بسم الله
 
EN

بازدیدها: 951

ميثاق بين المللي حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي-قسمت سوم

  1390/8/5
خلاصه: ميثاق بين المللي حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مصوب 16 دسامبر1966 ( 25/9/1954) مجمع عمومي سازمان ملل متحد
ماده‌ 13

1. کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ حق‌ هر کس‌ را به‌ آموزش‌ و پرورش‌ به‌ رسميت‌ مي‌شناسند.

کشورهاي‌ مزبور موافقت‌ دارند که‌ هدف‌ آموزش‌ و پرورش‌ بايد نمو کامل‌ شخصيت‌ انساني‌ و احساس‌ حيثيت‌ آن‌ و تقويت‌ احترام‌ حقوق‌ بشر و آزادي‌هاي‌ اساسي‌ باشد. علاوه‌ بر اين‌ کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ موافقت‌ دارند که‌ آموزش‌ و پرورش‌ بايد کلية‌ افراد را براي‌ ايفاي‌ نقش‌ سودمند در يک‌ جامعه‌ آزاد آماده‌ سازد و موجبات‌ تفاهم‌ و تساهل‌ و دوستي‌ بين‌ کلية‌ ملل‌ و کلية‌ گروههاي‌ نژادي‌ ـ قومي‌ يا مذهبي‌ را فراهم‌ آورد و توسعه‌ فعاليتهاي‌ سازمان‌ ملل‌ متحد را به‌ منظور حفظ‌ صلح‌ تشويق‌ نمايد.

2. کشورها طرف‌ اين‌ ميثاق‌ اذعان‌ دارند که‌ به‌ منظور استيفاي‌ اين‌ حق‌:

الف‌ ـ آموزش‌ و پرورش‌ ابتدايي‌ بايد اجباري‌ باشد و رايگان‌ در دسترس‌ عموم‌ قرار گيرد.

ب‌ ـ آموزش‌ و پرورش‌ متوسطه‌ به‌ اشکال‌ مختلف‌ آن‌ از جمله‌ آموزش‌ و پرورش‌ فني‌ و حرفه‌اي‌ متوسطه‌ بايد تعميم‌ يابد و به‌ کلية‌ وسايل‌ مقتضي‌ بويژه‌ به‌ وسيلة‌ معمول‌ کردن‌ تدريجي‌ آموزش‌ و پرورش‌ مجاني‌ در دسترس‌ عموم‌ قرار گيرد.

ج‌ ـ آموزش‌ و پرورش‌ عالي‌ بايد به‌ کليه‌ وسايل‌ مقتضي‌ بويژه‌ بوسيله‌ معمول‌ کردن‌ تدريجي‌ آموزش‌ و پرورش‌ مجاني‌ به‌ تساوي‌ کامل‌ براساس‌ استعداد هر کس‌ در دسترس‌ عموم‌ قرار گيرد.

د ـ آموزش‌ و پرورش‌ پايه‌ (اساسي‌) بايد حتي‌الامکان‌ براي‌ کساني‌ که‌ فاقدآموزش‌ و پرورش‌ ابتدائي‌ بوده‌ يا آنرا تکميل‌ نکرده‌ باشند تشويق‌ و تشديد بشود.

ه‌ ـ توسعه‌ شبکة‌ مدارس‌ در کليه‌ مدارج‌ بايد فعالانه‌ دنبال‌ شود و نيز بايد يک‌ ترتيب‌ کافي‌ اعطاء بورسها (هزينة‌ تحصيلي‌) برقرار گردد و شرايط‌ مادي‌ معلمان‌ بايد پيوسته‌ بهبود يابد.

3. کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ متعهد مي‌شوند که‌ آزادي‌ والدين‌ يا سرپرست‌ قانوني‌ کودکان‌ را بر حسب‌ مورد در انتخاب‌ مدرسه‌ براي‌ کودکانش‌ سواي‌ مدارس‌ دولتي‌ محترم‌ بشمارند مشروط‌ بر اينکه‌ مدارس‌ مزبور با حداقل‌ موازين‌ (قواعد) آموزش‌ و پرورش‌ که‌ ممکن‌ است‌ دولت‌ تجويز يا تصويب‌ کرده‌ باشد مطابقت‌ کند و آموزش‌ و پرورش‌ مذهبي‌ و اخلاقي‌ کودکان‌ مطابق‌ معتقدات‌ شخصي‌ والدين‌ يا سرپرستان‌ آنان‌ تأمين‌ گردد.

4. هيچيک‌ از اجزاي‌ اين‌ ماده‌ نبايد بنحوي‌ تفسير گردد که‌ با آزادي‌ افراد و اشخاص‌ حقوقي‌ به‌ ايجاد و ادارة‌ مؤسسات‌ آموزشي‌ اخلال‌ نمايد مشروط‌ بر اينکه‌ اصول‌ مقرر در بند اول‌ اين‌ ماده‌ رعايت‌ شود و تعليماتي‌ که‌ در چنين‌ مؤسساتي‌ آموزش‌ داده‌ مي‌شود با موازين‌ حداقل‌ که‌ ممکن‌ است‌ دولت‌ تجويز کرده‌ باشد مطابقت‌ کند.

ماده‌ 14

هر کشور طرف‌ اين‌ ميثاق‌ که‌ در زمان‌ امضاي‌ آن‌ هنوز نتوانسته‌ است‌ در قلمرو اصلي‌ خود يا ديگر سرزمينهاي‌ تحت‌ حاکميت‌ خود آموزش‌ و پرورش‌ ابتدائي‌ اجباري‌ مجاني‌ تأمين‌ نمايد متعهد مي‌شود ظرف‌ مدت‌ دو سال‌ يک‌ طرح‌ تفصيلي‌ تدابير لازم‌ براي‌ تحقق‌ بخشيدن‌ تدريجي‌ اجراي‌ کامل‌ اصل‌ آموزش‌ و پرورش‌ اجباري‌ مجاني‌ براي‌ عموم‌ در ظرف‌ مدت‌ چند سالي‌ که‌ در خود طرح‌ تصريح‌ بشود تنظيم‌ و تصويب‌ کند.

ماده‌ 15

1. کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ حق‌ هر کس‌ را در امور ذيل‌ به‌ رسميت‌ مي‌شناسند:

الف‌ ـ شرکت‌ در زندگي‌ فرهنگي‌

ب‌ ـ بهره‌مند شدن‌ از پيشرفتهاي‌ علمي‌ و مجاري‌ آن‌

ج‌ ـ بهره‌مند شدن‌ از حمايت‌ منافع‌ معنوي‌ و مادي‌ ناشي‌ از هر گونه‌ اثر علمي‌ ـ ادبي‌ يا هنري‌ که‌ مصنف‌ (يا مخترع‌) آن‌ است‌.

2. تدابيري‌ که‌ براي‌ تأمين‌ اعمال‌ کامل‌ اين‌ حق‌ توسط‌ کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ اتخاذ خواهد شد بايد شامل‌ تدابير لازم‌ براي‌ تأمين‌ حفظ‌ و توسعه‌ و ترويج‌ علم‌ و فرهنگ‌ باشد.

3. کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ متعهد مي‌شوند که‌ آزادي‌ لازم‌ براي‌ تحقيقات‌ علمي‌ و فعاليتهاي‌ خلاقه‌ را محترم‌ بشمارند.

4. کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ به‌ فوائد حاصل‌ از تشويق‌ و توسعة‌ همکاري‌ و تماسهاي‌ بين‌المللي‌ در زمينه‌ علم‌ و فرهنگ‌ اعتراف‌ مي‌نمايند.

********** *** **********
بخش‌ چهار

ماده‌ 16

1. کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ متعهد مي‌شوند بر طبق‌ مقررات‌ اين‌ بخش‌ از ميثاق‌ دربارة‌ تدابيري‌ که‌ به‌ منظور تأمين‌ رعايت‌ حقوق‌ شناخته‌ شده‌ در اين‌ ميثاق‌ اتخاذ کرده‌ باشند و پيشرفتهايي‌ که‌ در اين‌ زمينه‌ حاصل‌ شده‌ است‌ گزارشهايي‌ تقديم‌ بدارند.

2. الف‌ ـ کلية‌ گزارشها به‌ عنوان‌ دبيرکل‌ سازمان‌ ملل‌متحد تقديم‌ مي‌شود.

مشاراليه‌ رونوشت‌ گزارشها را براي‌ بررسي‌ طبق‌ مقررات‌ اين‌ ميثاق‌ به‌ شوراي‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌ ارسال‌ مي‌دارد.

ب‌ ـ دبيرکل‌ سازمان‌ ملل‌متحد همچنين‌ رونوشت‌ تمام‌ يا قسمتهاي‌ مربوط‌ گزارشهاي‌ واصل‌ از کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ و نيز عضو مؤسسات‌ تخصصي‌ را تا جايي‌ که‌ اين‌ گزارشها با قسمتهاي‌ مربوط‌ آنها راجع‌ به‌ مسائلي‌ باشد که‌ بر طبق‌ اساسنامه‌ مؤسسات‌ تخصصي‌ مذکور در صلاحيت‌ آنها قرار مي‌گيرد براي‌ آن‌ مؤسسات‌ ارسال‌ مي‌دارد.

ماده‌ 17

1. کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ گزارشهاي‌ خود را مرحله‌ به‌ مرحله‌ بر طبق‌ برنامه‌اي‌ که‌ شوراي‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌ ظرف‌ يکسال‌ از تاريخ‌ لازم‌الاجرا شدن‌ اين‌ ميثاق‌ پس‌ از مشاوره‌ با کشورهاي‌ طرف‌ ميثاق‌ و مؤسسات‌ تخصصي‌ مربوط‌ تنظيم‌ خواهد کرد تقديم‌ خواهند داشت‌.

2. گزارش ها ممکن‌ است‌ حاکي‌ از عوامل‌ و مشکلاتي‌ باشد که‌ مانع‌ دولتها در اجراي‌ کامل‌ تعهدات‌ مقرر در اين‌ ميثاق‌ شده‌ است‌.(16)

3. در مواردي‌ که‌ اطلاعات‌ مربوط‌ توسط‌ هر کشور طرف‌ اين‌ ميثاق‌ قبلاً به‌ سازمان‌ ملل‌ متحد يا هر يک‌ از مؤسسات‌ تخصصي‌ فرستاده‌ شده‌ باشد تهيه‌ مجدد اطلاعات‌ مزبور ضرورت‌ نخواهد داشت‌ بلکه‌ اشارة‌ صريح‌ به‌ اطلاعات‌ ارسال‌ شدة‌ قبلي‌ کفايت‌ خواهد کرد.

ماده‌ 18

شوراي‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌ به‌ موجب‌ مسئوليت هائي‌ که‌ طبق‌ منشور ملل‌متحد در زمينه‌ حقوق‌ بشر و آزادي‌هاي‌ اساسي‌ به‌ آن‌ محول‌ شده‌ است‌ مي‌تواند به‌ منظور تقديم‌ گزارشهائي‌ از طرف‌ مؤسسات‌ تخصصي‌ به‌ شورا در حدود فعاليت‌هاي‌ مربوط‌ به‌ خودشان‌ دربارة‌ پيشرفت‌هاي‌ حاصل‌ در تأمين‌ رعايت‌ مقررات‌ اين‌ ميثاق‌ با مؤسسات‌ مزبور قرارهائي‌ بگذارند. اين‌ گزارشها ممکن‌ است‌ متضمن‌ اطلاعاتي‌(17) باشد در خصوص‌ تصميمات‌ و توصيه‌هائي‌ که‌ ارکان‌ ذيصلاحيت‌ مؤسسات‌ مزبور راجع‌ به‌ عمليات‌ اجرائي‌ تصويب‌ کرده‌اند.

ماده‌ 19

شوراي‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌ مي‌تواند گزارشهاي‌ مربوط‌ به‌ حقوق‌ بشر را که‌ کشورها بر طبق‌ مواد 16 و 17 مؤسسات‌ تخصصي‌ بر طبق‌ ماده‌ 18 تقديم‌ مي‌دارند براي‌ مطالعه‌ و توصية‌ کلي‌ يا در صورت‌ اقتضاء براي‌ اطلاع‌ به‌ کميسيون‌ حقوق‌ بشر احاله‌ نمايد.

ماده‌ 20

کشورهاي‌ طرف‌ اين‌ ميثاق‌ و مؤسسات‌ تخصصي‌ مربوط‌ مي‌توانند دربارة‌ هر توصيه‌ کلي‌ که‌ به‌ موجب‌ ماده‌ 19 شده‌ باشد يا درباره‌ هر گونه‌ ذکري‌ که‌ از يک‌ توصية‌ کلي‌ در يک‌ گزارش‌ کميسيون‌ حقوق‌ بشر يا در هر سند مذکور در آن‌ گزارش‌ شده‌ باشد ملاحظات‌ خود را به‌ شوراي‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌ تقديم‌ بدارند.


مشاوره حقوقی رایگان