بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,164

احکام خانواده و آداب ازدواج‏-قسمت هشتم

  1390/7/26
خلاصه: احکام خانواده و آداب ازدواج‏-قسمت هشتم
شرط سوم - شيرخوارگى پيش از گرفتن کودک از شير
قرآن کريم مى‏فرمايد:
)وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ کَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَن يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ (85)).
"ومادران بايست دوسال کامل فرزندان خود را شير دهند، آن کسى‏که خواهد فرزند را شير تمام دهد..."

حديث شريف:
1 - امام صادق‏عليه السلام نقل کرده که پيامبر اکرم‏صلى الله عليه وآله مى فرمايد: "پس‏از گرفتن کودک از شير، ديگر شير خوارگى ورضاع نخواهد بود."(86)
2 - از امام صادق‏عليه السلام نقل است که فرمود: "شير خوارگى پيش ازدوسال وپيش از آن است که کودک از شير ستانده شود."(87)
3 - حماد بن عثمان از امام صادق‏عليه السلام نقل مى کند که فرمود: "بعداز گرفتن از شير، شير خوراگى در ميان نيست. عرض کردم از شيرگرفتن چيست؟ فرمود: "دو سالى که پروردگار فرموده است."(88)
تفصيل احکام:
شرط است که شير خوارگى در دو سال کمال يابد، اما اگر کودکى‏پس از تمام شدن دو سال شير بخورد محرميت ميان او ودايه‏اش پديدنمى آيد، زيرا در روزهاى از شير گرفتن بوده است.
اين شرط نيست که عمر فرزند نسبى دايه کمتر از دو سال باشد،ولى بهتر است در مورد دايه احتياط رعايت شود، چنانکه بهتر است‏درباره کودکى که از شير ستانده شده وسپس از زن مرضعه‏اى‏شيرخورده است، اگر چه قبل از تمام شدن دوسال باشد بااحتياطعمل شود واقوى عدم لزوم عمل به اين احتياط در هر دو مورد است‏بدين ترتيب اگر خوردن اخرين نوبت شير پيش از آن که کودک به دوسال برسد تمام شود محرميت ايجاد مى گردد ودر غير اين صورت‏خير.
ملاک: گذشت بيست وچهار ماه از سن کودک شير خواره است،نه آغاز يا پايان سال هجرى.

شرط چهارم - شير يک مرد
حديث شريف:
1 - عمار ساباطى روايت کرده مى گويد: از امام صادق‏عليه السلام‏پيرامون نوجوانى پرسش کردم که )درکودکى( از زنى شير خورده‏است آيا اين شخص مى تواند با خواهر رضاعى پدرى آن زن ازدواج‏کند؟ حضرت‏عليه السلام فرمود: "نه، زيرا هردو خواهر از شير يک زن تغذيه‏کرده‏اند که از آن يک مرد بوده است."
گفتم: آيا مى‏تواند با خواهر رضاعى مادرى آن زن ازدواج کند؟
حضرت‏عليه السلام فرمود: "اشکالى ندارد، چون خواهرى که به کودک‏شير نداده از مردى است غير از مرد خواهرى است که به کودک شيرداده وچون مردان مغاير بودند اشکالى ندارد."(89)
2 - محمد بن ابى نصر روايت کرده مى گويد از ابو الحسن‏عليه السلام اززنى پرسش کردم که دخترى را شير داده است وهمسرش پسرى از زن‏ديگرى دارد. آيا پسر شوهر او مى تواند با دخترى که آن زن شير داده‏ازدواج کند؟
حضرت‏عليه السلام فرمود: "شير از آن يک مرد است."(90)

تفصيل احکام:
مرد )شوهر( محور احکام شير خوارگى است وشير، از آن اوتلقى مى شود ومحرميت زمانى فراگير مى شود که شير از آن يک مردباشد اگرچه زنها متعدد باشند ولى در مقابل محرميت فراگير نمى‏شوداگر مردان متعدد باشند حتى اگر زن شيرده يکى باشد. توضيحات اين‏شرط به اين قرار است:
1 - زهرا همسر جعفر است که پسرى به نام هادى را شير داده‏ورقيه همسر دوم جعفر دختر بچه‏اى را به نام اسماء شير داده. پس‏هادى نمى‏تواند با اسماء ازدواج کند، زيرا هر دو، از شيرى که از آن‏جعفر )همسر ومرد( بوده تغذيه کرده‏اند اگر چه سخن از دو زن‏شيرده در ميان است.
2 - سپس جعفر همسرش زهرا را طلاق مى دهد وزهرا با مردديگرى ازدواج مى کند واز شير خود - که پس از ازدواج دوم‏وحاملگى از همسر جديد روان گشته - دختر بچه‏اى را به نام هاجرتغذيه مى کند آيا هادى مى تواند با هاجر ازدواج کند؟
آرى! زيرا شير از آن مرد است ودر اين جا اگر چه زن شير ده - درهر دو مورد - يکى بيشتر نيست، ولى سخن از دو مرد در ميان است‏ودر روايت ديگرى نيز اشاره به حرمت نکاح اين دو آمده است ولى‏فقها بدان توجهى نکرده‏اند.
3 - زهرا از همسر دوم خود دخترى را به نام صديقه به دنيامى‏آورد. آيا جايز است هادى که زهرا او را شير داده است با صديقه‏ازدواج کند؟
خير، جايز نيست، زيرا فرزندان نسبى زهرا بر کسانى که او شيرداده حرام هستند، ولى در صورت اختلاف همسر، فرزندان رضاعى‏آن زن، محرم همديگر نمى شوند.

مفهوم احتياط در رضاع‏
در برخى از فروع گذشته به )احتياط( توصيه کرديم. مفهوم‏احتياط در اين جا چيست؟
احتياط يعنى ترک ازدواج با کسانى که ترديد داريم که با فرد،پيوندى رضاعى دارند ولى - از طرف ديگر - نبايد به آن دختر نگاه کندوپوشش شرعى بايد رعايت شود.
پس دختر از نظر ازدواج احتياطاً محرم اين پسر تلقى مى شود وازنظر نگاه کردن، بيگانه.
فراگيرى محرميت در رضاع‏
حديث شريف:
1 - از امام صادق‏عليه السلام نقل است که فرمود: "حضرت على‏عليه السلام نام‏دختر حمزه را براى پيامبرصلى الله عليه وآله برد. وحضرت فرمود: آيا ندانسته‏اى‏که او دختر برادر رضاعى من است."(91) پيامبر اکرم وعمويش حمزه ازيک زن شير خورده بودند.
2 - از امام صادق‏عليه السلام نقل است که فرمود: "زن را جايز نيست که‏عمو يا دايى رضاعيش او را به نکاح خود در آورد."(92)
3 - عثمان بن عيسى به نقل از ابو الحسن‏عليه السلام روايت کرده مى گويدبه ايشان عرض کردم: برادرم با زنى ازدواج کرده واز او بچه‏اى به دنياآورده است وسپس زن برادرم دخترکى را از عامه مردم شير داده‏است. آيا جايز است با اين دخترک که زن برادرم او را شير داده‏ازدواج کنم؟
حضرت‏عليه السلام فرمود: "خير، زيرا به واسطه رضاع همان حرام مى‏شود که به واسطه نسب."(93)

تفصيل احکام:
رضاع وشير خوارگى، ميان کودک وشيرده‏اش ونيز بين او وهمسرزن شيرده، پيوندى همچون پيوند نسبى برقرار مى سازد واين کودک‏بطور کامل فرزند آن دو است. بدين ترتيب محرميت از طريق اين دوبه نزديکان نفوذ مى يابد. پس مادرِ زن شيرده جده او وخواهرش‏خاله او وخواهر پدر، عمه او مى گردد واگر اين طفل مؤنث باشد برپسران نسبى زن شيرده محرم مى‏شود وبر پسران نسبى ورضاعى آن‏مرد )بنا به تفصيلى که گذشت( ونيز بر برادر زن شيرده )زيرا دايى اومى‏گردد( ونيز بر برادرِ مرد )زيرا عموى او مى‏شود(.
معيار آن است که به جاى کلمه )رضاع( کلمه )نسب( را قراردهيم وسپس ببينيم آيا پيوند خويشى محکوم به عنوان محرمى است‏که ما اورا در رضاع نيز محرم قرار مى دهيم واگر در نسب چنين نيست‏در رضاع نيز نخواهد بود. پس اگر مادر نسبى محرم است، مادررضاعى نيز محرم مى‏باشد واگر خواهر، عمه وخاله نسبى محرم‏هستند، همين خويشان از طريق رضاع نيز محرم مى‏باشند. وزنى که‏پدر نسبى من با او ازدواج کند بر من حرام مى شود ونيز اگر پدررضاعى من با زنى ازدواج کند، آن زن نيز بر من حرام مى شود وزن‏پسر نسبى من بر من حرام است چنان که زن پسر رضاعى من بر من .
اما خواهر برادر نسبى من، غير محرم است اگر ميان من وآن زن‏پيوندى جز آن نباشد، همچنين خواهر برادر رضاعى من، ومادربرادر نسبى من محرم است نه از آن نظر که مادر برادر من است، بل ازاين نظر که يا مادر من نيز هست يا زن پدر من مى‏باشد بنابر اين مادربرادر رضاعى من بر من محرم نيست، اگر من وپسر عمويم از يک زن‏شير خورديم آيا مادر او بر من محرم مى شود؟
او محرم نيست، زيرا در شريعت عنوان محرمى با نام )مادربرادر( نسبى وجود ندارد تا رضاعى او محرم به شمار آيد.




نويسنده:آيت الله محمد تقي مدرسي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان