بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,366

ورشکستگي

  1390/7/27
خلاصه: ورشکستگي
پيشرفت هاي اقتصادي و روابط پيچيده تجاري که در دهه هاي اخير حاصل شده، در روابط بين افراد چه در داخل و چه در خارج کشور موثر بوده است.
عدم دقت يا زياده روي، ممکن است تاجر را با وضعي مواجه کند که نتواند تعهدات خود را انجام دهد. در اين صورت کساني که به تاجر اعتماد کرده اند، با ورشکستگي او ممکن است خود نيز دچار مشکل شوند. اگر ورشکستگي تاجر در نتيجه حوادث و اتفاق هايي باشد که با نحوه عملکرد او بي ارتباط باشد، قوانين جاري با چنين تاجري مدارا مي کند تا از اين موقعيت و دشواري خلاص شود ولي چنانچه ورشکستگي تاجر بر اثر سوء استفاده يا تقلب و تزوير باشد، با او برخورد شديدي خواهد شد.

چه اشخاص تاجر محسوب مي شوند؟
کليه اشخاص اعم از حقيقي (انسان ها) و حقوقي (شرکت ها، موسسات و سازمان ها)مي توانند به عمليات تجاري دست بزنند.
چه بسا شرکتي ورشکسته شود ولي اين امر مستلزم ورشکستگي اعضاي موسس آن نباشد. در اين مورد عکس قضيه نيز صادق است. پس همان طور که يک شرکت تجاري مي تواند مانند انسان ها صاحب حساب بانکي شود. اين امکان نيز وجود دارد که همانند يک انسان تاجر دچار ورشکستگي گردد.
مطابق مقررات کشور ، اشخاص که به يکي از امور زير بپردازند. تاجر محسوب مي شوند:
خريد يا تحصيل هر نوع مال منقول به قصد فروش يا اجاره مانند فرش براي فروش آن. البته لازم نيست که تاجر حتما در اين اموال تصرف داشته باشد.
ـ تصدي به امور مربوط به حمل و نقل:
از راه خشکي، دريايي و هوايي به هر نحوي که باشد مانند اموري که موسسات حمل و نقل کالا يا مسافر انجام مي دهند.
ـ انجام عمليات دلالي، حق العمل کاري:
عامليت (مثل عامل فروش خودرو، مواد غذايي و...) و تسهيل معاملات ملکي يا پيدا کردن خدمه يا تهيه و رساندن ملزومات و... مانند موسسات تهيه غذا براي شرکت ها.
ـ تاسيس و به کار انداختن هر نوع کارخانه به شرط آنکه براي رفع نيازهاي شخصي نباشد.
ـ تصدي به عمليات حراجي :
يعني شخص مکاني را تهيه کرده و ديگران کالاي خود را در آن مکان به نمايش بگذارند و سپس هر شخص که بالاترين قيما را براي آن پيشنهاد کرد قادر به خريد آن باشد.
ـ هر قسم عمليات صرافي و بانکي :
مانند تبديل ارز، اعطاي وام، تنزيل اوراق تجاري و گشايش حساب و...
ـ معاملات برواتي :
اعم از اينکه بين تاجر يا غير تاجر باشد مانند انتقال برات و خريد و فروش آن.
- عمليات بيمه دريايي و غير دريايي:
ـ کشتي:
کشتي سازي و خريد و فروش کشتي و کشتي راني داخلي يا خارجي و معاملات مربوط به آن.
ـ کليه معاملاتي که تاجر يا غير تاجر براي رفع نيازهاي تجاري اش انجام مي دهد.
ـ کليه معاملاتي که اجزاء يا خدمه يا شاگرد تاجر براي امور تجاري ارباب خود صورت مي دهند.

تعريف ورشکستگي
ورشکستگي تاجر يا شرکت تجاري هنگامي به وجود مي آيد که اين اشخاص قادر به پرداخت بدهي هاي خود نباشند و در پرداخت آن توقف حاصل شود. بايد توجه داشت که ورشکستگي و مقررات آن تنها مشمول تجار مي شود در حالي که اگر اشخاص عادي قادر به پرداخت بدهي خود نباشند. اصطلاحاً به آنان «معسر» گفته مي شود.
معسر کسي است که به علت کافي نبودن دارايي يا عدم دسترسي به اموال خود قادر به پرداخت بدهي اش نيست.
همچنين قانون مقررات مخصوصي براي تصفيه امور تاجر ورشکسته پيش بيني کرده است و براي تقسيم اموال ورشکسته، طلبکاران نسبت به هم حق تقدمي ندارد در حالي معسر، هر طلبکاري که زودتر اقدام نمايد به نتيجه خواهد رسيد. در اينجا بايد به نکته اي توجه داشت و آن اينکه شرکت هاي تجارتي چون تاجر شناخته مي شوند، مشمول مقررات ورشکستگي مي شوند ولي شرکا و مديران آنها چون تاجر نيستند اين مقررات نخواهد شد.

اعلام ورشکستگي
ورشکستگي بايد به موجب حکم دادگاه اعلام شود و تا زماني که دادگاه حکم ورشکستگي را صادر نکرده، ورشکستگي تاجر ثابت نمي شود. دادگاه عمومي محل اقامت تاجر صلاحيت رسيدگي به اين موضوع را دارد. اعلام ورشکستگي بر حسب تقاضاي يک يا چند نفر از طلبکاران يا به تقاضاي دادستان و يا حتي اظهار خود تاجر صورت مي گيرد.
موضوعي که بايد دادگاه در حکم خود به آن توجه کند. تعيين تاريخ توقف تاجر است. چه بسا حکم ورشکستگي تاجر در مورخ 30/1/1383 صادر شود ولي تاريخ توقف او از پرداخت بدهي اش در سال 1382 باشد از اين رو دادگاه بايد در حکم خود تاريخ توقف تاجر را معين کند و اگر در حکم معين نشده باشد. تاريخ توقف تاجر از اهميت زيادي برخوردار است زيرا تاجر از تاريخ توقف حق مداخله در اموال خود را ندارد.

اثر حکم ورشکستگي نسبت به طلبکاران ورشکسته
از تاريخ صدور حکم ورشکستگي، بستانکاران ورشکسته مکلف اند خود را به مدير تصفيه يا اداره تصفيه معرفي و مدارک مطالبات خود را تسليم نمايند. تا طلب آنها ثابت شود. مدير تصفيه يا اداره تصفيه موظف اند در جريان تصفيه در بعضي موارد از هيئت بستانکاران نظر بخواهند.

اثرحکم ورشکستگي نسبت به اشخاصي که مالي از آنها نزد ورشکسته به امانت است:
اگر قبل از ورشکستگي، شخصي اوراق تجاري مانند چک، سفته برات و... به او داده باشد که وجه آن را وصول و به حساب صاحب سند نگاه دارد يا به مصرف معيني برساند و وجه اوراق مزبور وصول يا پرداخت نشده باشند (در حالي که اسناد عيناً در حين ورشکستگي در نزد تاجر ورشکسته موجود بانشد)، صاحبان آنها مي توانند عين اسناد را باز پس گيرند.
مال التجاره هايي که در نزد تاجر ورشکسته امانت بوده يا به نامبرده داده شده که به حساب صاحب مال التجاره به فروش برساند. مادام که عين آن به صورت کلي يا جزئي نزد تاجر ورشکسته موجود باشد با تاجر آنها را نزد شخص ديگري به امانت يا براي فروش گذارده باشد و موجود باشند. قابل استرداد است. اگر عين مال التجاره اي که تاجر ورشکسته به حساب شخص ديگري خريداري کرده موجود باشد. چنانچه قيمت آن پرداخت نشده باشد از طرف فروشنده، والا از طرف کسي که به حساب او آن مال خريداري شده قابل استرداد است.

اثر حکم ورشکستگي در معاملات ورشکته
چنانچه تاجر ورشکته از تاريخ اطلاع از وضع خود، معامله اي انجام دهد. اين معامله مورد سوء ظن و شک است زيرا او سعي مي کند با انجام اين گونه معاملات به وضع خود بهبود بخشد. در اينجا معاملات تاحر از سه حال خارج نيست: يا معامله قبل از تاريخ توقف يا بين اين تاريخ و تاريخ صدور حکم ورشکستگي يا بعد از تاريخ صدور حکم ورشکستگي استو
به وطور کلي معاملات تاجر قبل از تاريخ توقف صحيح مي باشد اما از تاجري که عالم به توقف خود است، باي از تاريخ توقف، از کليه معاملاتي که به زيان طلبکاران است خودداري نمايد در غير اين صورت اين معاملات باطل بوده و فاقد اثر خواهند بود.
اگر تاجر ورشکسته بعد از تاريخ صدور حکم ورشکستگي معامله اي انجام دهد نيز باطل مي باشد مگر معاملاتي که به نفع طلبکاران بوده و اداره تصفيه نيز صحت آنها را اعلام کند.

ورشکستگي به تقصير و تقلب
ممکت است تاجر ورشکسته علاوه بر محدوديت هاي معاملاتي، تحت شرايطي مجازات نيز بشود. براي مثال اگر تاجر در مخارج شخصي اش رعايت احتياط را نکرده و به صورت فوق العاده هزينه نمايد (به اصطلاح ريخت و پاش کند). يا به قصد تاخير انداختن ورشکستگي خود خريدي بالاتر يا فروشي نازل تر از مظنه روز انجام دهد يا به حساب فروشي نازل تر از مطنه روز انجام دهد يا به شخص ديگر و بدون آنکه عوضي دريافت کند. تعهداتي کرده باشد، ورشکسته به تقصير يا تقلب محسوب خواهد شد. اگر ورشکسته به تقلب شناخته شود، به حبس از يک تا پنج سال و اگر ورشکسته به تقصير محسوب شود، به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد.)





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان