اجازه دختر برادر ويا دختر خواهر او، ازدواج کند."(112)

تفصيل احکام:
تعريف: "مصاهره" يا پيوند سببى: پيوندى است ميان يکى از دوطرف با خويشاوندان ديگرى که به واسطه ازدواج يا ملک يمين)خواه تملک عين رقبه باشد يا تملک منفعت همچون تحليل(حاصل مى‏شود، يا به واسطه وطء )شبهه يا زنا( يا نظر کردن ولمس‏کردن )در يک مورد که تفصيلش مى‏آيد(.
1 - همسران هر يک از پدر هرچه بالا رود، و پسر هرچه پايين آيد،چه از روى نسب باشد يا رضاع، عقد دائم باشد يا متعه، به مجردعقد، حتى اگر دخولى صورت نگرفته باشد بر ديگرى حرام گردد ودراين رهگذر ميان آزاد وبرده )در زوجين وپسر وپدر( تفاوتى نيست.
2 - بر شوهر مادر همسر حرام مى‏شود )به مجرد عقد، حتى درصورتى که دخول صورت نگرفته باشد( هرچه بالا رود )همچون‏مادر بزرگ ومادر مادر بزرگ او( خواه نسبى باشد يا رضاعى. ونيزحرام مى‏شود دختر همسر به شرط حصول دخول، خواه دختر زن دردامان همسر رشد وتربيت يافته باشد يا چنين نباشد، حتى اگر اين‏دختر پس از طلاق وازدواج با شوهرى ديگر به دنيا آمده باشد.
3 - جايز نيست کسى با دختر برادر زنش، ويا دختر خواهر زنش‏ازدواج کند، مگر با اجازه ويا رضايت اين دو )که عمه ويا خاله همسرجديد مى‏باشند(، بدون آن که تفاوتى باشد ميان عقد دائم يا غيردائم يا آن که عمه وخاله علم داشته باشند به اين ازدواج يا ندانند،واگر راضى شدند وسپس رجوع کردند عقد صحيح خواهد بود،وبنابر اقوى عکس آن جايز است )ازدواج با عمه زن يا خاله زن پس‏از ازدواج با دختر برادر يا دختر خواهرش، اگرچه عمه وخاله از مسأله‏ناآگاه بوده باشند(.

ب - آن که با زنا حرام مى‏گردد
حديث شريف:
1 - محمد بن مسلم در روايت صحيح به نقل از امام باقر يا امام‏صادق‏عليهما السلام نقل کرده که از حضرت‏عليه السلام درباره مردى پرسيدند که بازنى زنا مى‏کند، آيا آن مرد مى‏تواند با دختر او ازدواج کند؟
حضرت‏عليه السلام فرمود: "نه، ولى اگر زنى همسر او باشد، و بعد از آن‏با مادر يا خواهر او زنا کند، همسرش بر او حرام نگردد چرا که حرام‏نمى‏تواند حلال را فاسد وباطل کند."(113)
2 - در حديث ابن صباح کنانى به نقل از امام صادق‏عليه السلام آمده است‏که: "هر گاه مردى با زنى زنا کرد دختر آن زن هرگز بر او حلال نگردد،واگر قبلاً با دختر او ازدواج کرده باشد ودخولى صورت نپذيرفته‏باشد، اين ازدواج باطل مى‏گردد، واگر با دختر او ازدواج کرده باشدودخول هم صورت گرفته باشد وسپس با مادر دختر فجورى )عمل‏منافى عفّت( انجام دهد، اين عمل ازدواج اين مرد با دختر آن زن رافاسد وباطل نمى‏سازد )در صورتى که دخول صورت گرفته باشد(واين است مفهوم آن سخن که حرام، حلال را تباه نسازد."(114)
3 - ابو بصير از حضرت صادق‏عليه السلام درباره مردى سؤال کرد که آن‏مرد با زنى زنا کرد وسپس به نظرش آمد که با او ازدواج کند؟
حضرت‏عليه السلام فرمود: "حلال است، آغاز آن سفاح )زنا( بوده،وپايانش نکاح است، آغاز آن حرام بوده، وپايان آن حلال."(115)

تفصيل احکام:
1 - زنايى که پس از ازدواج پيش آيد موجب حرمت نمى‏شود،البته مشروط بر آن که پس از دخول باشد، پس اگر مردى با زنى‏ازدواج کرد وسپس با مادر يا دختر او زنا کرد زنش بر او حرام‏نمى‏شود، ولى اگر پيش از دخول باشد احتياط آن است که اين زن راترک کند.
2 - اگر پدر با همسر پسرش زنا کند، اين زن بر پسر او حرام‏نمى‏گردد ونيز اگر پسرى با همسر پدرش زنا کند آن زن بر پدرش حرام‏نمى‏گردد.
لواط نيز اگر پس از ازدواج صورت گيرد ازدواج صحيح را از ميان‏نمى‏برد، پس اگر مردى بعد از ازدواج، با برادر زنش يا پدر يا پسر او-والعياذ باللَّه - لواط کند همسرش بر او حرام نمى‏گردد اگرچه‏احتياط، جدا شدن از آن زن است.
3 - اگر زنا پيش از ازدواج صورت گرفته باشد، پس اگر با عمه ياخاله بوده باشد موجب حرمت دختران آن دو مى‏گردد، واگر با غير ازعمّه يا خاله صورت گرفته باشد احوط، تحريم است.
4 - در حکم سابق، تفاوتى نيست ميان اين که زنا از پيش صورت‏گرفته باشد يا از عقب.
5 - برخى وطء به شبهه را در موجب شدن حرمت، همچون زنادانسته‏اند، البته اگر پيش از نکاح باشد، بر خلاف اين که پس از آن‏باشد واين احوط است.

موارد شک‏
1 - اگر در وقوع وعدم وقوع زنا شک شود بنا بر عدم آن گذاشته‏مى‏شود.
2 - اگر شک شود که زنا پيش از ازدواج بوده يا پس از آن، بنابر اين‏گذاشته مى‏شود که پس از ازدواج بوده است.
3 - تفاوتى نيست ميان اين که زنا اختيارى يا اجبارى بوده باشد،يا آن که زنا کننده بالغ يا غير بالغ بوده باشد، وچنين است زنى که زناداده وهمه اين احکام مشروط بر صدق فجور وزناست بر افعالشان.
4 - اگر مردى دانست با يکى از دو زن زنا کرده ولى يقين حاصل‏نکرد با کدام يک، احتياط کردن بر او واجب است اگر هر يک از آن دوزن، مادر يا دختر دارند، اما اگر يکى از آن دو زن، مادر ودختر نداشته‏باشد ظاهراً ازدواج با مادر يا دختر ديگرى جايز است.





نويسنده:آيت الله محمد تقي مدرسي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان