بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,217

چرايي و چگونگي وقوع پديده‌ي «تجاوز به عنف» و راه‌هاي حل مشکل-قسمت دوم

  1390/7/9
خلاصه: چرايي و چگونگي وقوع پديده‌ي «تجاوز به عنف» و راه‌هاي حل مشکل-قسمت دوم
رابطه بي‌حجابي با افزايش تجاوز به عنف
اين استاد دانشگاه در پاسخ به سوال ايسنا در خصوص تاثير عامل بي‌حجابي در بروز چنين حوادثي تصريح کرد: بر اساس ديدگاه مکتب مبادله، ارتباطات مثل دو کفه ترازو است که براي حفظ تعادل بايد وزن هر دو طرف به يک اندازه باشد، ولي تعابير افراد از هنجارها، سمبل‌ها و نمادهاي اجتماعي متفاوت است و افراد نمادهايي متفاوت با سمبل‌ها، پوشش‌ها، نگرش‌ها، گويش‌ها و … در جامعه هستند.
ايرواني افزود: در مکتب مبادله، تعادل کفه‌هاي ترازو و انسان‌ها با نمادها، سمبل‌ها و … در فضاي پديدار شناختي معنا پيدا مي‌کند، به طوري که حجاب کم خانم‌ها در فضاي شهري امري عادي است ولي در شهرهاي کوچک و روستاها ممکن است فرد به عنوان بدحجاب شناخته شود. پس در فضاي فرهنگي مختلف، معناي متفاوتي از وزن و اعتبارات سمبلي وجود دارد و در حادثه خميني‌شهر نيز اين مسئله نمود دارد و حاکي از آن است که فضاي فرهنگي و اجتماعي خميني‌شهر پذيرش اين موضوع را ندارد.
اين جامعه‌شناس تصريح کرد: از ديدگاه مکتب مبادله و پديدار شناختي در اجتماعاتي که در مرحله پايين‌تري از فرهنگ و اجتماع قرار دارند، در برخورد با پديده‌هايي هم‌چون بدحجابي اين گونه رفتار مي‌کنند که زنان بد حجاب خود تمايل به ارتباط دارند.
ايرواني گفت: در حادثه تجاوز خميني‌شهر ممکن است اين عامل باعث تحريک متجاوزان شده باشد چراکه خرده‌فرهنگ‌ها و شرايط اجتماعي منطقه قادر به پذيرش آن نبوده است و عواملي همچون افزايش بيکاري و ميزان ناسازگاري ميان زن و مرد، ايجاد شکاف ميان نسل‌ها، ورود به دنياي ارتباطات و تکنولوژي نه تنها در اجتماعي شدن افراد موثر بوده بلکه در وقوع چنين حوادثي نيز تاثيرگذار است.
وي يادآور شد: تنها فرهنگ مردم منطقه در وقوع اين حادثه موثر نيست، چراکه جامعه داراي خرده‌ساخت‌هاي اجتماعي و فرهنگي مختلفي است و بايد به تمام عوامل موثر در ايجاد حادثه توجه کرد و ترکيب اين عوامل با يکديگر موجب بروز حوادثي همچون خميني‌شهر، کاشمر و گلستان شده است.
اين استاد دانشگاه اظهار کرد: در بيشتر کشورها تحصيلات و آموزش عالي موجب نزديک‌تر شدن افراد خانواده و استحکام روابط آنها با يکديگر مي‌شود، در حالي که در کشور ما تحصيلات و آموزش عالي نه تنها موجب استحکام روابط خانواده نمي‌شود، بلکه موجب ضعف بنيان‌هاي خانوادگي و ناسازگاري اخلاقي مي‌شود.
ايرواني اضافه کرد: برنامه‌ريزان کشور با افزايش سطح آموزش عالي و تحصيلات درصددند آسيب‌هاي مسائل فرهنگي، اجتماعي، خانوادگي و … کاهش پيدا کند اما اين امر در عمل نتيجه‌اي معکوس داشته است. براساس ديدگاه مکتب کارکردگرايي، هر نهاد اصلي و فرعي اجتماعي اهداف مثبتي را دنبال مي‌کند ولي اين نهادها در کنار کارکردهاي مثبتي که دارند، کارکردهاي پنهان و منفي نيز دارند که مورد خواسته تاسيس‌کنندگان آنها نيست.
وي ادامه داد: کارکردهاي منفي توسعه مراکز آموزشي از ابتدا مورد توجه برنامه‌ريزان کشور نبوده است. افراد تحصيلکرده داراي توانايي‌هاي بيشتري در مقايسه با ديگر افراد جامعه هستند و در صورت ناراضي بودن از شرايط جامعه و … براي جامعه خطرآفرين مي‌شوند، چرا که اين افراد براي ورود به راه‌هاي غيرمجاز آگاه‌تر و توانمندتر شده‌اند.
اين جامعه‌شناس با بيان اينکه در حال حاضر هماهنگي ميان نهادهاي اجتماعي وجود ندارد، افزود: خانواده‌ها فرزندان را به روش خود و مراکز تربيتي و آموزشي به گونه‌اي ديگر تربيت مي‌کنند و بر همين اساس افراد با نگرش‌هاي مختلف، در فضاهاي متفاوت جامعه قرار مي‌گيرند و همين امر موجب سردرگمي هنجاري افراد جامعه مي‌شود.
ايرواني بر لزوم هماهنگي ميان نهادهاي خانواده، اجتماع، نهاد اقتصاد، نهاد آموزش و مذهب تاکيد و عنوان کرد: اعتقادات مذهبي مردم نسبت به زمان قبل از انقلاب اسلامي و مشروطيت تغيير کرده است. در بعضي از جوامع ديگر سنت‌ها به صورت پويا و زنده به دست جوانان رسيده است ولي در کشور ما اين گونه نبوده است.
مفاهيم ديني به زبان جديدتر ارايه شود
وي با بيان اينکه شرايط اجتماعي شدن افراد با يکديگر متفاوت است، خاطرنشان کرد: نگرش نسل امروز به ارزش‌هاي ديني و مذهب با نسل گذشته متفاوت است و اشخاص واگرا بيشتر نسبت به ارزش‌هاي جامعه منتقد هستند، به طوري که اين افراد از نسل همگرا و سنت‌گرا فاصله گرفته‌اند. درحال حاضر شکاف بين نسل‌ها زياد شده است و با توسعه ارتباطات اين شکاف در آينده بيشتر خواهد شد.
ايرواني با بيان اين اعتقاد که نگرش نسل جديد به مفاهيمي که به روش حوزوي مطرح مي‌شود مثل نگرش نسل گذشته صددرصد پذيرشي نيست و لازم است نهادي براي جلوگيري از کم رنگ شدن ارزش‌هاي ديني در جامعه ايجاد شود، تصريح کرد: براي پذيرش ارزش‌هاي ديني توسط جوانان، اين ارزش‌ها بايد به صورت مفاهيم علمي مطرح شود.
وي گفت: ضعف بنيان‌هاي ديني و کم‌رنگ شدن ارزش مذهبي در افزايش حوادثي همچون خميني‌شهر تاثيرگذار است و بايد براي پذيرش بيشتر نهاد دين در ميان نسل جديد، مفاهيم ديني به زبان مدرن‌تر و جديدتر ارائه شود.
اين جامعه‌شناس دانشگاه آزاد اسلامي واحد خميني شهر اظهار کرد: براساس ديدگاه تنازع، انسان هميشه درحال مبارزه است و واسطه‌هايي ميان افراد و مبارزه وجود دارد که اين واسطه در افراد مختلف تحصيل، اشتغال و … است و اگرچه پيشرفت جامعه به مبارزه وابسته است، ولي بايد اين واسطه نيز درست انتخاب شود، چرا که اگر واسطه به درستي انتخاب نشود، افراد به شکل انحرافي مبارزه مي‌کنند و با توجه به اينکه سن پرخطر پس از بلوغ و قبل از سي سالگي است، بيشتر اعتياد و انحرافات در اين سن اتفاق مي‌افتد که در صورت وجود اشتغال و آموزش صحيح انحرافات به کمترين ميزان مي‌رسد.
ايرواني با بيان اينکه همه افراد داراي انحرافات اوليه هستند، گفت: افراد دورغ مي‌گويند و از مقررات راهنمايي و رانندگي تخلف مي‌کنند، ولي در اين تخلف‌ها حرفه‌اي نشده‌اند و پس از مدتي احساس مي‌کنند کار درستي انجام نداده‌اند، ولي وقتي انحرافات در افراد ثانويه مي‌شود، تبديل به عادت و يا منبع در آمد فرد مي‌شود که گاهي اين عادت‌ها رفتار جنسي است مثل چيزي که در حادثه اخير مي‌بينيم.
دليل افشاي حادثه خميني شهر گروهي بودن آن بود
وي انحرافات را فردي يا گروهي عنوان کرد و افزود: خطر اجتماعي انحرافات فردي کمتر است و نياز به زمان بيشتري براي افشا شدن دارد و دليل افشاي حادثه خميني شهر گروهي بودن آن بود، چرا که اگر اين اتفاق فردي بود کمتر نبض اجتماع دچار تحريک و اضطراب مي‌شد.
اين جامعه شناس اظهار کرد: عمر تخلفات گروهي در مقايسه با تخلفات فردي پايين‌تر است، ولي خطرات آن براي جامعه بيشتر است، افراد در جمع دوستان و اطرافيان خود احساس تنهايي و مسؤوليت نمي‌کنند و به همين خاطر در جمع افراد منحرف يک نيروي جمعي و يک قدرت بزرگتر تخريبي وجود دارد. اين نيروي تخريب احساس فردي افراد گروه را پايين مي‌آورد و افراد احساس مي‌کنند در هر اتفاقي با يکديگر شريک هستند که همين امر کمک مي‌کند افراد بي پروا و بي گدار عمل کنند.
وي با بيان اينکه در جامعه شناسي دو ويژگي هم بستگي رفتاري وجود دارد، گفت: روحيه همکاري جوانان بيشتر از ساير افراد جامعه است، در حالي که در جوامع غربي افراد کمتر به يکديگر اعتماد مي‌کنند، چراکه روحيات جامعه صنعتي بر آنها حاکم است.
اين جامعه شناس معتقد است گروه‌هاي کج رو در جوامع مختلف و کشورهاي جنوب غربي آسيا بيشتر است، چراکه رفتارها کج‌انديشي به صورت گروهي است. افرادي که از انحرافات اوليه خارج و حرفه‌اي مي شوند، سابقه کيفري پيدا مي‌کنند، چون اين افراد با هم در ارتباط بوده و احساس مي‌کنند تنها نيستند. اين افراد از افراد طبيعي جامعه فاصله مي‌گيرند و به انحرافات جمعي کمک مي‌کنند. در اين حادثه نيز افراد با هم ارتباط داشته‌اند.
طولاني شدن روند دادرسي به نفع مجرم است
معاون اجتماعي و پيشگيري از وقوع جرم دادگستري استان اصفهان نيز معتقد است، وقتي افراد به انجام انحرافات اوليه عادت مي‌کنند، سابقه دار و در گروه‌هايي قرار مي‌گيرند که در آنها نيز موارد مشابه انحرافاتي وجود دارد و همين امر باعث مي‌شود افراد احساس و ارتباط نزديکي با هم داشته باشند.
رحيمي با بيان اينکه کنترل و نظارت بر افرادي که داراي سابقه کيفري هستند نياز به اقدامي همه جانبه و فرهنگي دارد، اظهار کرد: در جوامع سنتي معمولا تصور بر اين است که زنان بايد به شدت محدود شوند و مردان به دليل اينکه امکان خطر نسبت به آنها وجود ندارد بايد آزاد باشند، ولي اعتقاد به هريک از اين نظرات چه آزادي بي قيد مردان و چه محدوديت بيش از حد زنان منجر به وقوع چنين حوادثي در جامعه مي‌شود که براي پيشگيري از جرايم بايد اقدامات فرهنگي و اجتماعي صورت گيرد.
وي افزود: در همين راستا معاونت پيشگيري از وقوع جرم دادگستري برنامه افزايش هزينه‌هاي ارتکاب جرم را در دستور کار خود قرار داده است. مثلا در پرونده‌هاي تجاوز به عنف با افزايش هزينه‌هاي ارتکاب جرم، سعي در کاهش انگيزه ارتکاب جرم را پيگيري مي‌کنيم.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان