بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,152

توصيه‌ و فتاوي جديد رهبر معظم انقلاب اسلامي پيرامون وقف

  1389/11/19
خلاصه: سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه برخي از توصيه‌ها و فتاوي جديد رهبر انقلاب اسلامي درباره وقف را بيان کرد.
به گزارش خبرنگار گروه فضاي مجازي خبرگزاري فارس، پايگاه اطلاع‌رساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمي سيدعلي خامنه‌اي به مناسبت روز وقف، گفت‌وگويي با حجت‌الاسلام علي محمدي سيرت سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه در مورد توصيه‌ها و فتواهاي مقام معظم رهبري در موضوع وقف انجام داده است که تقديم خوانندگان مي‌شود.

*ارزيابي شما از نگاه رهبر معظم انقلاب به مقوله وقف به عنوان يک سنت حسنه اسلامي چيست؟

ايشان در يکي از پيامهاي‌شان به گردهمايي وقف گفتند که اکنون فرصت مغتنمي براي اجراي اين حکم پيشرفته و والاي اسلام است. از اين فهميده مي‌شود که نگاه آقا همان نگاه پيامبر اکرم و ائمه اطهارعليهم‌السلام است. رهبر معظم انقلاب نظرشان بر اين است که اين حکم اسلامي بايد در جامعه رونق پيدا کند و ابعاد آن به لحاظ تاريخي، اجتماعي، اسلامي و اخلاقي و ديني تبيين و به جامعه اطلاع‌رساني شود.

ثانياً ايشان انتظار دارند که عموم جامعه به‌خصوص کساني که از ثروت برخوردارند، نسبت به اين سنت حسنه پيامبر اکرم و ائمه(ع) اقدام کنند. از سازمان اوقات و ادارات وابسته نيز انتظار دارند که مردم را ـ به‌خصوص متمکنين را ـ به اين سنت حسنه ت
البته تشويق هم دو بعد دارد. آن چيزي را که من از نگاه ايشان فهميدم، هم تشويق زباني و هم تشويق عملي است.
تشويق زباني همان تبليغ است. اين‌که ابعاد مختلف و احکام وقف تبليغ و با استفاده از رسانه‌ها‌ در جامعه مطرح و فرهنگ‌سازي شود، ولي مهم‌تر از آن تشويق عملي است که متوليان وقف، امانت‌دار خوبي باشند و اعتماد عموم مردم را جلب کنند و مردم نسبت به اداره‌ي اوقاف و مديران وقف اعتماد کامل داشته باشند، تا اين امانت‌شان را با خيال راحت به مديران و متوليان وقف بسپارند. البته اين مهم حاصل نخواهد شد مگر با اِعمال صحيح، رعايت امانت‌داري و وجدان کاري همراه با التزام و رعايت مسائل و احکام ديني در مورد وقف.

*رهبر معظم انقلاب در حوزه احکام وقف داراي نوآوري‌ها و فتاوي جديد هستند. اگر امکان دارد موارد شاخص آن را بيان کنيد.

يکي از آن مواردي که بسيار مهم هم است و بايد به آن توجه شود، اين است که عوايد موقوفات در جهت صحيح هزينه شود. جهت صحيح‌اش همان است که واقف براي امور خير نيت کرده است. درواقع فتواي امام(ره) و رهبر انقلاب اين است که عمل به نيت واقف واجب است. ما امسال در اطلاع‌رساني‌ها و جلسات و به هنگام تبيين احکام و مسادل شرعي وقف هم به همکاران و مديران اين مسئله را گوشزد کرديم و به‌طور جدي هم خواستيم که به اين موضوع توجه کنند. البته در برخي موارد، نيت واقف قابليت اجرا ندارد؛ چاره‌اي نيست و بايد آن را به نزديک‌ترين مسئله شبيه به نيت واقف تبديل کرد.
رهبر انقلاب تأکيد مي‌کنند که اگر کسي نيت واقف را تغيير بدهد ـ ولو در امر خير ـ ضامن است و در صورت خرج کردن آن بايد عين مال را بازگردانده و جبران کند. اين يکي از فتاواي بسيار مهم و کليدي ايشان است که امسال به آن پرداختيم.
مورد ديگر که از فتواهاي رهبر انقلاب محسوب مي‌شو،د اين است که مصالح دولت، ملت و مصالح سياسي و اجتماعي در تغيير نيت واقف اثر ندارد.

در مجموع ايشان به حفظ حقوق ارکان وقف که عبارت است از موقوفه، واقف، موقوف‌اليه و آن هدفي که واقف نيت مي‌کند ـ براساس مباني فقهي و ديني ـ بسيار دقت و توجه دارند و اين بستر بسيار مناسبي براي حفظ اعتماد خيرين و کساني که علاقمند هستند که مال و ثروت‌شان را براي امر وقف سرمايه‌گذاري کنند، محسوب مي‌شود که رئيس نظام اسلامي نسبت به حفظ حقوق وقف، واقف و موقوف‌اليه تا اين حد اهميت و حساسيت قائل هستند.
بايد با موقوفه‌خواري و کساني که به اين سرمايه دست‌اندازي مي‌کنند، مبارزه کرد. مردم بايد ببينند که دستگاه‌هاي نظام اسلامي در قواي مختلف اين سرمايه‌ را نگهداري مي‌کنند و مدافع حق و حقوق وقف هستند.

*نکته مهمي که در ميان صحبت‌هايتان به آن اشاره کرديد، اشاعه فرهنگ وقف است که يکي از محورهاي تاکيد رهبر معظم انقلاب هم محسوب مي‌شود. ساز و کار اصلي اشاعه اين مقوله چيست و چه نهادي در اين ميان وظيفه اصلي را بر عهده دارد؟

اين مأموريت يا مسئوليت متوجه چند حوزه و نهاد است: يکي از نهادهاي مهمي که مي‌تواند به اين مقوله کمک کنند، حوزه‌هاي علميه، علما و دانشمندان هستند. چراکه وقف، يک امر ديني است و بايد عالمان دين که در اين امر تخصص دارند و بايد مباني قرآن و روايات، احکام وقف را استنباط مي‌کنند و در اختيار مردم قرار مي‌دهند به اين مسئله اهتمام ورزند.

دانشگاه‌ها و مراکز علمي و آموزشي و پژوهشي اعم از وزارت آموزش و پروش و وزارت علوم، مؤسسات فرهنگي و آموزشي در کل کشور نيز نقش تعيين‌کننده‌اي در اشاعه فرهنگ وقف دارند.
عرصه رسانه اعم از صدا و سيما، مطبوعات، سايت‌ها، خبرگزاري‌ها و در مجموع فضاي مجازي که امروزه کاربرد بالايي دارد. اگر رسانه‌ها با توجه به ضريب نفوذشان در حوزه فرهنگ وقف فعال شوند، بسيار کارگشا است.

ائمه جمعه و ائمه جماعات مساجد که تريبون در اختيار دارند و خودشان مسئوليت اجتماعي، سياسي و مذهبي نيز دارند و مورد اعتماد مردم هستند، هم يک دستگاه وسيع اطلاع‌رساني و يک اهرم کارآمد براي اشاعه فرهنگ وقف به حساب مي‌آيند. اين چند مجموعه وظيفه دارند نسبت به تبليغ و ترويج فرهنگ وقف کمک کنند.

سازمان اوقاف به عنوان متولي مستقيم در اين زمينه کارهايي را شروع کرده است، اما به‌تنهايي از عهده سازمان اوقاف برنمي‌آيد که اين کار را انجام دهد. به‌علاوه اين‌که اين سرمايه، سرمايه‌اي است که به همه اقشار جامعه خدمات مي‌دهد و به همين دليل انتظار است همه اقشار جامعه که از خدمات وقف بهره‌مند مي‌شوند، متقابلاً بهره‌اي هم برسانند و در حوزه فرهنگ‌سازي وقف اقدامات مؤثري انجام دهند. متأسفانه اين مسئله اتفاق نيفتاده است و با نقطه مطلوب فاصله زيادي وجود دارد.

البته علاوه‌بر اين تبليغات ويژه فرهنگ وقف، اصلاح مديريت هم يک امر ضروري است. در ابعاد مختلف، اعم از ‌امانت‌داري و تدين و شايستگي مديران وقف نسبت به حفظ اين امانت الهي و تلاش و کوشش فراوان آن‌ها خود يکي از راه‌هاي تبليغ وقف است که مردم بدانند افرادي که در حوزه وقف دخيل‌اند، افراد مؤمن و پاکي هستند.

نکته‌ي مؤثر ديگر در تبليغ و ترويج فرهنگ وقف، نقش مديران اجرايي کشور است؛ آن‌هايي که با سرمايه وقف سروکار دارند، مانند استان‌داران، ‌فرمان‌داران، شهرداران، بخش‌داران، وزرا و همچنين نمايندگان مجلس،‌ دستگاه قضايي، ادارات مربوط به اوقاف، دستگاه ثبت. ضمن اين‌که نيروهاي اطلاعاتي و امنيتي بايد با موقوفه‌خواري و کساني که به اين سرمايه دست‌اندازي مي‌کنند - و متأسفانه در طول ساليان گذشته به اين کار غير شرعي عادت کرده‌اند- مبارزه کنند.
مردم بايد ببينند که دستگاه‌هاي نظام اسلامي در قواي مختلف اين سرمايه‌ را نگهداري مي‌کنند و مدافع حق و حقوق وقف هستند.

*در ديدارهايي که به صورت خصوصي با رهبر معظم انقلاب داشته‌ايد، ايشان چه نکات و مسائلي را نسبت به مسئله وقف و سازمان اوقاف مطرح کردند؟

اولين نکته‌اي که ايشان ـ در نخستين ديدار رسمي سرپرست سازمان اوقاف- به آن اشاره کردند، اين بود که سازمان اوقاف بايد يک مجموعه پاکيزه، پرنشاط و فعال باشد.

ريشه‌ طمع به وقف را از بين ببريد

نکته‌ي دوم که آقا گفتند، اين بود که طبيعت وقف طمع‌ورزي است، چون با پول و مسائل مادي سروکار دارد. بعد فرمودند قبل از انقلاب و متأسفانه بعد از انقلاب کساني در اين مجموعه آمدند و کيسه‌اي براي خودشان دوختند و به فکر جيب خود بودند. ايشان توصيه کردند که شما ريشه‌ي اين طمع به وقف را از بين ببريد که البته اين کار آساني نيست.

نکته‌ي سوم مورد اشاره رهبري اين بود که مردم مي‌بينند که شما درست عمل مي‌کنيد يا نه؟ در واقع همان امانت‌داري و درست عمل کردن دوباره از سوي ايشان گوشزد شد.
نکته‌ي ديگري که آقا اشاره کردند، اصلاح متوليان وقف بود. گفتند که متوليان خيلي مهم هستند و بايد نظارت ويژه‌اي بر روي آن‌ها داشت.

نکته‌ي ديگر مصرف صحيح وقف است؛ يعني همان نيت واقف که پيش‌تر به آن اشاره شد.
در مجموع ديدگاه رهبر معظم انقلاب آن است که هم اعتماد مردم را جلب کرده و هم حکم خدا مراعات شود. چون همان حکم خدا را که در وقف اجرا کنيم، عامل جلب اعتماد مردم هم مي‌شود. اگر اين را زير پا گذاشتيم، عامل بي‌اعتمادي مردم مي‌شود.

منبع: خبرگزاري فارس 19بهمن89

تگ ها: اوقاف حقوق خبر 




برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان