بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,409

آئين‌نامه حفاظتي تاسيسات الکتريکي در کارگاهها

  1390/7/19
خلاصه: آئين‌نامه حفاظتي تاسيسات الکتريکي در کارگاهها شماره35288
مديرعامل محترم روزنامه رسمي کشور
به پيوست « آئين‌نامه حفاظتي تأسيسات الکتريکي در کارگاهها» مصوب جلسه 22/12/1386 شوراي عالي حفاظت فني که در تاريخ 31/1/1387 به تصويب مقام عالي وزارت رسيده براي درج در روزنامه رسمي کشور ارسال مي‌گردد.
مشاور وزير و مديرکل روابط عمومي ـ عليرضا محمدعلي
آئين‌نامه حفاظتي تاسيسات الکتريکي در کارگاهها
هدف:
هدف از تدوين اين آيين‌نامه به روزرساني و تطبيق مواد آن با شرايط روز صنايع، پيشرفت تکنولوژي و ايمن‌سازي محيط کارگاه‌ها به منظور پيشگيري از حوادث منجر به صدمات جاني و خسارات مالي و حفظ و صيانت نيروي کار و منابع مادي مي‌باشد.
فصل اول ـ تعاريف و اصطلاحات:
اضافه جريان:
هر جريان بيش از جريان نامي تجهيزات يا بيش از جريان قابل تحمل يک هادي که ناشي از اضافه بار، اتصال کوتاه يا عيب سيستم اتصال به زمين باشد.
باتري:
يک سيستم الکتروشيميايي است که انرژي الکتريکي دريافتي را به صورت شيميايي ذخيره کرده و سپس آن را به صورت انرژي الکتريکي بازپس مي‌دهد.
برق‌دار:
وسيله‌اي که اتصال الکتريکي به منبع اختلاف پتانسيل دارد.
بي‌برق:
هر وسيله‌اي که هيچ اتصال الکتريکي با منبع اختلاف پتانسيل نداشته و داراي بار الکتريکي نيست.
تابلو برق:
مجموعه‌اي از ورودي و خروجي‌هاي برق و وسايل اضافه جريان خودکار که در داخل جعبه يا کابينت قرار داشته و برخي از انواع آن‌ها کليدهايي براي کنترل روشنايي، گرما يا مدارات توان دارند.
تاسيسات الکتريکي:
مجموعه‌اي از تجهيزات الکتريکي مرتبط با هم بوده که براي يک هدف خاص طراحي گرديده‌اند.
تجهيزات الکتريکي:
تمامي مدارها، وسايل، دستگاه‌ها، مصرف‌کننده‌ها و هر وسيله مشابه ديگر که به عنوان بخشي از تأسيسات الکتريکي بکار رفته يا در ارتباط با اين تأسيسات هستند.
تجهيزات سرويس‌دهي:
تجهيزات ضروري که معمولاً شامل يک قطع‌کننده مدار، کليدها، فيوزها و لوازم جانبي آن‌ها بوده و به ورودي مصرف‌کننده ساختمان و يا هر سازه ديگر متصل است و وظيفه آن کنترل اصلي و قطع تغذيه مي‌باشد.
زمين:
هرگونه اتصال هادي عمدي يا تصادفي يک مدار الکتريکي يا تجهيزات به زمين يا به برخي بدنه‌هاي هادي که به جاي زمين (ارت) عمل مي‌کنند، حکم زمين را دارد.
زمين مؤثر:
اتصال به زمين عمدي از طريق يک اتصال زمين يا اتصالاتي با امپدانسي به حد کافي پايين بوده که ظرفيت مناسب براي حمل جريان را دارد تا از ايجاد ولتاژهايي که ممکن است منجر به ايجاد خطر براي تجهيزات متصل به آن يا افراد مي‌شود، جلوگيري نمايد.
سپر (شيلد):
لايه فلزي زمين شده روي کابل است که از تأثير ميدان الکتريکي کابل به خارج از آن جلوگيري مي‌کند و يا کابل را در برابر تأثير عوامل الکتريکي خارجي محافظت مي‌کند.
سيستم سيم‌کشي:
به مجموعه‌اي متشکل از کابل‌ها، سيم‌ها، شين‌ها و همچنين قسمت‌هاي نگهدارنده آن‌ها شامل لوله‌هاي توکار، روکار، داکت‌ها، سيني‌ها و کانال‌ها سيستم سيم‌کشي اطلاق مي‌شود.
قسمت‌هاي برق‌دار:
تمام قسمت‌هاي هادي جريان مانند سيم‌ها، ترمينال‌ها و تمام اجزاي تجهيزات الکتريکي که فاقد عايق‌بندي مناسب باشند.
قطع کننده مدار:
وسيله‌اي است که از آن براي باز و بسته‌کردن مدار به روش دستي استفاده مي‌شود و در صورت عبور جريان اضافي مدار را به طور خودکار از منبع ولتاژ قطع مي‌کند.
قوس الکتريکي:
تخليه الکتريسته در اثر شکست عايق الکتريکي بين دو هادي با اختلاف پتانسيل بالا که باعث آزادشدن انرژي حرارتي و نور مي‌شود.
کليد محافظ جان (وسيله جريان تفاضلي ـ RCD) :
وسيله قطع و وصل مکانيکي يا مجموعه‌اي از وسايل است که اگر جريان تقاضلي (تفاضل جريان مدار با جريان مرجع) در شرايط معين به مقدار مشخص برسد، کنتاکت‌ها را باز مي‌کند.
ورودي اصلي برق:
نقطه تحويل انرژي الکتريکي به کارگاه مي‌باشد.
وسايل قطع:
وسيله يا گروهي از وسايل که توسط آن‌ها، هادي‌هاي يک مدار از منبع تغذيه جدا مي‌شوند.
وسيله فرمان الکتريکي:
وسيله‌اي است که توسط آن فرمان‌هاي لازم براي عملکرد مناسب دستگاه الکتريکي در شرايط مختلف و قطع و وصل آن اعمال مي‌گردد.
ولتاژ فشار قوي:
ولتاژ بالاي 1000 ولت تحت عنوان ولتاژ فشار قوي شناخته مي‌شوند.
فصل دوم ـ مقررات عمومي:
ماده1ـ نصب، تنظيم، آزمايش، نگهداري و تعميرات کليه تجهيزات الکتريکي فقط بايد توسط افراد متخصص و ماهر انجام شود.
ماده2ـ تجـهيزات الکتريـکي کـارگاه بايد با اسـتانداردهاي الکـتريکي مطابقت داشته باشند.
ماده3ـ تجهيزات و ملزومات مورد استفاده براي هر نوع عمليات برقي بايد متناسب با آن کاربرد خاص باشد.
ماده4ـ طراحي شبکه توزيع برق بايد به گونه‌اي باشد که احتمال برقراري اتصال کوتاه و عبور جريان اضافي وجود نداشته‌باشد.
ماده5 ـ قبل از بکارگيري کليه تجهيزات الکتريکي بايد از صحت عايق‌بندي الکتريکي قسمت‌هاي برق‌دار آن‌ها اطمينان حاصل شود.
ماده6 ـ تجهيزات الکتريکي بايد متناسب با اثرات خاص شرايط جوي و محيطي بکارگرفته شود.
ماده7ـ انتخاب و بکارگيري تجهيزات الکتريکي بايد به گونه‌اي باشد که اثرات قوس الکتريکي (آرک) مهار گرديده و باعث بروز خطر نشود.
ماده8 ـ رعايت دستورالعمل‌هاي کارخانه سازنده براي نصب، راه‌اندازي، نگهداري و تعميرات تجهيزات الکتريکي الزامي است.
ماده9ـ تجهيزاتي که براي قطع جريان الکتريکي مدار بکار مي‌روند، بايد با ولتاژ و جريان نامي آن مطابقت داشته باشند.
ماده10ـ هيچ‌يک از تجهيزات الکتريکي بخصوص سيم‌ها و هادي‌ها نبايد در معرض عوامل شيميايي خورنده، گازها، بخارات، رطوبت، مواد قابل‌اشتعال و انفجار، مايعات يا عوامل ديگر قرار گيرند؛ مگر اينکه به طور مشخص براي کار در چنين محيط‌هايي طراحي و ساخته شده‌باشند.
ماده11ـ در زمان اجراي عمليات ساختماني بايد تجهيزات الکتريکي از صدمات ناشي از شرايط فيزيکي و جوي محافظت شوند.
ماده12ـ کليه تجهيزات الکتريکي شامل شين‌ها، ترمينال‌ها، سيم‌کشي‌ها و عايق‌ها بايد کاملاً سالم بوده و نبايد با رنگ، گچ، گرد و غبار، مواد پاک کننده، مواد ساينده و يا ديگر مواد آلوده شوند.
ماده13ـ قسمت‌هايي از تجهيزات و وسايل الکتريکي که در حال کارکرد عادي، قوس الکتريکي، جرقه، شعله با فلز مذاب توليد مي‌کنند، بايد محصور شده و از هرگونه مواد منفجره و قابل اشتعال دور باشند.
ماده14ـ در محل ورود به اتاق‌ها يا محل‌هاي حفاظت شده که قسمت‌هاي برق‌دار در دسترس دارند، بايد علايم هشداردهنده مبني بر ممنوع بودن ورود افراد غيرمجاز نصب شود.
ماده15ـ کليه تابلوهاي برق، جعبه تقسيم‌ها و تجهيزات مشابه ديگر بايد داراي علايم هشدار دهنده مناسب باشند.
ماده16ـ براي کليه قسمت‌هاي برق‌دار با ولتاژ فشار قوي اعم از روکش‌دار و بدون روکش بايد حفاظ فلزي متصل به سيستم اتصال به زمين براي جلوگيري از قوس الکتريکي تعبيه گردد.
ماده17ـ بايد در ورودي مدار توزيع برق کارگاه وسيله مناسبي براي قطع کامل برق تجهيزات تعبيه شود.
ماده18ـ به دليل امکان گرم شدن زياد و جرقه‌زني فيوزها و قطع کننده‌هاي مدار، نگهداري مواد قابل اشتعال و انفجار در مجاورت آن‌ها ممنوع است.
ماده19ـ تابلوهاي برق، جعبه تقسيم‌ها و نظاير آن بايد به گونه‌اي نصب شود که از نفوذ و تجمع آب در داخل آنها جلوگيري شود.
ماده20ـ موتورهاي‌الکتريکي، وسايلي که با موتور کنترل مي‌شوند و سيم‌هاي مدارهاي انشعابي موتورهاي الکتريکي بايد در برابر افزايش دماي ناشي از اضافه بار موتور يا معايب مربوط به روشن‌شدن موتور محافظت شوند.
ماده21ـ در محل استقرار افرادي که در نزديکي کنترل‌کننده يا قسمت‌هاي برق‌دار موتور کار مي‌کنند، بايد سکو يا کفپوش عايق مناسب در نظر گرفته شود.
ماده22ـ کارفرما مکلف به اخذ تاييديه ساليانه صحت عملکرد سيستم اتصال به زمين (الکترود ارت ـ دستگاه‌ها ـ همبندي‌ها و ديگر تجهيزات و متعلقات) از وزارت کار و امور اجتماعي مي‌باشد.
فصل سوم ـ سيم کشي:
ماده23ـ دسترسي به کانال‌هاي تأسيسات برق بايد به راحتي امکان پذير باشد.
ماده24ـ سيم‌ها و کابل‌هاي برق در کانال‌ها بايد به گونه‌اي نصب شوند که تعقيب مسير آن‌ها آسان باشد.
ماده25ـ در پوش ورودي کانالهاي تاسيساتي زيرزميني بايد به گونه‌اي قرار گيرد که احتمال جابجائي و لغزش آنها وجود نداشته‌باشد.
ماده26ـ درپوش کانال‌هاي تاسيساتي در سطح کارگاه بايد تحمل وزن افراد و وسايل نقليه عبوري را داشته باشد.
ماده27ـ شرايط داخل کانال بايد از لحاظ تهويه، نور، حرارت و رطوبت مناسب باشد.
ماده28ـ ورودي‌ها، ديوارها و کف کانال‌هاي تاسيسات برق بايد از مصالحي ساخته شود که مانع از نفوذ و تجمع آب در کانال گردد.
ماده29ـ بدنه کانال‌هاي تاسيسات برقي بايد از مصالحي ساخته شود که تحمل فشارهاي جانبي و غيره را داشته باشد.
ماده30ـ در کانال‌هاي تاسيساتي آدم‌رو بايد کابل‌ها و تجهيزات برقي براساس اصول فني و ايمني نصب شده باشند.
ماده31ـ به منظور جلوگيري از وقوع خطرات احتمالي و امدادرساني، بکارگيري کارگران به تنهايي در کانالها ممنوع مي‌باشد.
ماده32ـ ورود به کانال‌هاي برق بدون هماهنگي با واحد برق يا مسؤول برق به هر عنوان ممنوع است.
ماده33ـ اتصال سيم‌ها به يکديگر و ترمينال‌ها بايد يک اتصال مطمئن بوده و قسمت لخت ‌هادي برق به نحو ايمن عايق‌بندي گردد.
ماده34ـ کليدهاي روشنايي بايد در محلي نصب گردد که شخص براي روشن کردن چراغ، در معرض تماس احتمالي با قسمت‌هاي برق‌دار يا قسمت‌هاي متحرک تجهيزات ديگر قرار نگيرد.
ماده35ـ بکار بردن سيم‌هاي برق خارج از استاندارد رنگ سيم‌ها اکيداً ممنوع است.
رنگ سيم فاز: قرمز يا مشکي يا قهوه‌اي.
رنگ سيم نول: آبي
رنگ سيم اتصال به زمين: زرد سبز يا ترکيب زرد و سبز.
ماده36ـ کليه سيم‌ها و کابل‌هاي برق بايد به لحاظ نوع، رنگ، جنس و سطح مقطع به گونه‌اي انتخاب شود که کاربرد آن به سادگي قابل تشخيص باشد.
ماده37ـ تجهيزات سيستم اتصال به زمين نبايد براي اهداف ديگر بکار گرفته شوند.
ماده38ـ استفاده از سيم ارت به جاي سيم نول و بالعکس تحت هر شرايطي ممنوع است.
ماده39ـ قطع کننده مدار نوع دستگيره‌اي بايد روي تابلو کليدها عمودي نصب شده و در وضعيت ON دستگيره در موقعيت بالا باشد.
ماده40ـ حصارها و بدنه فلزي تجهيزات الکتريکي بايد اتصال به زمين مؤثر داشته‌باشند.
ماده41ـ کليه اجزاي فلزي سيم‌کشي و نيز سپر (شيلد) حفاظ‌هاي فلزي کابل‌ها بايد اتصال زمين موثر داشته‌باشد.
ماده42ـ عبور هرگونه سيم وکابل از داخل کانال‌هاي مخصوص تهويه و کانال‌هاي خروج ذرات گرد وغبار يا بخارات قابل اشتعال ممنوع است.
ماده43ـ استفاده از سيم‌کشي‌هاي موقت در کارگاه‌هاي ساختماني، با رعايت اصول ايمني و صرفاً در زمان تخريب، ساخت، تعميرات و تغييرات مجاز است و بلافاصله پس از اتمام کار بايستي کليه سيم‌کشي‌هاي موقت جمع‌آوري شود.
ماده44ـ سيم‌کشي‌هاي موقت بايد در ارتفاع مناسبي نصب و يا به روش مطمئن ديگري استفاده شود تا از تماس تصادفي افراد و تجهيزات با آن‌ها جلوگيري گردد.
ماده45ـ سيم‌کشي‌هاي موقت در مدارهاي فشار ضعيف براي محل‌هاي عبور و مرور بايد حداقل 3متر ارتفاع داشته‌باشد.
ماده46ـ کليه سيم‌ها و کابل‌هاي نصب‌شده در ارتفاع، سقف و ديوارها بايد در فواصل مناسبي تثبيت شوند تا از آويزان شدن آن‌ها جلوگيري شود.
ماده47ـ کليه چراغ‌هاي مورد استفاده براي روشنايي موقت بايد در برابر تماس اشياء و افراد و شکستن حفاظت شوند.
ماده48ـ پريزهاي مورد استفاده در مدارهاي سيم‌کشي موقت بايد از نوع ارت‌دار بوده و به سيستم اتصال به زمين مطمئن و مؤثر وصل شوند.
ماده49ـ بدنه فلزي تابلوهاي برق بايستي مجهز به سيستم اتصال به زمين بوه و در قفل‌دار داشته‌باشد و پيرامون آن‌ها کفپوش يا سکوي عايق مؤثر نصب گردد.
ماده50 ـ براي دسترسي آسان و ايمن به کليه قسمت‌هاي تابلوهاي برق با عرض زياد، بايد در جهت‌هاي مختلف، درهايي باشد که از تماس تصادفي جلوگيري شود.
ماده51 ـ براي جلوگيري از صدمه ديدن کابل‌ها در اثر ساييده شدن به لبه‌هاي تيز ورودي به تابلوها، جعبه تقسيم‌ها و دستگاه‌ها بايد از کلمپ‌هاي لاستيکي استفاده شود.
ماده52 ـ در کليدهاي چاقويي، جريان ورودي بايد به پايه ثابت وصل شده و تيغه‌هاي متحرک همواره به جريان برگشتي فاز متصل باشد، به نحوي که هيچ‌گاه در حالت باز تيغه‌ها برق‌دار نباشد.
ماده53 ـ کليدهاي چاقويي بايد به صورت عمودي نصب شود، به نحوي که پايه متحرک در سمت پايين باشد.
ماده54 ـ از سيم‌هاي رابط نبايد به عنوان سيم‌کشي دايم استفاده نمود.
ماده55 ـ عبور سيم‌هاي رابط از زير کفپوش‌ها و محل‌هايي که احتمال ساييدگي، ضربه، بريدگي و معيوب شدن آن‌ها وجود دارد، ممنوع است.
ماده56 ـ سيم‌هاي رابط نبايد در معرض صدمات ناشي از تماس با لبه‌هاي در و پنجره و بست‌ها قرار گيرند.
ماده57 ـ سيم‌هاي رابط بايد پيوسته و يک تکه باشند.
ماده58 ـ سـيم‌هاي رابط بايد توسط تجهيزات ايمن نظير دوشاخه و سه شاخه به وسايل و پريزها متصل گرديده و احتمال کشيدگي سيم نيز وجود نداشته‌باشد.
ماده59 ـ لامپ‌هاي مخصوص روشنايي محوطه‌ بيروني کارگاه‌ها بايد پايين‌تر از هادي‌هاي برق‌دار، ترانسفورماتورها يا تجهيزات الکتريکي ديگر نصب شود مگر اينکه فواصل مناسب و ايمن بين آن‌ها و تجهيزات و خطوط برق‌دار رعايت گردد.
ماده60 ـ در کارگاه‌هايي که استفاده از وسايل سيار الکتريکي ضروري است، بايد به تعداد کافي پريز ثابت در نقاط مناسبي که دسترسي آسان و ايمن به آن‌ها ميسر باشد، تعبيه شود.
فصل چهارم ـ تجهيزات الکتريکي:
ماده61 ـ تجهيزات الکتريکي که براي خنک کردن آن‌ها از جريان طبيعي هوا و اصول همرفت استفاده مي‌شود، بايد طوري نصب شوند که ديوارها يا تجهيزات مجاور مانع عبور جريان هوا از قسمت‌هاي مذکور نشوند.
ماده62 ـ بايد بين ديوارهاي مجاور، پايين و بالاي تجهيزات الکتريکي فضاي کافي براي جابه‌جايي هوا وجود داشته‌باشد.
ماده63 ـ دستگاه‌هاي الکتريکي سيار بايد داراي دسته‌هايي از جنس عايق باشند.
ماده64 ـ تجهيزات الکتريکي بايد داراي يک صفحه مشخصات (پلاک) قابل رؤيت باشند که نام توليدکننده، علامت تجاري يا علايم تشريحي ديگر مانند نوع، اندازه، ولتاژ، ظرفيت جريان و ساير مشخصات نامي در آن درج شده‌باشد.
ماده65 ـ همه وسايل قطع‌کننده مدارها يا موتورهاي‌الکتريکي بايد داراي پلاک‌مخصوص بوده به گونه‌اي که مشخص شود هر يک از آن‌ها مربوط به کدام دستگاه است.
ماده66 ـ قرار دادن هرگونه مواد و اشياء و همچنين استراحت افراد حتي به صورت موقت در محل استقرار تابلوهاي برق و پست‌ها ممنوع است.
ماده67 ـ در جاهايي که احتمال وارد آمدن صدمات فيزيکي به تجهيزات الکتريکي و پست‌هاي برق وجود دارد، نصب حفاظ و حصار با پايداري و مقاومت مناسب و فاصله کافي الزامي است.
ماده68 ـ رعايت فاصله مناسب براي محل استقرار و استراحت افراد تا پست‌هاي برق و تجهيزات الکتريکي الزامي است.
ماده69 ـ قسمت‌هاي برق‌دار تجهيزات الکتريکي بايد به يکي از روش‌هاي قراردادن در يک تابلوي مناسب و ايمن يا قراردادن داخل يک اتاق يا محفظه قفل‌دار و يا محصور کردن توسط ديوارها و يا جداکننده‌هاي دايمي به طوري که از دسترس افراد متفرقه دور باشد، در برابر تماس تصادفي محافظت شوند.
ماده70ـ در اطراف تجهيزات الکتريکي بايد فضاي مناسبي براي عملکرد ايمن، تعمير و نگهداري آن‌ها وجود داشته‌باشد.
ماده71ـ براي دسترسي به فضاي اطراف تجهيزات الکتريکي بايد حداقل يک درب ورودي مناسب که به طرف بيرون بازشود، تعبيه گردد.
ماده72ـ فضاي اطراف تجهيزات سرويس‌دهي، تابلو کليدها و مراکز کنترل بايد از روشنايي کافي برخوردار باشد.
ماده73ـ کنترل روشنايي در اتاق‌هاي تجهيزات الکتريکي بايد به صورت دستي انجام شود.
ماده74ـ روزنه‌ها يا منافذ ترانسفورماتورها و تجهيزات مشابه ديگر بايد طوري طراحي شوند که در صورت ورود اشياء خارجي از طريق آن‌ها به داخل محفظه‌ فلزي امکان برخورد با قسمت‌هاي برق‌دار وجود نداشته‌باشد.
ماده75ـ در ورودي حصارها، اتاق‌ها و ساختمانهايي که محل نصب يا عبور تجهيزات الکتريکي فشار قوي مي‌باشند، بايد قفل بوده و کليد آن در اختيار مسؤول برق باشد.
ماده76ـ فضاي کار در اطراف تجهيزات الکتريکي با ولتاژ فشار قوي، بايد به اندازه‌اي باشد که احتمال قوس الکتريکي (آرک) وجود نداشته باشد.
ماده77‌ـ محل ورودي به مکان نگهداري تجهيزات الکتريکي بايد به نحوي باشد که عبور و مرور افراد به آساني ميسر باشد.
ماده78ـ سيستم روشنايي فضاهاي کار تجهيزات الکتريکي با ولتاژهاي فشار قوي بايد طوري طراحي و تعبيه شود که در حين تعويض لامپ‌ها يا تعميرات، افراد برق کار در معرض خطرات ناشي از قسمت‌هاي برق‌دار قرار نگيرند.
ماده79ـ وسيله قطع مدار الکتريکي بايد طوري باشد که وضعيت باز (OFF) يا بسته (ON) بودن آن به سادگي تشخيص داده شود.
ماده80 ـ کليه تجهيزات الکتريکي بايد به وسايل قطع جريان اضافي مجهز شوند.
ماده81 ـ وسايل قطع جريان اضافي بايد متناسب با مداري باشد که روي آن نصب مي‌شوند.
ماده82 ـ وسايل قطع جريان اضافي فقط بايد مدار مربوط به خود را قطع کنند.
ماده83 ـ وسايل قطع جريان اضافي بايد در مکان مناسبي قرار گيرند که دسترسي سريع به آن‌ها امکان پذير بوده و در معرض صدمات فيزيکي نباشند.
ماده84 ـ استفاده از کليد محافظ جان (RCD) به عنوان جايگزين سيستم اتصال به زمين براي حفاظت در برابر برق گرفتگي ممنوع است و فقط به عنوان حفاظت مضاعف مي‌توان از آن‌ها استفاده نمود؛ مگر در مواردي که در اين آيين‌نامه به صراحت بيان شده‌است.
ماده 85 ـ نصب کليدهاي محافظ جان (RCD) بايد متناسب با نوع حفاظت مورد نظر باشد.
ماده86 ـ کليدهاي محافظ جان (RCD) بايد قبل از استفاده و پس از نصب در فواصل زماني معين و منظم آزمايش شوند تا از صحت عملکرد آن‌ها اطمينان حاصل شود.
ماده 87 ـ تمام تجهيزات سيار الکتريکي، بايد به يک کليد محافظ جان (RCD) مناسب مجهز شوند.
ماده 88 ـ در صورت بکارگيري کليد محافظ جان سيار (RCD) بايد طول سيم کليد تا حدامکان کوتاه بوده و از هيچ سيم اضافي ديگري استفاده نشود.
ماده89 ـ در مکان‌هاي مرطوب بايد از کليدهاي محافظ جان (RCD) به عنوان حفاظت مضاعف به همراه سيستم اتصال به زمين استفاده کرد.
ماده90ـ وسايل فرمان الکتريکي دستي بايد به نحوي نصب گردد که به سهولت در دسترس بوده و تماس تصادفي با قسمت‌هاي برق‌دار امکان پذير نباشد.
ماده91ـ وسايل فرمان الکتريکي دستي بايد مجهز به سرپوش يا در باشد تا از قطع و وصل تصادفي آن‌ها ممانعت بعمل آيد.
ماده92ـ وسيله قطع‌کننده موتور بايد در معرض ديد و فاصله‌مناسب از کاربر نصب شود.
ماده93ـ وسيله قطع کننده موتور بايد قادر به قطع کامل موتور از تمام سيم‌هاي تغذيه باشد.
ماده94ـ کليد قطع‌کننده تجهيزات الکتريکي نبايد به سيم اتصال به زمين را قطع کند.
ماده95ـ هر موتور الکتريکي بايد يک وسيله قطع‌کننده جداگانه داشته‌باشد و فقط در شرايط زير مي‌توان از يک وسيله قطع مشترک استفاده‌کرد:
الف ـ تعدادي موتور الکتريکي قسمت‌هاي مشخصي از يک ماشين را راه‌اندازي مي‌کنند.
ب ـ تعدادي موتور الکتريکي توسط يک مجموعه از وسايل حفاظتي، محافظت شوند.
فصل پنجم ـ ساير مقررات:
ماده96ـ در مسير عبور برق فشار قوي، نصب علايم هشداردهنده « برق فشار قوي» الزامي است.
ماده97ـ استفاده از چراغ‌هاي دستي با ولتاژ بيش از 50 ولت ممنوع مي‌باشد، مگر اين‌که به کليدهاي محافظ جان (RCD) مناسب تجهيز شوند.
ماده98ـ سرپيچ لامپ‌هاي الکتريکي بايد به‌گونه‌اي باشد که قبل از بازنمودن کامل لامپ، احتمال تماس بدن با هيچ يک از قسمت‌هاي برق‌دار وجود نداشته‌باشد.
ماده99ـ استفاده از لامپ‌هاي الکتريکي سيار صرفاً در صورتي مجاز است که تأمين روشنايي ثابت و مناسب امکان پذير نباشد.
ماده100ـ لامپ‌هاي‌الکتريکي سيار بايد مجهز به دستگيره و نگهدارنده عايق مناسب باشد.
ماده101ـ لامپ‌هاي الکتريکي سيار که براي مکان‌هاي مرطوب و خيس بکاربرده مي‌شود، بايد از نوع ضد آب باشد.
ماده102ـ در کليه مکان‌هايي که احتمال بروز آتش‌سوزي و سرايت آن وجود دارد، ترانسفورماتورهاي روغني را بايد درون مکان مسقف و ايمن قرار داد.
ماده103ـ اتاق ترانسفورماتورها بايد طوري ساخته شود که از دسترس افراد متفرقه محفوظ بوده و کليدها و قفل‌ها به‌گونه‌اي باشد که به راحتي از داخل باز شود.
ماده104ـ اتاق ترانسفورماتورها بايد تهويه مناسب داشته‌باشد.
ماده105ـ هيچ‌گونه لوله يا داکت متفرقه نبايد از اتاق ترانسفورماتورها عبور کند و همچنين قراردادن وسايل اضافي در اتاق مذکور ممنوع است.
ماده106ـ شارژ، نگهداري و تعمير باتري فقط بايد در مکان‌هايي که داراي تهويه مناسب هستند، انجام شود.
ماده107ـ در تمام ورودي‌هاي اتاق باتري بايد علايم هشداردهنده مبني بر ممنوعيت سيگار کشيدن و روشن کردن آتش تا شعاع 8متري نصب شوند.
ماده108ـ باتري‌ها بايد طوري نگهداري شوند که از خروج فيوم‌ها، گازها و يا مايع الکتروليت و نفوذ آن‌ها به مکان‌هاي ديگر جلوگيري شود.
ماده109ـ قفسه‌ها و سيني‌هاي موجود در اتاق باتري بايد داراي استحکام کافي بوده و يک روکش مقاوم در برابر الکتروليت داشته‌باشد.
ماده110ـ به محض مشاهده اسيد يا خوردگي در محل نگهداري و شارژ باتري‌ها بايد سريعاً نسبت به رفع نقص اقدام نمود.
ماده111ـ در نزديکي محل شارژ باتري بايد تجهيزات کمک‌هاي اوليه براي شستن سريع چشم‌ها و بدن تأمين شود.
ماده112ـ براي جلوگيري از خطرات ناشي از الکتريسته ساکن، بايد رطوبت نسبي هوا بيش از 50درصد (درجه هيدرومتريک) باشد و بدنه فلزي دستگاه‌ها به سيستم اتصال به زمين وصل شود.
ماده113ـ در مکان‌هايي که احتمال تجمع بارهاي الکتريکي ساکن وجود دارد، بايد اتصال زمين مناسب براي هدايت اين بارها به زمين تأمين شود.
ماده114ـ براي جلوگيري از خطرات ناشي از الکتريسته ساکن در محل‌هايي که مايعات از مخزن‌هاي ذخيره به تانکرها يا بارکش‌ها و بالعکس انتقال داده مي‌شوند، بايد بدنه فلزي مخزن ذخيره توسط يک هادي به بدنه فلزي تانکر يا بارکش وصل شده و هر دو به زمين متصل شوند.
ماده115ـ در اماکني که گرد و غبار و پودرهاي بسيار نرم در حال انتقال مي‌باشد، بايد محل انباشت بارهاي الکتريکي ساکن به وسيله آشکارسازها مشخص و با سيستـم اتصال به زمين مؤثر به زمين وصل گردد.
ماده116ـ در رنگ‌پاشي با پيستوله بايد پيستوله و کليه اشياي فلزي که رنگ يا لعاب با آن‌ها پاشيده مي‌شود و نيز اتاقک رنگ، مخزن رنگ و وسايل تهويه به سيستم اتصال به زمين وصل شوند.
ماده117ـ روشنايي محيط‌هاي قابل اشتعال و انفجار بايد از خارج محيط تامين گردد و در غير اينصورت چراغهاي مذکور از نوع ضد انفجاري بوده و در برابر آسيب‌هاي مکانيکي حفاظت شوند.
ماده 118ـ در محيط‌هايي که خطر انفجار وجود دارد، کليه کليدها و کنترل‌کننده‌ها، مدارهاي فرمان، فيوزها و تمام دستگاه‌هاي خودکار بايد خارج از محدوده خطر قرار گيرند.
ماده119ـ در محيط‌هايي که خطر انفجار وجود دارد، نبايد از وسايل الکتريکي سيار استفاده شود مگر اينکه از نوع ضد انفجار باشد.
اين آئين‌نامه مشتمل بر پنج فصل و صد و نوزده ماده مي‌باشد که به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ22/12/86 به تصويب شوراي عالي حفاظت فني رسيده و در مورخ 31/1/87 به تصويب وزيرکار و امور اجتماعي رسيده‌است.

مشاور وزير و مديرکل روابط عمومي ـ عليرضا محمدعلي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان